 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
دستاورد سفر خالد مشعل به مسکو، به نفع حماس يا اسرائيل؟ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
در حالی که ايالات متحده آمريکا و متحدان طراز اول اروپايی و آسيايی اش هر گونه مذاکره با حماس را به تغيير بنيادی مواضع اين گروه درباره اسرائيل مشروط کرده اند، قاعدتاً استقبال از مقامهای حماس در پايتخت يکی از قدرتهای مهم بين المللی که افزون بر عضويت در گروه هشت کشور صنعتی، از اعضای دائم شورای امنيت سازمان ملل نيز هست، نشانه گشايشی سياسی و ديپلماتيک برای حماس در عرصه بين المللی محسوب می شود و راه را برای استقبال ساير کشورهای مهم جهان از حماس باز می کند. با اين همه، به نظر نمی رسد استقبال روسيه از خالد مشعل به مشروعيت بين المللی خط مشی حماس در برابر اسرائيل کمکی کرده باشد. سرگئی لاوروف وزير خارجه روسيه پيش از ديدار با هيئت حماس تاکيد کرد که اين سازمان بدون تغيير مواضع خود در برابر اسراييل بختی برای آينده ندارد. او در طول مذاکره با خالد مشعل نيز بصراحت اعلام کرد که حماس بايد موجوديت اسرائيل را به رسميت شناسد، توافقهای امضا شده پيشين ميان تشکيلات خودگردان فلسطينی و اسرائيل را بپذيرد، خشونت را کنار بگذارد و شبه نظاميان وابسته به خود را در ساختاری قانونمند سازماندهی مجدد کند. آقای لاوروف پس از مذاکره با هيئت حماس هم اعلام کرد که خالد مشعل بر تعهد خود برای تمديد يکساله آتش بس با اسرائيل که در ماه مارس سال گذشته ميلادی در مورد آن توافق شده، تأکيد کرده و در عين حال با نظارت بين المللی بر بودجه دولت خودگردان فلسطين موافقت کرده است. در واقع، مقامهای روسيه در مذاکرات خود با حماس نشان دادند که درخواست آنها از اين گروه، بی کم و کاست همان درخواستهايی است که اسرائيل، آمريکا و ساير متحدان آنها از حماس دارند. به بيان ديگر، روسيه حماس را در قالب فعلی اش نمی پذيرد و تنها در صدد متقاعد کردن اين گروه به تغيير مواضع خود از راه گفتگو و مذاکره با آن است.
احتمالاً به همين دليل است که موضع ابتدائی و تند آمريکا و اسرائيل نسبت به دعوت رهبران حماس به مسکو، جای خود را به برخوردی توأم با احتياط از سوی اين دو کشور داده است. وزارت خارجه آمريکا که در ابتدای انتشار خبر دعوت روسيه از رهبران حماس، به آن واکنش منفی و بدبينانه نشان داده بود، پس از مذاکرات روز جمعه، آن را در جهت رساندن پيام واحد به حماس مفيد خواند. سخنگوی وزارت خارجه آمريکا حتی نسبت به طفره رفتن حماس از اتخاذ موضعی آشتی جويانه با اسرائيل در مذاکرات مسکو، واکنش تندی از خود نشان نداد و با اعلام اينکه آمريکا به رفتار حماس توجه خواهد کرد، عملاً در اين مورد راه احتياط در پيش گرفت. دولت اسرائيل نيز که حساسيت زيادی در مورد دعوت روسيه از سران حماس به مسکو نشان داده بود به طوری که يکی از وزرای اين دولت، اين دعوت را به مثابه خنجر زدن از پشت به اسرائيل تعبير کرده بود، بتدريج از حساسيت خود در اين زمينه کاست و نسبت به اينکه روسيه بر خلاف منافع دولت عبری حرکت نخواهد کرد، ابراز اطمينان کرد. نرمش اسراييل در اين زمينه، به واقع متأثر از نامه ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه به اهود اولمرت، کفيل نخست وزيری اسرائيل در آستانه نشست محرمانه سران دولت اسرائيل برای بررسی روابط اين کشور با روسيه در هفته گذشته بود. ارسال اين نامه از سوی پوتين به اولمرت سبب شد که در نشست محرمانه مقامهای طراز اول اسرائيل نه فقط تصميمی عليه روسيه اتخاذ نشود، بلکه اولمرت نسبت به نيات رهبران روسيه در باره دعوت سران حماس به مسکو ابراز اطمينان کند. از اين روند می توان چنين نتيجه گرفت که ابتکار عمل پوتين برای دعوت مشعل به مسکو، بر خلاف نظر بسياری از تحليلگران، تلاش تازه روسيه برای بازگشت به دوران رقابت ابرقدرتها در عصر جنگ سرد محسوب نمی شود، بلکه روسيه می کوشد تا در چارچوب قواعد پذيرفته شده بين قدرتهای بزرگ، نقش واسطه را بين آمريکا و آن دسته از کشورها و گروههای مخالف آن بازی کند که اميد تغيير رويه در آنها می رود. نقشی که روسيه برای خود در نظر دارد، مسلماً مغاير منافع کلان آمريکا و متحدانش نيست و حتی می توان گفت در ميان مدت، به نفع منافع آنان است، اما در عين حال برای تغيير رويه احتمالی گروههای مانند حماس، وقت لازم را در اختيار آنان قرار می دهد. از همين روست که روسيه ضمن اصرار بر تغيير مواضع حماس تأکيد می کند که اين تغيير يکشبه رخ نخواهد داد و بايد زمان لازم را در اختيار حماس قرار داد. |
مطالب مرتبط  روسيه خواستار پايبندی حماس به توافقهای پيشين صلح با اسرائيل شد03 مارس، 2006 | صفحه نخست هيئت حماس در مسکو03 مارس، 2006 | صفحه نخست فلسطينيان از کمک مالی اتحاديه اروپا استقبال کردند28 فوريه، 2006 | صفحه نخست اتحاديه اروپا به کمک مالی به فلسطينيان ادامه می دهد27 فوريه، 2006 | صفحه نخست دو نگرانی اتحاديه اروپا: صربستان و حماس 27 فوريه، 2006 | صفحه نخست هشدار محمود عباس: 'ممکن است استعفا بدهم'26 فوريه، 2006 | صفحه نخست 'آمريکا به کمک های بشردوستانه به فلسطينيان ادامه می دهد'25 فوريه، 2006 | صفحه نخست پايان سفر خاورميانه ای وزير امور خارجه آمريکا24 فوريه، 2006 | صفحه نخست | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ابتکار عمل پوتين برای دعوت مشعل به مسکو، بر خلاف نظر بسياری از تحليلگران، تلاش تازه روسيه برای بازگشت به دوران رقابت ابرقدرتها در عصر جنگ سرد محسوب نمی شود
