سخنگوی قوه قضاييه گفت قوه قضاييه قصد ندارد با احضار شيرين عبادی که جامعه جهانی بر روی او حساس است، زمينه 'برخی فشارها' را فراهم کند

خانم عبادی و برخی وکلای ديگر که در زمينه حقوق بشر فعال هستند باور دارند که در عمل، حق اساسی بازداشت شدگان برای داشتن وکيل ناديده گرفته می شود.

جمال کريمی راد که روز سه شنبه، 15 فوريه با خبرنگاران رسانه ها گفتگو می کرد، همچنين دلايل دو بار احضار شيرين عبادی به دادگاه را تشريح کرد و گفت که قوه قضاييه قصد ندارد با احضار او حساسيت جامعه جهانی را برانگيزد.

در نشستی که شيرين عبادی، رئيس کانون مدافعان حقوق بشر، روز دوشنبه با حضور وکلا، فعالان حقوق بشری و زندانيان سياسی برگزار کرد، نمونه هايی از فشار و محدوديت بر زندانيان برای محروم ساختن آنها از دسترسی به وکيل بازگو شد.

از جمله گفته شد برخی متهمان که قصد داشته اند خانم عبادی را به وکالت برگزينند، تهديد شده اند که مجازاتشان تشديد خواهد شد و از معرفی اين وکيل حقوق بشری منع شده اند.

روزبه ميرابراهيمی، يکی از متهمان پرونده موسوم به "سايتهای اينترنتی" که به تازگی از زندان آزاد شده است، به خبرنگاران گفت که تهديد شده است اگر خانم عبادی را به وکالت بپذيرد، مجازات حبسش طولانی تر خواهد شد.

او گفت نامه ای به قاضی دادگاه نوشته و خانم عبادی را به عنوان وکيل خود معرفی کرده بود. اما قاضی، درخواست او را رد کرده و در زير نامه نوشته: متهم نيازی به وکيل ندارد.

همچنين خانم عبادی اعلام کرد که ميان او و ساير وکلا برای ملاقات با موکلانشان تبعيض اعمال می شود.

سخنگوی قوه قضاييه در واکنش به اين سخنان گفت که نمی تواند ادعاهای خانم عبادی را در اين زمينه تاييد کند.

جمال کريمی راد گفت محدوديتی برای ملاقات شيرين عبادی با موکلانش وجود ندارد. او برای نمونه به ملاقات يک ساعته خانم عبادی با يکی از موکلان خود، اکبر گنجی، در هفته گذشته اشاره کرد.

اما آقای کريمی راد به طور کلی تاکيد کرد که برخورد با وکلا نبايد تبعيض آميز باشد و اگر مورد مشخصی ديده شود، بايد بلافاصله برای تحقيق و رسيدگی به قوه قضاييه گزارش شود.

پيش نويس لايحه وکالت

در نشست کانون مدافعان حقوق بشر گروهی از حقوقدانان و زندانيان سياسی گرد هم آمدند تا بر 'نقش وکيل در دادرسی عادلانه' تاکيد کنند

در نشست کانون مدافعان حقوق بشر، نگرانی درباره لايحه تازه ای مطرح شد که قوه قضاييه در زمينه وکالت تهيه می کند و جزئيات آن هنوز علنی نشده است. برخی از حقوقدانان، اين لايحه را زمينه ساز بی اهميت شدن نقش وکيل در محاکمات و از بين رفتن استقلال صنفی وکلا می دانستند.

کانون مدافعان حقوق بشر، روز سه شنبه با صدور بيانيه ای اعلام کرد که لايحه جديد، استقلال کانون وکلا را به طور کامل محو می کند و امنيت دفاع از شهروندان را از بين می برد.

اين کانون از فعالان حقوقی خواست تا با شهامت نسبت به پيشنويس لايحه وکالت هشدار بدهند.

سخنگوی قوه قضاييه اين نگرانی ها را بی مورد دانست و گفت که لايحه تازه، به دنبال اجباری کردن حضور وکيل در تمامی مراحل و کمک قضايی به افراد آسيب پذير است که فاقد توانايی مالی برای برخورداری از وکيل هستند.

آقای کريمی راد گفت که با لايحه تازه، "تدارک دفاع به معنای واقعی" برای شهروندان ايجاد می شود و کمبود و نقص در دفاع از متهمان جبران خواهد شد.

گفته می شود که بر اساس لايحه جديد، وکالت نامه وکلا از سوی قوه قضاييه صادر خواهد شد و برخی از حقوقدانان اين نکته را ناقض استقلال وکيل دانسته اند اما آقای کريمی راد اين استدلال را وارد ندانست و گفت که قاضی دادگاه نيز ابلاغ خود را از رئيس قوه قضاييه می گيرد اما مستقل است.

جمال کريمی راد گفت که پيش نويس لايحه وکالت هنوز در ابتدای راه است و پس از تکميل در جلسه علنی مجلس مطرح خواهد شد، بنابراين نمی تواند محرمانه و مخفی باقی بماند. او مهر محرمانه ای را که بر پيش نويس اين لايحه نقش بسته و اعتراض گروهی از وکلا را برانگيخته است، تنها برای "جلوگيری از برخی توهمات" دانست.

وکيل در زندان

شيرين عبادی علاوه بر احضار و بازداشت با تهديدهای پياپی و خطر جانی هم روبرو بوده است

برخی از وکلايی که پيگيری پرونده های حقوق بشری و دفاع از زندانيان سياسی را برعهده داشته اند، طی سالهای اخير احضار و بازداشت شده اند. از جمله ناصر زرافشان، وکيل خانواده نويسندگانی که در قتلهای آذرماه 1378، موسوم به "قتلهای زنجيره ای" کشته شده اند، اکنون به حکم دادگاه در زندان است و محمد علی دادخواه، که همچون خانم عبادی عضو کانون مدافعان حقوق بشر است نيز مدتی را در بازداشت سپری کرد.

خانم عبادی نيز اعلام کرد که در ماههای اخير دو بار احضار شده است و در اواخر اسفندماه بايد در دادگاه حاضر شود. اما او گفت که حتی قاضی پرونده نيز از اتهامات خبر ندارد.

جمال کريمی راد، بار ديگر تاکيد کرد احضار خانم عبادی به دادگاه انقلاب که با واکنش جهانی هم روبرو شد، همانگونه که قوه قضاييه پيشتر نيز اعلام کرد، اشتباه بوده است.

آقای کريمی راد درباره بازتاب بين المللی احضار شيرين عبادی گفت دستگاه قضايی قصد ندارد با احضار فردی که جامعه جهانی بر روی او حساس است، زمينه "برخی فشارها" را فراهم کند. سخنگوی قوه قضاييه ايران افزود که اين اقدام، "عمدی" نبوده است.

او درباره احضار تازه اين حقوقدان به دادگاه عمومی تهران گفت که دفتر رئيس دادگاه، خانم عبادی را تنها برای "ارائه توضيحات" دعوت کرده است. به گفته آقای کريمی راد، اين دعوت در ارتباط با پرونده ای است که رسيدگی به آن در مورد خانم عبادی، پايان پذيرفته اما در ساير موارد همچنان مفتوح است.

به نظر می رسد که پرونده مورد اشاره آقای کريمی راد، پرونده موسوم به "نوارسازان" باشد که پس از اظهارات امير فرشاد ابراهيمی درباره نقش گروه تندروی "انصار حزب الله" در برخی حوادث خشونت بار تشکيل شد.

خانم عبادی، به همراه همکار روحانی خود، محسن رهامی، در جريان رسيدگی به اين پرونده بازداشت شد و مدتی را در زندان اوين گذراند.

امنيت و تضمين جانی

اين فعال حقوق بشر، علاوه بر احضار و بازداشت با خطر جانی هم روبه رو بوده است. او در نامه ای به محمد خاتمی، رئيس جمهور ايران خبر داد که تهديدهای شفاهی و کتبی متعددی را دريافت کرده است و امنيت جانی ندارد.

يک عضو اسلام گرای حزب الله به تازگی در مصاحبه ای با يک سايت ايرانی گفته است که اگر شيرين عبادی "چپ نگاه کند"، هدف حمله و سوءقصد اين سازمان قرار خواهد گرفت.

جمال کريمی راد در پاسخ به خبرنگار يکی از رسانه های خارجی، درباره تهديدهايی که عليه خانم عبادی مطرح می شود گفت اگر در اين زمينه شکايتی مطرح شود، قطعا پيگيری خواهد شد. او اشاره کرد که پيشتر نيز دستگاه قضايی چنين شکايتی را پيگيری کرده و فردی نيز در اين ارتباط دستگير شده است.

شيرين عبادی در نامه خود به رئيس جمهور ايران گفته بود که گروهی قصد داشتند او را به قتل برسانند اما پيش از اجرای نقشه خود بازداشت شده اند. به گفته خانم عبادی، عاملان اين گروه اکنون پس از گذراندن دوران محکوميت، آزادانه در اجتماع حضور دارند.