عنان از رسيدگی به بحران هسته ای ايران در آژانس بين المللی حمايت کرده است

در اين مورد نظر دهيد

کوفی عنان، پس از گفتگوی تلفنی با علی لاريجانی، دبير شورای عالی امنيت ملی و سرپرست مذاکرات هسته ای ايران، از قول وی گفت که جمهوری اسلامی به مذاکرات جدی و سازنده علاقه دارد اما اين مذاکرات بايد در چارچوب زمانی مشخصی صورت گيرد.

مقامات جمهوری اسلامی قبلا سه کشور آلمان، بريتانيا و فرانسه را که به نمايندگی از سوی اتحاديه اروپا در مذاکرات هسته ای با ايران شرکت داشتند به طولانی کردن بی مورد اين گفتگوها متهم کرده و خواستار زمانبندی برای دستيابی به نتيجه قطعی شده بودند.

آقای عنان گفت که در گفتگو با علی لاريجانی از دولت ايران خواست تا از هر نوع اقدامی که باعث وخامت بيشتر اوضاع شود خودداری ورزد و به مذاکرات، به عنوان تنها راه حل منطقی اين بحران، فرصت موفقيت بدهد.

گفتگوی تلفنی دبيرکل سازمان ملل متحد و دبير شورای عالی امنيت ملی ايران در حالی صورت گرفت که اقدام اين هفته جمهوری اسلامی در از سرگيری فعاليت مراکز تحقيقات غنی سازی اورانيوم واکنش منفی بسياری از کشورها را در پی داشته و مساله ارجاع پرونده هسته ای اين کشور به شورای امنيت را به طور جدی مطرح کرده است.

درخواست عنان دبيرکل سازمان ملل از دولت ايران خواست تا از دست زدن به هر نوع اقدامی که باعث وخامت بيشتر اوضاع شود خودداری ورزد و به مذاکرات، به عنوان تنها راه حل منطقی اين بحران، فرصت موفقيت بدهد

روز پنجشنبه، 12 ژانويه، وزيران خارجه سه کشور اروپايی مذاکره کننده با ايران خواستار تشکيل جلسه اضطراری شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی شدند تا به آنچه که تخلف جمهوری اسلامی از مصوبات اين نهاد وابسته به سازمان ملل محسوب می شود، رسيدگی کند.

وزيران خارجه سه کشور با ابراز نوميدی از تمايل ايران به حل و فصل بحران کنونی از طريق مذاکره، درخواست از شورای حکام برای ارجاع اين پرونده به شورای امنيت را مطرح ساختند.

شورای حکام در آخرين قطعنامه خود از ايران خواسته بود به هرنوع فعاليت مرتبط با غنی سازی خاتمه دهد و فورا مذاکرات با اروپاييان را از سر گيرد.

قطع مذاکرات و تشديد بحران

سه کشور اروپايی در ماه اوت سال گذشته به دليل آغاز به کار تاسيسات فرآوری اورانيوم در اصفهان اين مذاکرات را به حالت تعليق در آورده بودند.

همچنين، کاندوليزا رايس، وزير خارجه ايالات متحده که پيشتر از حل بحران هسته ای ايران از طريق مذاکره حمايت می کرد، گفته است که وقت آن رسيده تا اين موضوع در شورای امنيت مطرح شود.

با اينهمه، دبيرکل سازمان ملل اظهار داشت که به اعتقاد وی، هنوز هم بايد کوشيد تا مساله در چارچوب آژانس بين المللی انرژی اتمی حل و فصل شود.

	لاريجانی از سرگيری مذاکرات را مشروط به تعيين جدول زمانی مشخص دانسته است

ايران تاکيد داشته است که اقدام برای دستيابی به فناوری غنی سازی اورانيوم با هدف استفاده غير نظامی از آن يکی از حقوق انکارناپذير کشورهای امضا کننده ان پی تی محسوب می شود.

در عين حال، ايالات متحده و کشورهای اروپايی با استناد به آنچه که مخفی کاری جمهوری اسلامی در برنامه های هسته ای گذشته آن می دانند، نسبت به صلح آميز بودن اهداف هسته ای اين کشور را مورد ترديد قرار داده اند.

رويکرد ايران و به خصوص خودداری از آگاه کردن آژانس بين المللی انرژی اتمی از جزييات فعاليت های هسته ای قبلی اين کشور انگيزه طرح پرونده در شورای حکام و اصرار کشورهای غربی بر محدود کردن برنامه های اتمی آينده جمهوری اسلامی از جمله در زمينه غنی سازی اورانيوم بوده است.

ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت، در واقع راه را برای روشن کردن زمينه قانونی اقدامات هسته ای اين کشور و موضعگيری بين المللی نسبت به آن هموار می سازد.

غيرقانونی کردن حق قانونی؟

از آنجا که مصوبات شورای امنيت، به خصوص اگر در چارچوب اقدام برای مقابله با تهديد صلح، نقض صلح و اقدامات تهاجمی مطرح شود، از نظر حقوق بين الملل الزام آور محسوب شده است، در صورتی که اعضای شورا قطعنامه ای را تصويب کنند که در آن از ايران خواسته شده باشد به محدوديت های خاصی، مثلا توقف بخشی از فعاليت های هسته ای خود، گردن نهد، ممکن است اين کشور ملزم به عمل به اين دستور باشد ولو اينکه اجرای چنين دستوری را مغاير با حقوق خود محسوب کند.

الزام قانونی گروهی از قطعنامه های شورای امنيت از نظر حقوق بين الملل برای کشورها الزام آور است و ممکن است در قطعنامه احتمالی عليه ايران به اين کشور تکليف شود که به محدوديتهای خاصی در زمينه برنامه های هسته ای خود گردن نهد و يا با پيامدهای تنبيهی که شورا تعيين خواهد کرد مواجه شود

تصويب قطعنامه های شورای امنيت مستلزم رای موافق دست کم نه عضو از پانزده عضو شورا و عدم مخالفت تمامی پنج عضو دايم - آمريکا، روسيه، بريتانيا، فرانسه و چين - است و اعضای دايم از حق وتوی قطعنامه های پيشنهادی برخوردارند.

در حال حاضر، اعضای غير دايم شورا، که براساس تقسيم بندی های جغرافيايی به طور نوبتی توسط مجمع عمومی برای دوره های دوساله انتخاب می شوند، عبارتند از: تانزانيا، آرژانتين، کنگو، دانمارک، غنا، يونان، ژاپن، پرو، قطر و اسلواکی و قرار است به زودی آمريکا رياست دوره ای شورا را در دست بگيرد.

در صورت طرح پرونده ايران در شورا، احتمالا آمريکا، بريتانيا و فرانسه به قطعنامه عليه ايران رای مثبت خواهند داد اما تصويب چنين قطعنامه مستلزم عدم مخالفت چين و روسيه است.

روسيه که دارای روابط نزديک با جمهوری اسلامی بوده و در ساخت نيروگاه هسته ای در اين کشور مشارکت دارد، از اقدام اخير ايران ابراز ناخرسندی کرده است اما چين که وارد کننده مقادير قابل توجه نفت از ايران است، واکنش مشخصی بروز نداده است.

قاعدتا هم کشورهای غربی و هم ايران خواهند کوشيد با جلب حمايت اعضای شورای امنيت از مواضع خود، بر تصميم نهايی شورا در صورت طرح پرونده هسته ای جمهوری اسلامی تاثير بگذارند.

واکنش ايران

در واکنش نسبت به طرح موضوع ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت، منوچهر متکی، وزير خارجه اين کشور گفته است که در چنين صورتی جمهوری اسلامی همکاری های داوطلبانه خود با آژانس بين المللی انرژی اتمی را قطع می کند.

	احمدی نژاد: از دست ما عصبانی باشيد و از عصبانيت بميريد

دولت ايران اين پروتکل را امضا کرده اما هنوز آن را به تصويب مجلس نرسانده و در نتيجه، عمل به آن همچنان جنبه داوطلبانه دارد و از نظر قانونی الزام آور محسوب نمی شود.

مجلس ايران طرحی را تصويب کرده است که بر اساس آن، در صورت ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت دولت موظف است از عمل به پروتکل الحاقی خودداری ورزد.

همچنين، محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری، آنچه را که مانع تراشی ابرقدرت ها در راه دستيابی ايران به فناوری صلح آميز هسته ای خوانده مورد سرزنش قرار داده است.

به گزارش خبرگزاری دانشجويان ايران - ايسنا - آقای احمدی نژاد در سخنانی در استان هرمزگان گفت که قوانين بين المللی به ايران حق می دهد به ابتکار خود انرژی هسته ای داشته باشد و اظهار داشت که بعضی ابرقدرت ها مخالف پيشرفت دانش در اين کشور هستند اما ايران از تهديد ابرقدرت ها کوچکترين هراسی به خود راه نمی دهد.

وی خطاب به کسانی که آنان را مخالف دستيابی ايران به فناوری هسته ای می خواند گفت: "از دست ما عصبانی باشيد و از اين عصبانيت بميريد."