احمد زيدآبادی کارشناس مسايل سياسی ايران و خاورميانه

	آيا کاندوليزا رايس و جان بولتون نماينده دو ديدگاه مختلف درون دستگاه حکومتی آمريکا هستند؟

جان بولتون در حضور ۵ هزار تن از اعضای آيپک تاکيد کرده است که آمريکا از تمام ابزارهای در اختيار خود برای توقف آنچه وی 'تهديد رژيم ايران' ناميده است، استفاده خواهد کرد.

آقای بولتون در عين حال، تاخير در برخورد با ايران را باعث سخت‌تر شدن حل مشکل ايران دانسته و با هشدار به سازمان ملل اعلام کرده است که کشورش برای حل مشکل ايران، فقط به اين نهاد اتکا نخواهد کرد.

اظهارات آقای بولتون را که از تندروهای دولت جرج بوش به شمار می‌رود، می‌توان تندترين سخنانی دانست که طی ماههای اخير از زبان مقام‌های آمريکا عليه ايران بيان شده است.

تلاش‌های ديپلماتيک خانم رايس تاکنون با موفقيت نسبی همراه بوده به طوری که وی در ماه مارس گذشته، توانست افزون بر کشورهای اروپايی، کشورهای قدرتمندی مانند روسيه، چين و هند و نيز شمار زيادی از متحدان آمريکا در شورای حکام را به 'گزارش کردن' پرونده ايران به شورای امنيت، متقاعد کند

وی در کنفرانس آيپک در واقع از سياستی پرده برداشته است که گمان می‌رود طيف محافظه کاران جديد در هيات حاکمه آمريکا از ابتدا آن را برای حل 'مشکل ايران' مناسب‌تر از سياست کاندوليزا رايس وزير خارجه دولت بوش می‌پنداشتند.

محافظه کاران به دنبال راه حل سريع اند

خانم رايس ظاهرا با توجه به مشکلات ناشی از دخالت يکجانبه آمريکا در عراق، بهترين راه برخورد با ايران را در ايجاد يک اجماع بين‌المللی عليه اين کشور در چارچوب نهادهای سازمان ملل مانند شورای حکام آژانس و شورای امنيت دنبال کرده است.

تلاش‌های ديپلماتيک خانم رايس تاکنون با موفقيت نسبی همراه بوده به طوری که وی در ماه مارس گذشته، توانست افزون بر کشورهای اروپايی، کشورهای قدرتمندی مانند روسيه، چين و هند و نيز شمار زيادی از متحدان آمريکا در شورای حکام را به 'گزارش کردن' پرونده ايران به شورای امنيت، متقاعد کند.

گويا وزير امور خارجه ايالات متحده همچنان اميدوار است که اين ائتلاف گسترده بين‌المللی عليه ايران را حفظ کند و از آن در شورای امنيت سازمان ملل برای افزايش فشار و يا وضع تحريم عليه جمهوری اسلامی بهره ببرد.

احتمال موفقيت برنامه خانم رايس البته اندک نيست، اما روند ماجرا ظاهرا از نظر محافظه کاران جديد در داخل دولت آمريکا به قدری کند و پردردسر است که برای به نتيجه رسيدن ممکن است مدت مديدی به طول انجامد.

محافظه کاران جديد آمريکا همراه با سران آيپک 'زمان' را به زيان خود و به نفع ايران می‌بينند و بر حل هر چه سريع‌تر 'مشکل ايران' اصرار دارند.

لابی اسراييلی

آيپک که به عنوان قدرتمندترين لابی اسراييل در آمريکا شهرت دارد، بويژه پس از اظهارات محمود احمدی‌نژاد رئيس جمهور ايران در باره حذف اسراييل از نقشه جغرافيا و انکار هولوکاست، فعاليت خود را عليه نظام جمهوری اسلامی تشديد کرده و محور اصلی کنفرانس جاری خود را در واشنگتن به مساله ايران اختصاص داده است.

آيپک از ماهها پيش با تبليغات پر سر و صدای خود و با طرح شعار ' زمان متوقف کردن ايران فرا رسيده است' تلاش کرده تا اجلاس سالانه خود در واشنگتن را بسيار مهم جلوه داده و با دعوت از مقام‌های بلندپايه آمريکايی برای ايراد سخنرانی در اجلاس، برنامه‌های سياسی خود را در مورد ايران به کاخ سفيد بقبولاند.

اينکه برنامه‌های آيپک در برابر ايران تا چه اندازه مورد قبول کاخ سفيد قرار خواهد گرفت، قاعدتا به ميزان موفقيت وزارت خارجه آمريکا به جلب نظر مساعد کشورهای ديگر برای اعمال فشارهای روزافزون عليه جمهوری اسلامی بستگی دارد.

کاخ سفيد و دوراهه يکجانبه نگری يا چندجانبه گرايی

اگر وزارت خارجه آمريکا که اکنون رهبری سياست آمريکا در برابر ايران را به عهده گرفته است، بتواند در اجلاس جاری شورای حکام، اعضای آن را به شدت عمل در مقابل برنامه هسته‌ای ايران راضی کند، احتمال اينکه کاخ سفيد به سمت سياست مورد علاقه آيپک و محافظه کاران جديد بچرخد، بالا نخواهد بود.

اما اگر وزارت خارجه در هدف خود ناکام بماند، در آن صورت امکان چرخش کاخ سفيد به سمت ديدگاه افرادی مانند جان بولتون که نوعی يکجانبه‌گرايی در برابر ايران را توصيه می‌کنند، افزايش خواهد يافت.

بدين ترتيب، آيا کشورهای قدرتمند جهان برای پيش‌گيری از يکجانبه‌گرايی آمريکا با برنامه‌های خانم رايس در مورد ايران هم‌سو خواهند شد و يا اينکه ايالات متحده آمريکا بار ديگر مجبور خواهد شد بدون در نظر گرفتن نهادهای بين‌المللی، و تنها با اتکا به متحدان نزديک خود با ايران برخورد کند؟ و يا اينکه بولتون و رايس هر دو يک سياست را دنبال می‌کنند و هدف از سخنان بولتون در اجلاس آيپک، کمک به برنامه رايس برای همراه شدن اعضای شورای حکام با واشنگتن از طريق تهديد به يکجانبه‌گرايی آمريکا بوده است؟