BBCPersian.com

رهبران آمريکا بارها مداخله نظامی در ايران را يکی از گزينه های ممکن ناميده اند. دن پلش (Dan Plesch) تحليلگر بريتانيايی، مدرس دانشگاه لندن و از محققان موسسه سلطنتی مطالعات دفاعی و امنيتی بريتانيا، می گويد: "زمان آن رسيده که ببينيم در ذهن اين رهبران چه می گذرد."

وی برای حدود 25 نفر شنونده، که در سالن کوچکی در مدرسه مطالعات شرقی و آفريقايی دانشگاه لندن گرد آمده اند، از احتمال رويکرد نظامی آمريکا در ادامه مناقشه هسته ای ايران سخن می گويد؛ از استراتژی و تاکتيک های نظامی محتمل؛ و از سياستمردانی که با درک نادرست از سياست، کشور و مردم خود را به سوی جنگ سوق می دهند.

در پايان جلسه و در پاسخ به پرسش خبرنگار بی بی سی فارسی درباره امکان عقب نشينی ايران می گويد: "مطمئن نيستم آمريکا حتی به پاسخ مثبت ايران راضی شود، شايد مقاومت ايران همان چيزی باشد که دولت ايالات متحده می خواهد."

آقای پلش بر اين باور است که دولت آمريکا در حال سبک سنگين کردن گزينه نظامی در برخورد با ايران است. وی می گويد با وجود حضور نظامی آمريکا در عراق، همچنان بخش بزرگی از قدرت نظامی اين کشور استفاده نشده است.

به نظر اين تحليلگر بريتانيايی نيروی هوايی آمريکا قادر است 10 هزار هدف از پيش تعيين شده را در حمله ای غافلگيرانه و با استفاده از بمب افکن های 'ب 52' و هواپيماهای نامرئی (که در رادار ديده نمی شوند) بمباران کند. او اضافه می کند که با وجود پايگاه های متعدد در عراق، آسيای ميانه و خليج فارس امکان دسترسی نيروی هوايی آمريکا به هر نقطه ای از خاک ايران ظرف يک ساعت وجود دارد.

آقای پلش در عين حال اشاره می کند که اين محاسبات بر روی کاغذ است و در عمل شرايط می تواند به گونه ای ديگر باشد، اما صرف همين محاسبات را نشان توان بالقوه نظامی آمريکا برای انجام عمليات عليه ايران می داند.

گزينه های مختلف می تواند از حمله محدود به اهداف معين نظامی و صنعتی شروع شود، تا عملياتی بسيار گسترده برای از کار انداختن توان دفاعی ايران

در بخش ديگری از سخنان خود، آقای پلش به گزينه های مختلفی که تصميم گيرندگان آمريکايی در صورت حمله به ايران پيش رو خواهند داشت، اشاره کرد.

وی انتخاب تاکتيک ها مختلف را وابسته به استراتژی آمريکا در قبال جمهوری اسلامی ايران به طور کل، و نه فقط در مورد برنامه های هسته ای اين کشور، دانست.

به باور اين تحليلگر بريتانيايی گزينه های مختلف می تواند از حمله محدود به اهداف معين نظامی و صنعتی شروع شود، تا عملياتی بسيار گسترده برای از کار انداختن توان دفاعی ايران. با اين حال آقای پلش حضور نيروی زمينی در ايران را نامحتمل دانسته و در صورت استفاده از سربازان، آن را در سطحی محدود و مشابه با عمليات انجام شده در افغانستان عليه طالبان پيش بينی می کند.

آقای پلش بر اين باور است که روی آوردن به هر يک از اين گزينه ها بستگی به آن دارد که نومحافظه کاران در دستگاه آمريکا هدف خود را در حد متوقف کردن فعاليت های هسته ای ايران تعيين کرده باشند، يا در انديشه تغيير رژيم در اين کشور باشند.

با نفوذ ايران بر شيعيان عراق، حماس و حزب الله لبنان، اين کشور می تواند مشکلات فراوانی در منطقه خاور ميانه ايجاد کند

سخنران در بخش ديگری از صحبت هايش به آنچه می تواند بحث نومحافظه کاران تندرو در آمريکا باشد، پرداخت.

وی گفت کسانی که در آمريکا طرفدار مداخله نظامی در رويارويی با ايران هستند، چند نکته را در دفاع از استراتژی خود و فوايد آن برای ايالات متحده بر می شمرند:

آقای پلش سپس با خطرناک خواندن اينگونه تفکر برای نظم بين المللی، گفته هايی از تندروهای دستگاه حکومتی ايالات متحده ذکر کرد و وجود چنين چهره هايی در کرسی های قدرت در آمريکا را دليلی جدی برای انديشيدن به بدترين حالات ممکن است.

سخنران در ادامه با بيان اين نکته که از تخصص کافی برای قضاوت در مورد سياست داخلی ايران برخوردار نيست، گفت که همچون ايالات متحده، واکنش ايران نيز گستره ای را در بر می گيرد که به سادگی قابل پيش بينی نيست.

وی سپس امکان های موجود همچون استفاده از اهرم های فشار در خارج از مرزهای ايران را بر شمرد و گفت با نفوذ ايران بر شيعيان عراق، حماس و حزب الله لبنان، اين کشور می تواند مشکلات فراوانی در منطقه خاور ميانه ايجاد کند. تصويری هوايی از چاه های نفت آتش گرفته در جريان حمله عراق به کويت، مثالی بود که برای توضيح آنچه می تواند رخ دهد، توسط آقای پلش ارايه شد.

آقای پلش سپس با تصاوير ديگری از تاسيسات زيرزمينی عراق پس از حمله آمريکا، توضيح داد که استفاده از بمب هايی که برای انهدام استحکامات در عمق زمين به کار گرفته می شوند، کارايی مورد انتظار نيروهای آمريکايی را نداشت و اشاره کرد که می توان تصور کرد در صورت پنهان بودن برخی تاسيسات ايران در زير زمين، قابليت دفاع از آنها بيش از آنی باشد که در نگاه اول به نظر می رسد.

مواضع تند اخير دموکراتها در آمريکا و بازگشت به شعارهای انقلابی از سوی دولت ايران نشان می دهد که چرا در هر دو سو، رهبران خود را ناگزير از پيشروی و سرسختی در مواضع خارجی برای حفظ يا پيشبرد منافع سياسی در داخل می بينند

تحليلگر بريتانيايی در بخش ديگری از سخنان خود به تاثير مسايل داخلی ايران و آمريکا در دامن زدن به تنش و وخامت بيشتر اوضاع پرداخت.

وی گفت نگاهی به تاريخ جنگها نشان می دهد که تحولات داخلی کشورها نقشی بسيار پررنگ در جنگ افروزی رهبران در خارج از کشورهايشان داشته است، و ادامه داد که در حال حاضر هم در ايران و هم در آمريکا شاهد جريان های سياسی هستيم که سياستمردان به سوی موضع گيری های تندتر و دوری از منطق سوق می دهند.

آقای پلش به مواضع تند اخير دموکراتها در آمريکا و بازگشت به شعارهای انقلابی از سوی دولت ايران اشاره کرد و گفت، در هر دو سو، رهبران خود را ناگزير از پيشروی و سرسختی در مواضع خارجی برای حفظ يا پيشبرد منافع سياسی در داخل می بينند.

به باور اين کارشناس مسايل امنيتی، در چنين شرايطی بازداشتن چرخ به راه افتاده کار ساده ای نيست.

برای من جوک سال حضور کشور هند در شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی و قضاوت پرونده هسته ای ايران توسط کشوری بود که خود با ناديده گرفتن پيمان بين المللی منع گسترش سلاح های هسته ای به دانش ساخت کلاهک اتمی دست يافته است

دن پلش

آقای پلش در ادامه با ذکر مثالی به توضيح نگاه مردم ايران نسبت به مسئله هسته ای پرداخت. وی گفت اگر ما در بريتانيا توان هسته ای نداشتيم و يک روز ناگهان بلژيک اولين بمب اتمی خود را آزمايش می کرد، بی شک اين پرسش در ذهن ما ايجاد می شد که 'چرا ما نداريم؟'

او سپس گفت می توان تصور کرد که توان هسته ای پاکستان همين پرسش را در ذهن بسياری از ايرانيها ايجاد کرده باشد.

آقای پلش همچنين به قرارداد هسته ای آمريکا و هند اشاره کرد و وجود معيارهای دوگانه در برخورد با مسئله هسته ای را يکی از دلايل ناکارآمدی آژانس بين المللی انرژی اتمی دانست. وی گفت: "برای من جوک سال حضور کشور هند در شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی و قضاوت پرونده هسته ای ايران توسط کشوری بود که خود با ناديده گرفتن پيمان بين المللی منع گسترش سلاح های هسته ای به دانش ساخت کلاهک اتمی دست يافته است."

تحليلگر بريتانيايی سپس در پاسخ به پرسش يکی از حاضران در مورد موضع گيری بريتانيا در قبال مداخله نظامی احتمالی گفت: "بدون شک بلر هم با جورج بوش خواهد بود."

وی ادامه داد که با وجود اينکه می توان مخالفت گسترده افکار عمومی بريتانيا را با درگيری نظامی احتمالی پيش بينی کرد، اما به دليل منافع دراز مدت و گره خورده اين کشور با ايالات متحده، به نظر نمی رسد، دولت بريتانيا توجهی به اين مخالفت های بکند.

آقای پلش سپس تونی بلر، نخست وزير بريتانيا، را مردی معرفی کرد که، همچون جورج بوش، شديدا به حضور نيروهای 'خير' و 'شر' باور دارد و از آنجا که در رويارويی با ايران طرف خود را 'خير' می داند، در صورت لزوم آمادگی جنگ افروزی عليه آنچه را که خود 'شر' بداند، خواهد داشت.

در پاسخ به يکی ديگر از پرسش شوندگان در مورد احتمال تحريم ها و حتی مداخله نظامی، و تاثير آن بر جامعه ايران، آقای پلش به موقعيت دشوار 'جمعيت ناراضی' در ايران اشاره کرد و گفت برای بسياری ايرانيان رويارويی با اقدام های احتمالی آمريکا بسيار نگران کننده است، حتی در صورتی که اين مردم از حکومت خود ناراضی باشند.

وی سپس به تخصيص بودجه در آمريکا برای تقويت دموکراسی در ايران اشاره کرد و گفت اشخاص و گروه های داخل ايران امکان استفاده از چنين پول هايی را ندارند و تنها با محدوديت های بيشتری از سوی حکومت خود مواجه می شوند.

خدمات