جمشيد برزگر

اين حمله که در جريان آن دست کم 12 شهروند غيرنظامی کشته شد، در حالی صورت گرفته که در هفته های اخير گزارش هايی از ناامنی، درگيری و ربودن برخی مقامات در نقاط مختلف استان سيستان و بلوچستان منتشر شده بود.

دامنه اين حوادث تا آنجا بود که حسينعلی شهرياری، نماينده زاهدان در مجلس، به تندی عملکرد دولت و نيروهای انتظامی و امنيتی را مورد انتقاد قرار داد و خواستار اقدامات جدی تر برای پايان دادن به ناامنی ها و خشونت ها در منطقه شد.

با وجود اين، حمله شامگاه شنبه نشان می دهد که به رغم استقرار نزديک به 22 هزار نيروی انتظامی و ايجاد پايگاه های تازه در منطقه، نه تنها از ميزان خشونت ها کاسته نشده، بلکه عملا ميدان عملياتی گروه هايی که جمهوری اسلامی آنها را اشرار و عامل بيگانه معرفی می کند، بيش از گذشته گسترش يافته است.

اکتفا به برخورد صرفا قهری و امنيتی با اين نارضايتی، حتی اگر به طور مقطعی موثر باشد، در نهايت به پيچيده تر شدن وضعيت خواهد انجاميد و رسيدن به يک راه حل موثر، تا حد زيادی در گرو برخی تغييرات اساسی در رويکرد حاکميت به شهروندانی است که به دليل داشتن مذهب يا زبانی متفاوت، تحت نام اقليت از بدنه ملت ايران متمايز شده اند

گروه جندالله که در جريان حادثه تاسوکی دست کم 21 تن را کشته و عده ای را به گروگان گرفته بود، مسئوليت حملات اخير را برعهده نگرفته و بر اساس برخی گزارش های تاييد نشده، گروهی به نام فداييان اسلام، ضمن اعلام حمايت از گروه جندالله، خود را عامل حمله شامگاه شنبه در جاده بم- کرمان معرفی کرده است.

اگر اين گزارش ها تاييد شود، آن گاه جمهوری اسلامی با دشواری های بيشتری در منطقه برای استقرار نظم و آرامش روبه رو خواهد بود؛ زيرا بايد با گروه های پراکنده و متعددی که ممکن است ارتباط سازمانی و تشکيلاتی نيز با يکديگر نداشته باشند، درگير شود.

ارتباط اين گروه ها با يکديگر نيز به معنای آن است که آنها توانسته اند با وجود تدابير امنيتی و موانع موجود، شبکه خود را گسترش دهند؛ چنين امری، دشواری های جمهوری اسلامی را بيش از پيش آشکار می کند.

چنين وضعيتی موجب شده که نزديک به 100 تن از نمايندگان مجلس شورای اسلامی، به رغم همسويی با دولت، طرحی برای استيضاح مصطفی پورمحمدی، وزير کشور تهيه کنند.

آقای پورمحمدی، از سابقه ای طولانی در نهادهای امنيتی و اطلاعاتی برخوردار است و قايم مقام او، محمد باقر ذوالقدر، پيشتر جانشين فرمانده کل سپاه پاسداران بوده است. در عين حال، اسماعيل احمدی مقدم فرمانده نيروی انتظامی نيز از فرماندهان ارشد بسيج بوده است.

در پی حوادث اخير، مقامات امنيتی و انتظامی جمهوری اسلامی، مهاجمان را عوامل بيگانه خواندند و کشورهای خارجی را به دست داشتن در اين حوادث متهم کردند؛ با اين همه، اعتراضات نمايندگان مجلس هم نشان می دهد که چنين تحليلی حتی در داخل حاکميت نيز پاسخگوی سوالات مطرح نبوده است

در پی حوادث اخير، مقامات امنيتی و انتظامی جمهوری اسلامی، مهاجمان را عوامل بيگانه خواندند و کشورهای خارجی را به دست داشتن در اين حوادث متهم کردند.

با اين همه، اعتراضات نمايندگان مجلس هم نشان می دهد که چنين تحليلی حتی در داخل حاکميت نيز پاسخگوی سوالات مطرح نيست.

مجموعه رويدادهای ماه های اخير در مناطق مرزی، که محل زندگی ايرانيان سنی مذهب با گويش و زبانی غيرفارسی است، می تواند در عين حال پيامد رويکردهای خاص حاکميت در بيش از دو دهه گذشته باشد.

اغلب معترضان، منتقدان و فعالان قومی که خواستار بهبود وضعيت اقتصادی، معيشتی و فرهنگی قومی خود هستند، سياست های جمهوری اسلامی را عامل اصلی شکل گيری نارضايتی ها دانسته و خواستار رفع آنچه آن را تبعيض می خوانند، شده اند.

از اين رو، به نظر می رسد که اکتفا به برخورد صرفا قهری و امنيتی با اين نارضايتی، حتی اگر به طور مقطعی موثر باشد، در نهايت به پيچيده تر شدن وضعيت خواهد انجاميد و رسيدن به يک راه حل موثر، تا حد زيادی در گرو برخی تغييرات اساسی در رويکرد حاکميت به شهروندانی است که به دليل داشتن مذهب يا زبانی متفاوت، تحت نام اقليت از بدنه ملت ايران متمايز شده اند.