علی لاريجانی

او که ابتدا برای تحصيل علوم رياضی و کامپيوتر به دانشگاه صنعتی شريف رفته بود، پس از فارغ التحصيلی در سال ۱۳۵۸ به اصرار پدر همسرش، آيت الله مرتضی مطهری، برای تحصيل فلسفه به دانشگاه تهران رفت و موفق به دريافت درجه دکتری در فلسفه غرب شد.

پيش از سال ۱۳۷۱ نام علی لاريجانی، فرزند آيت الله ميرزا هاشم آملی از مراجع تقليد و روحانيون مشهور نجف و قم، چندان به گوش ها آشنا نبود. در آن سال محمد خاتمی، وزير وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی در برابر فشارهای محافظه کاران چاره ای جز استعفا نيافت و علی لاريجانی به جای وی به کابينه آقای هاشمی رفسنجانی پيوست.

در راس "رسانه ملی"

اندکی بعد، تحقيق و تفحص مجلس پنجم از صدا و سيما و فشارهای روز افزون محافظه کاران منجر به برکناری محمد هاشمی، برادر اکبر هاشمی رفسنجانی، رييس جمهور وقت، از رياست سازمان صدا و سيما شد. آقای لاريجانی نيز صندلی وزارت را رها کرد تا رياست رسانه ملی را بر عهده بگيرد. بدين ترتيب او آرام آرام گذشته نظامی و حضور خود در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به فراموشی سپرد تا به چهره ای کاملا فرهنگی تبديل شود.

در طول ده سال رياست بر سازمان صدا و سيما، علی لاريجانی از اين سازمان، دستگاه عريض و طويلی ساخت تا نقطه اتکايی باشد برای نظام جمهوری اسلامی ايران. با پنج شبکه سراسری، بيش از پانزده شبکه استانی و هفت شبکه جهانی (سحر، جام جم، العالم)، صدا و سيما به رسانه ای بی رقيب در کشور ايران تبديل شد.

با اين همه، آنچه که بسياری در ايران آن را "پوشش جهت دار" يا "نگاه جناحی" می نامند، موجب شد تا در طی ده سال – و به ويژه پس از دوم خرداد ۱۳۷۶ – انتقادهای بسياری از جانب اصلاح طلبان به آقای لاريجانی وارد شود.

از "هويت" تا "چراغ"

توليد مجموعه برنامه "هويت" که در آن بسياری از چهره های روشنفکری ايران مورد شديدترين حملات قرارگرفتند، به زعم بسياری، از نقاط تاريک کارنامه لاريجانی به حساب می آيد. در سال ۱۳۷۷ و پس از ماجرای قتل های زنجيره ای، حضور روح الله حسينيان (روحانی مخالف اصلاح طلبان) در برنامه ای با عنوان "چراغ" جنجال های بسياری آفريد. در آن برنامه، قتل تعدادی از مخالفان و روشنفکران، معروف به قتل های زنجيره ای، به شکلی به طرفداران رييس جمهور خاتمی در وزارت اطلاعات نسبت داده شد. تنش ميان دولت و سازمان صدا و سيما به جايی رسيد که به تصويب هیأت دولت از حضور علی لاريجانی در جلسات دولت جلوگيری به عمل آمد. البته اين مساله سرانجام با دخالت آيت الله خامنه ای قائله فيصله پيدا کرد.

موضوع اعترافات فعالان دانشجويی در تلويزيون، که بسياری آنها را تحت فشار می دانستند، از ديگر نقاط مورد سؤال در عملکرد سازمان صدا و سيما بود. پيشتر در جريان نا آرامی های مربوط به کوی دانشگاه تهران – تيرماه ۱۳۷۸ – سازمان صدا و سيما مورد انتقادهای تند دانشجويان قرار گرفت که درخواست استعفای دکتر لاريجانی، رياست سازمان، را داشتند؛ خواسته ای که در آن زمان به جايی نرسيد تا حدود چهار سال بعد سرانجام به حکم رهبر جمهوری اسلامی ايران لاريجانی جای خود را به معاون سازمان و همقطارش در سپاه پاسداران، عزت الله ضرغامی، بسپارد.

ورود به رقابت های انتخاباتی

گمانه زنی ها در مورد آينده علی لاريجانی از بدو ترک سازمان صدا و سيما آغاز شد. ماه ها بعد، علی لاريجانی به جمع رقيبان انتخابات رياست جمهوری نهم اضافه شد. او که با شعار "دولت اميد، هوای تازه" پا به مبارزات انتخاباتی گذاشته مورد حمايت جناح محافظه کار است. حضور احتمالی علی لاريجانی در صدر قوه مجريه، می تواند خانواده لاريجانی ها را به يکی از پرنفوذ ترين خانواده ها در ايران تبديل کند. محمد جواد اردشير لاريجانی، برادر نامزد رياست جمهوری، معاون بين الملل قوه قضاييه است. صادق لاريجانی، برادر بزرگتر و روحانی او يکی از شش فقيه حاضر در شورای نگهبان رهبری است.

علی لاريجانی در عين تأکيد بر "اصول و ارزشها"، تلاش می کند، همچون ديگر نامزدهای مورد حمايت اصول گرايان، با وام گرفتن برخی مؤلفه های اصلاح طلبی، چهره جذاب تری به برنامه های خود ببخشد. اگر اين استاد فلسفه بتواند آراء مردم را در روز ۲۷ خرداد جلب کند، برای بار دوم و به فاصله سيزده سال جانشين محمد خاتمی خواهد شد. اينبار نه در مقام وزارت فرهنگ، که بر کرسی رياست جمهوری ايران.