اين گروه سياسی که حکومت ايران آن را قانونی نمی داند، از دولتی که قرار است بزودی کار خود را در ايران شروع کند خواسته است به منظور کاهش تشنجها و جلب نظر اقوام مختلف ايرانی، از جمله قوم کرد، اصل پانزدهم قانون اساسی را که تدريس ادبيات زبانهای محلی و قومی را در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد می داند اجرا کند.

نهضت آزادی همچنين به حکومت ايران توصيه کرده است که در سياست خود در مبارزه با قاچاق، شيوه ای متفاوت در کردستان به کار گيرد، چراکه "تا زمانی که فقر، محروميت و بيکاری در کردستان بيداد می‌ کند، مردم را نمی ‌توان به آسانی از روی آوردن به قاچاق برای تأمين حداقل هزينه زندگی بازداشت".

نهضت آزادی در اطلاعيه خود بازداشتهايی را که در جريان درگيری در شهرهای کردنشين صورت گرفته و توقيف نشريات محلی را محکوم کرده و با خانواده های قربانيان و زخمی ‌شدگان اين درگيری ابراز همدردی کرده است.

آن دسته از مردم که نه امکان مهاجرت و گريز دارند و نه خود را قادر به تغيير شرايط نامطلوب می‌ بينند، ناگزير به تمامی سابقه و هويت تاريخی خويش پشت پا می‌ زنند و نجات را در جدايی و گريز از مرکز تصور می‌ کنند نهضت آزادی ايران

درگيريهای هفته های اخير در مناطق کردنشين غرب ايران به دنبال کشته شدن فردی به نام کمال اسفرم، مشهور به شوانه سيد قادری در شهر کردنشين مهاباد به دست مأموران نيروی انتظامی ايران آغاز شد و اين مناطق را در نا آرامی ای فرو برد که علاوه بر شماری کشته و زخمی، حمله به ساختمانهای دولتی و بانکها و برجای ماندن خسارات گسترده مالی را نيز به دنبال داشت.

دولت ايران کمال اسفرم را شرور سابقه دار و متهم به تخلفات اخلاقی و مالی و فاقد سابقه سياسی معرفی کرده اما برخی منابع کرد او را از فعالانی معرفی می کنند که در رويدادهای سياسی و اجتماعی سالهای اخير شرکت داشته است.

آگاهان محلی می گويند نحوه برخورد با جنازه کمال اسفرم باعث جريحه دار شدن احساسات عمومی و برانگيخته شدن نارضايتی ديرينه ای شد که به دليل انباشت مطالبات ديرينه ميان مردم کرد ايران وجود دارد.

نهضت آزادی در اطلاعيه خود به شيوه ای که در خواباندن نا آرامی شهرهای کردنشين به کار گرفته شد انتقاد کرده و آن را "سياست‌ مشت آهنين" خوانده و هشدار داده که واکنش‌ تند و خشن به چنين بحرانهايی نه تنها کارساز نخواهد بود بلکه موجب افزايش سريع ابعاد بحران در حدی خواهد شد که مهار آن از دست برود.

نهضت آزادی بر نقش "قدرتها و توطئه ‌گران خارجی" در "بهره گيری از زمينه ‌های مساعد" در مناطق کردنشين و وجود "تحريکات خارجی" در نا آرامی اخير اين مناطق نيز تأکيد کرده است.

آگاهان محلی در مناطق کردنشين نيز دخالت گروه موسوم به حيات آزاد کردستان، معروف به پژاک را که شبکه تلويزيونی ماهواره ای به نام "رژ" در اختيار دارد در بروز و گسترش نا آرامی مناطق کردنشين مؤثر می دانند.

اين گروه مسلح که تا به حال بارها با مأموران انتظامی ايران درگير شده و تلفاتی نيز به آنها وارد آورده به وابستگی به حزب کارگران کردستان ترکيه شهرت دارد.

مبارزه با قاچاق در کردستان بايد از ساير برنامه‌ ها بکلی جدا شود، تا زمانی که فقر، محروميت و بيکاری در کردستان بيداد می ‌کند، مردم را نمی ‌توان به آسانی از روی آوردن به قاچاق برای تأمين حداقل هزينه زندگی بازداشت نهضت آزادی ايران

نهضت آزادی ايران از جمله ريشه های نا آراميهای قومی در اين کشور را که اخيراً در خوزستان و کردستان پس از سالها آرامش بروز مجدد يافته، در سياست تمرکز قدرت در دولت مرکزی می داند که از دوران روی کار آمدن خاندان پهلوی در حدود هشتاد سال پيش در ايران تاکنون دنبال می شود و به عقيده اين گروه سياسی، به جلوگيری از رشد و توسعه سياسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مناطق کردستان اين کشور انجاميده است.

در انتخابات اخير رياست جمهوری ايران، کمترين ميزان مشارکت در انتخابات به مناطق کردنشين استان آذربايجان غربی اختصاص يافت که تنها حدود بيست درصد واجدان شرايط رأی در اين منطقه پای صندوقهای رأی رفتند.

در اطلاعيه نهضت آزادی، کاهش چشمگير مشارکت مردم کرد ايران در انتخابات سراسری کشورشان متأثر از وضعيت کردهای شمال عراق دانسته شده که از ميزان بالايی از خودمختاری بهره مندند و به عقيده نهضت آزادی، سطح توقعات کردهای ايران را بالا برده اند، تا آنجا که "آن دسته از مردم که نه امکان مهاجرت و گريز دارند و نه خود را قادر به تغيير شرايط نامطلوب می ‌بينند، ناگزير به تمامی سابقه و هويت تاريخی خويش پشت پا می‌ زنند و نجات را در جدايی و گريز از مرکز تصور می‌ کنند".

اين گروه سياسی ملی مذهبی خطاب به مردم کرد هشدار داده است که "جدايی به رهايی نمی‌ انجامد، بلکه گام برداشتن بسوی سراب و ناکجا آباد است".

از جمله عوامل ديگری که نهضت آزادی در برانگيختن اعتراضات مردمی در مناطق کردنشين ايران برشمرده، "بروز و ظهور تعصبات مذهبی و کشيده ‌شدن اين تعصبات به سطح مديريتها و انعکاس آن در ابعاد فرهنگی رسانه‌ های ملی و رفتارهای برخی از سنتگرايان شيعه" است که در تحريک احساسات مذهبی مردم کرد که اغلب آنان سنی مذهبند مؤثر بوده است.

نهضت آزادی همچنين فعالان فرهيخته و نخبگان کرد را به موضعگيری صريح عليه خشونتها و تحريکات ضدملی و دعوت به اعتراض مدنی و مسالمت‌ آميز توصيه کرده و از فعالان سياسی کشور نيز خواسته است به نا آراميهای قومی و برخورد خشونت‌ آميز با آنها توجه داشته باشند، به گونه ای که معترضان کرد احساس تنهايی نکنند و راديوها و تلويزيونهای خارجی، تنها مدافع و بيان کننده اعتراضات کردها نباشند.