صادق صبا تحليلگر مسائل ايران در بی بی سی

غلامحسين الهام در نشست هفتگی خود با رسانه ها مجموعه پيشنهادی اخيری را که پنج کشور عضو دائم شورای امنيت سازمان ملل و آلمان به ايران ارائه دادند گامی به جلو توصيف کرد ولی در عين حال تاکيد کرد که جمهوری اسلامی در باره حقوق مسلم خود مذاکره نخواهد کرد.

در هفته گذشته پس از آنکه خاوير سولانا ، رييس سياست خارجی اتحاديه اروپا، مجموعه پيشنهادی شش قدرت بزرگ جهان برای حل مناقشه هسته ای ايران را به مقامات جمهوری اسلامی ارائه داد، واکنش نسبتا مثبت اوليه مقامات ايران به اين طرح در بعضی از محافل بين المللی اين خوشبينی احتياط آميز را ايجاد کرده بود که ممکن است ايران خود را برای يک مصالحه بزرگ آماده می کند.

ولی اظهارات جديد غلامحسين الهام، سخنگوی دولت احمدی نژاد، همچون آب سردی است بر آن خوشبينی های اوليه و بازگشت پرونده هسته ای ايران به نقطه اول و موضوع مناقشه برانگيز غنی سازی اورانيوم در خاک ايران.

دعوای اصلی بين ايران و جامعه جهانی بر سر غنی سازی در خاک ايران است و قدرت های بزرگ جهان برای اينکه جمهوری اسلامی اين فعاليت را تعليق کند در هفته گذشته مجموعه ای از مشوق های اقتصادی ، سياسی و امنيتی به ايران ارائه دادند.

دولت آمريکا نيز گفته است در صورتی با جمهوری اسلامی مذاکره می کند که غنی سازی اورانيوم در ايران تعليق شود.

به نظر می رسد که واکنش معتدل اوليه مقامات ايران به اين مجموعه پيشنهادی بيشتر برای آن اتخاذ شده بود که آنها نمی خواستند در وضعيتی که در هفته گذشته نگاه جهانيان به ايران متمرکز شده بود اين تصور را ايجاد کنند که غرب و حتی آمريکا خواهان حل مسالمت آميز بحران هسته ای ايران است ولی جمهوری اسلامی از خود سرسختی نشان می دهد.

رهبران ايران حال احتمالا احساس می کنند که آن توفان فشارهای جهانی هفته گذشته از سرشان گذشته است و می توانند دوباره به نقطه اول بازگردند و به حق غنی سازی اورانيوم در داخل کشور تاکيد کنند.

ولی جامعه جهانی و به خصوص اتحاديه اروپا، روسيه، چين و آمريکا که اين طرح جديد را ارائه داده اند حال بايد با اين تاکتيک های مقامات جمهوری اسلامی آشنا شده باشند و از آنها پاسخ قاطع خواهند خواست.

رييس جمهوری آمريکا، رهبران کشورهای اروپايی و خاوير سولانا همگی در روزهای اخير از ايران خواسته اند که پاسخ نهايی خود با اين مجموعه پيشنهادی را هر چه سريع تر ارائه دهد.

البته ترديدی وجود ندارد که پذيرش خواست قدرت های بزرگ جهان مبنی بر تعليق غنی سازی اورانيوم برای رهبران جمهوری اسلامی بسيار دشوار است و با توجه به سخنان آتشين ماه های اخير آنها که جمهوری اسلامی هرگز در مقابل زور تسليم نمی شود توجيه هرگونه عقب نشينی در اين باره برای طرفداران حکومت کار آسانی نيست.

ولی از سوی ديگر رهبران ايران میدانند که موضوع تعليق غنی سازی تقريبا به يک خواست جهانی تبديل شده و رد کردن آن ممکن است که اجماع جهانی عليه ايران را بيشتر تقويت کند.

اگر اظهارات آقای الهام مبنی بر ادامه غنی سازی پاسخ نهايی ايران به مجموعه يا بسته پيشنهادی اخير باشد و قدرت های بزرگ جهان نيز همچنان اصرار ورزند که اين فعاليت بايد تعليق شود در آن تصور يافتن يک راه حل مسالمت آميز برای مناقشه هسته ای ايران دشوار است.