مهدی پرپنچی

	جعبه ای حاوی مقداری کيک زرد توليد ايران به موزه آستان قدس اهدا شده است.

هنوز چند روزی از قدرت نمایی اخیر ایران در آب های خلیج فارس و دریای عمان و انعکاس وسیع آن در رسانه های بین المللی نگذشته بود که یک بار دیگر، خبرهای مربوط به این کشور، نگاه جهانیان را به خود جلب کرده است.

این در حالی است که کمتر از دو هفته دیگر و با به پایان رسیدن مهلت یک ماهه شورای امنيت و ارائه گزارش محمد البرادعی، مدير کل آژانس بین المللی انرژی اتمی ، پرونده هسته ای ایران برای بررسی مجدد در دستور کار شورای امنیت قرار خواهد گرفت.

رضا تقی زاده، کارشناس مسایل سیاسی ایران، اعلام خبر ورود ایران به باشگاه دارندگان تکنولوژی غنی سازی اورانیوم در مقطع فعلی را اتفاقی نمی داند.

گزارش راديويی در همين زمينه با اظهار نظرهايی از رضا تقی زاده و مرتضی فيروزی

او معتقد است با نزدیک شدن به تاريخ انقضای مهلت شورای امنیت و در آستانه سفر آقای البرادعی به تهران، ایران تلاش دارد در قبال تحولاتی که در آینده نزدیک در شورای امنیت سرنوشت این کشور را رقم خواهد زد، موقعیت خود را مستحکم تر کند.

وی ادامه می دهد ایران علاقه مند به حفظ پرونده هسته ای در مسیر دیپلماسی است و می خواهد به عنوان یک قدرت بالفعل هسته ای، پای میز مذاکره قدرت چانه زنی خود را بالا ببرد.

'معاهده ترکمنچای؟'

رسانه های دولتی ایران، مدت هاست فن آوری هسته ای را به عنوان پروژه ای ملی قلمداد کرده و با ایجاد تقارن های تاریخی، هر گونه کوتاه آمدن در مورد پرونده هسته ای را همتراز قراردادهایی نظیر معاهده ترکمنچای دانسته و تن دادن به چنین شرایطی را ناممکن توصیف می کنند.

اکنون با اعلام ورود ایران به باشگاه دارندگان فن آوری هسته ای از سوی محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری برخی تحلیلگران احتمال می دهند ممکن است مقام های ایرانی در روزهای آینده با حفظ وجهه داخلی خود تا حدودی به خواسته های مطرح در بیانیه شورای امنیت گردن نهند.

ایران یا باید فشارهای وارده از سوی جامعه جهانی را به عنوان یک واقعیت بپذیرد و از در آشتی با قدرت های بزرگ درآید و یا مسیر تقابل را در پیش گرفته و با پایبندی به سیاست های اعلام شده خود، هزینه های احتمالی چنین تقابلی را بپردازد.

رضا تقی زاده در عین حالی که این احتمال را منتفی نمی داند، تاکید می کند که اغراق در اهمیت دستاورد اخیر ایران ممکن است مسئولان ایرانی را در برآورد اهمیت سیاسی آن دچار اشتباه کند.

وی تاکید می کند که بر خلاف آنچه که در رسانه های داخلی تبلیغ می شود، غنی سازی با 164 دستگاه سانتریفیوژ، فرسنگ ها با آنچه که بتوان آن را غنی سازی در ابعاد صنعتی دانست فاصله دارد و ایران باید برای رسیدن به مرحله صنعتی، راه زیادی را طی کند.

'هم تهديد، هم فرصت'

اکنون اين سوال مطرح است که میزان تاثیر تحول جدید در آینده دیپلماسی ایران و سرنوشت پرونده هسته ای این کشور چه خواهد بود؟

مرتضی فیروزی، تحلیلگر مسائل سیاسی ایران همه چیز را در گرو گام های بعدی این کشور می داند.

وی رویداد اخیر را هم یک تهدید می داند و هم یک فرصت. به گفته او ایران می تواند در فاصله کوتاه باقی مانده تا بررسی مجدد پرونده در شورای امنیت، موضوع را با دستی پرتر و به صورت مسالمت آمیز حل کند، اما در صورت عدم موفقیت ایران در دیپلماسی، راه برای آمریکا که به دنبال تنبیه ایران است بازتر خواهد شد.

برخی از تحلیلگران، معتقدند شاید اعلام تکمیل چرخه غنی سازی اورانیوم در مشهد، هیچ کسی را به اندازه دولت جورج بوش، رييس جمهوری آمريکا خوشحال و راضی نکرده باشد.

'سياست سه مرحله ای آمريکا'

مرتضی فیروزی می گوید آمریکا که سیاست سه مرحله ای اقناع، اجماع و اجبار را در قبال ایران دنبال می کند، خبر پیشرفت هسته ای تهران را به عنوان مدرکی برای اثبات ادعاهای پیشین خود به رخ روس ها و چینی ها خواهد کشید و تلاش خواهد کرد این دو کشور را نیز به جرگه کشورهای موافق با اعمال تحریم های تنبیهی علیه ایران در آورد.

ناظران سیاسی معتقدند اگر ایران مسیر فعلی خود را ادامه دهد اعمال تحریم های اقتصادی و سیاسی علیه آن اجتناب ناپذیر خواهد بود.

آمریکا و اروپا نیز با اين پرسش روبه رو هستند که آیا باید ایران را به عنوان یک قدرت منطقه ای و یک واقعیت پذیرفت و با آن از در آشتی درآمد و معادلات جهانی را از نو نوشت؟ و یا همچنان با تاکید بر مواضع پیشین در مسیر رویارویی گام برداشت؟

با نادیده گرفتن شدن بیانیه شورای امنیت از سوی ایران، آمریکا تلاش خواهد کرد راه را برای صدور بیانیه ای بر اساس فصل 7 منشور ملل متحد هموار و تحریم هایی را علیه ایران اعمال کند.

اما مستقل از تصمیم شورای امینت، اتحادیه اروپا از هم اکنون آمادگی خود را برای اعمال تحریم علیه ایران اعلام کرده است.

خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در عین حال تاکید کرده به هیچ وجه، هیچ گونه طرحی در خصوص حمله نظامی در ایران را در دستور کار خود ندارد.

'اقدام نظامی، چگونه؟'

اما در آن سوی اقیانوس اطلس و در آمریکا داستان به گونه دیگری است.

در حالی که مقام های آمریکایی همچنان بر اولویت مسیر دیپلماتیک در تلاش های خود تاکید می کنند، تحلیلگران سیاسی هشدار می دهند که به کارگیری نیروی نظامی علیه ایران، طی ماه های اخیر در دولت جورج بوش، با جدیت بیشتری مورد بررسی قرار گرفته است.

بسیاری از کارشناسان سیاسی در داخل ایران نیز، این موضوع را به طور کلی منتفی نمی دانند.

مرتضی فیروزی تاکید می کند که اقدام نظامی تعاریف متفاوتی دارد. به اعتقاد او اگر مقصود از اقدام نظامی، اشغال ایران و لشگرکشی باشد، دست کم در مقطع فعلی چنین احتمالی چندان قوی نیست.

این تحلیلگر سیاسی اضافه می کند: "اما اگر اقدام نظامی را به معنای ضربه زدن به مراکز حساس نظامی و اقتصادی ایران در نظر بگیریم، من این احتمال را خیلی دور از ذهن نمی بینم."

دو راهی تاريخی

کارشناسان معتقدند در مرحله فعلی هم ایران و هم طرف های مذاکره با این کشور بر سر یک دو راهی مهم تاریخی قرار گرفته اند.

ایران یا باید فشارهای وارده از سوی جامعه جهانی را به عنوان یک واقعیت بپذیرد و از در آشتی با قدرت های بزرگ درآید و یا مسیر تقابل را در پیش گرفته و با پایبندی به سیاست های اعلام شده خود، هزینه های احتمالی چنین تقابلی را بپردازد.

از سوی دیگر، آمریکا و اروپا نیز با پرسشی مشابه روبه رویند. آیا باید ایران را به عنوان یک قدرت منطقه ای و یک واقعیت پذیرفت و با آن از در آشتی درآمد و معادلات جهانی را از نو نوشت؟ و یا همچنان با تاکید بر مواضع پیشین در مسیر رویارویی گام برداشت؟

برای یافتن پاسخ این پرسش باید منتظر تحولات روزها و هفته های آینده بود.