مهرداد فرهمند

	کريس پتن که در پی بازنشستگی از مشاغل خود در اتحاديه اروپا رياست دانشگاه آکسفورد را به عهده گرفته از سياستمداران با سابقه بريتانياست و در زمان نخست وزيری مارگارت تاچر معاون وزارت خارجه در امور توسعه و دبيرکل حزب محافظه کار بوده است

اين گروه با توجه به شرايط کنونی، واقع بينانه ترين راه حل را به رسميت شناختن حق ايران در غنی سازی اورانيوم دانسته اما به شرطی که با اتخاذ سياستی توأم با تشويق و تهديد، ايران بپذيرد که برنامه غنی سازی اورانيوم را به مدت پنج تا هفت سال به تأخير بيندازد و پس از آن هم غنی سازی را تنها در مقياس محدود و تحت نظارت سختگيرانه آژانس بين المللی انرژی اتمی آغاز کند.

کريس پتن، رئيس هيئت امنای گروه بين المللی بحران و مسئول پيشين سياست خارجی اتحاديه اروپا در مصاحبه با بی بی سی گفت که برای اينکه ايران اين طرح را بپذيرد آمريکا نيز بايد در پشتيبانی از سياستهای تشويقی اتحاديه اروپا، به شيوه مرحله بندی شده تحريم ايران را لغو کند و روابط ديپلماتيک خود با اين کشور را به حال عادی بازگرداند.

وی در عين حال تأکيد دارد که همراه با اين سياست تشويقی، اتحاديه اروپا، روسيه و چين هم بايد تعهد بدهند که اگر ايران طرح را اجرا نکند، با تحريم هدفمند و حساب شده ايران موافقت کنند.

کريس پتن می گويد: "البته طرح به رسميت شناختن و به تأخير انداختن غنی سازی اورانيوم در ايران، طرح ايده آلی نيست اما با توجه به شرايط کنونی که تلاشهای بين المللی به جايی نمی رسد و ايران به طرف سياستی پيش می رود که می تواند برای همه ما نتايج بدی داشته باشد فکر می کنيم که چنين راه حلی واقع بينانه ترين راه است".

او با اينکه از پشتيبانی آمريکا از سياستهای تشويقی برای حل بحران هسته ای ايران سخن می گويد، برای اقدامات اخير دولت آمريکا همچون اختصاص بودجه در جهت تغيير حکومت ايران و برانگيختن همسايگان ايران عليه آن توجيه هايی دارد.

در شرايط کنونی که ايران در يک سو قرار گرفته و گروهی از کشورهای جهان سرسختانه در جبهه مقابل آن قرار دارند و بقيه هم نمی دانند چه موضعی اتخاذ کنند ايرانيها بايد راه حل تعويق برنامه غنی سازی اورانيوم را راه حلی قابل قبولتر از مسيرهای ديگری بدانند که ممکن است مسئله هسته ای شان در جهت آنها پيش برود کريس پتن

مسئول پيشين سياست خارجی اتحاديه اروپا می گويد:" به نظر من رفتار ايران چندان باعث پيدايش جو بهتری نشده و جای شک نيست که برخی اظهارات رئيس جمهور ايران و حمايت او از گروههای پيکارجو کمکی به جلب اعتماد در سطح منطقه و جهان به کشورش نکرده و می دانيم که ايران در وضعيت کنونی در عراق و بالا رفتن بهای نفت نقش دارد، اگر ارزيابی درستی از اين وضعيت نداشته باشيم اين خطر وجود دارد که ايران چهار اسبه بسوی سرپيچی از پيمان بين المللی منع گسترش جنگ افزارهای اتمی بتازد".

رئيس جمهور آمريکا، دبيرکل سازمان ملل متحد و رئيس آژانس بين المللی انرژی اتمی تاکنون آشکارا از تمايل خود به اصلاح پيمان بين المللی منع گسترش جنگ افزارهای اتمی سخن گفته اند به گونه ای که نه ايران و نه هيچ کشور ديگری نتواند با تکيه بر اين پيمان، غنی سازی اورانيوم را حق خود بداند و آن گونه که در گزارش گروه بين المللی بحران آمده چنين اصلاحی می تواند تا چهار سال ديگر صورت بگيرد، در اينجا اين پرسش مطرح می شود که چگونه ايرانيها راضی خواهند شد برنامه غنی سازی اورانيوم خود را به زمانی موکول کنند که اساساً حق آنان در اجرای چنين برنامه ای سلب شده باشد.

کريس پتن در پاسخ به اين سؤال اذعان می کند که اين طرح ايران را در برابر انتخاب بسيار دشواری قرار می دهد اما می افزايد که در شرايط کنونی که ايران در يک سو قرار گرفته و گروهی از کشورهای جهان سرسختانه در جبهه مقابل آن قرار دارند و بقيه هم نمی دانند چه موضعی اتخاذ کنند ايرانيها بايد راه حل تعويق برنامه غنی سازی اورانيوم را راه حلی قابل قبولتر از مسيرهای ديگری بدانند که ممکن است مسئله هسته ای شان در جهت آنها پيش برود.

کريس پتن در پی بازنشستگی از مشاغل خود در اتحاديه اروپا رياست دانشگاه آکسفورد را در انگلستان به عهده گرفته است.

وی از سياستمداران با سابقه بريتانياست و در زمان نخست وزيری مارگارت تاچر معاون وزارت خارجه در امور توسعه و دبيرکل حزب محافظه کار بوده است.