جاناتان مارکوس خبرنگار ديپلماتيک بی بی سی

برنامه هسته ای ايران زير نظارت دقيق بين المللی قرار گرفته است

منتقدان ايران مانند ايالات متحده آمريکا و چندين کشور اروپايی ديگر از آن بيم دارند که ايران بخواهد به تکنولوژی بيشتری به هدف استفاده در صنايع نظامی دست پيدا کند.

ايران تعقيب چنين هدفی را انکار می کند و در مقابل بر اين استدلال تکيه دارد که می خواهد به تمام آنچه بر اساس پيمان محق به انجام آن است عمل کند.

بلندپروازی های هسته ای ايران هم بر اهميت پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای اشاره دارد و هم به محدوديت های آن.

نگرانی های فزاينده ای وجود دارد که ايران می خواهد از رژيم حقوقی ان پی تی استفاده کند تا به تمام دانش مورد نياز در تعقيب يک برنامه تسليحات اتمی مجهز شود.

هر گاه ايران به چنين دانشی دست يابد می تواند بسادگی راهی را برود که کره شمالی رفته است يعنی از پيمان خارج شود.

ايران البته اصرار می کند که آنچه می خواهد يک برنامه انرژی اتمی است. اما فقدان شفافيت در گذشته تنها به افزايش سوء ظن ها کمک می کند.

اما آيا اين عجيب است که ايران که سرشار از ذخاير نفت و گاز است به دنبال انرژی هسته ای باشد؟

زمانی بود - مثلا در دهه 1960 که همين پيمان ان پی تی شکل می گرفت- که تصور می شد انرژی اتمی انرژی پاکيزه و مدرنی است. به همين دليل است که انعکاس آن در ان پی تی به صورت تشويق فوق العاده به استفاده از تکنولوژی غيرنظامی هسته ای درآمده است.

اما به دنبال حوادثی که در نيروگاههای اتمی و در مورد دفن زباله های اتمی پيش آمد تقاضای وسيعی برای حفظ محيط زيست شکل گرفت که به طور آشکاری در مخالفت با انرژی اتمی جهت پيدا کرد.

در خود ايالات متحده آمريکا نزديک به 30 سال است که هيچ نيروگاه اتمی تازه ای افتتاح نشده است.

اما در حال حاضر در کشورهای توسعه يافته به دليل نگرانی از گرمايش زمين، جهتگيری به سمت بهره برداری از انرژی هسته ای رو به افزايش است.

اقتصاد انرژی ايران نيز ممکن است ترديدهايی را در باره انگيزه های ايران برای دستيابی به انرژی اتمی ايجاد کند. بدون شک ترديدهايی در ميان بسياری از متخصصان وجود دارد که آيا ايران واقعا به اين انرژی گرانقيمت نياز دارد يا نه.

اما درخواست انصراف دادن ايران در مسئله ای خواسته می شود که اين کشور کاملا نسبت به آن محق است. به همين دليل هم هست که مسئله ايران هنوز تا مدتی ديگر درگير مذاکراتی پر کشمکش خواهد بود.