صادق صبا تحليلگر مسائل ايران در بی بی سی

پيش از آغاز اين مذاکرات، مقامات ايران آن را مرحله حساسی برای رفع اختلافات درباره فعاليت های هسته ای ايران توصيف کردند.

آنها همچنين تاکيد می کردند که اروپايی ها از خود جديت بيشتری نشان دهند و مذاکرات را به درازا نکشانند.

البته به گفته حسين موسويان، يکی از اعضای هيات ايرانی در اين مذاکرات، اروپايی ها اين بار کاملا از خود جديت نشان دادند.

ولی از اين سخنان آقای موسويان معلوم نيست که منظور او از جدی بودن اروپايی ها در اين مذاکرات چيست.

در چهار روزی که اين گفتگوها در ژنو ادامه داشت تنها مطلب مهمی را که خبرگزاری ها از قول ديپلمات های اروپايی منتشر کردند اين بود که اروپا حاضر است برای کمک به فعاليت های هسته ای مسالمت آميز در ايران و از جمله برای توليد برق، رآکتور هسته ای آب سبک در اختيار ايران قرار دهد.

اروپايی ها معتقدند که از چنين رآکتوری نمی توان برای ساختن بمب اتم استفاده کرد، در صورتی که از ديد آنها رآکتور هسته ای آب سنگين که جمهوری اسلامی می خواهد از آن استفاده کند می تواند در آينده برای توليد سلاح های هسته ای به کار گرفته شود.

به نظر می رسد که در اين دور از مذاکرات دوطرف مواضع خود را با صراحت بيشتری بيان کردند و هيات های مذاکره کننده، حال پيشنهادها را به پايتخت های خود منتقل کرده اند تا رهبران سياسی در باره آن تصميم بگيرند.

پيش از آغاز اين دور از گفتگوها به نظر می رسيد که يک موضوع حساس، طرفين را از رسيدن به يک توافق باز می دارد.

اروپا ظاهرا از ايران خواسته تا فعاليت های غنی سازی اورانيوم را برای هميشه متوقف کند. مقامات ايران در پاسخ بارها با صراحت تمام اعلام کرده اند که چنين خواسته ای به هيچوجه قابل پذيرش نيست.

معلوم نيست که در مذاکرات ژنو، اروپايی ها اين خواسته را چگونه بيان کردند و پاسخ مقامات ايران چه بوده است.

البته بعضی از ديپلمات های اروپايی به خبرگزاری ها گفته اند که هيات مذاکره کننده ايرانی در اين گفتگوهای غيرعلنی از خود نرمش بيشتری نشان می دهد.

از اين رو آنها به نتيجه اين گفتگوها زياد بدبين نيستند و معتقدند که بسياری از اظهارات متفاوت اين مقامات، در گفتگو با رسانه های ايرانی بيشتر برای مصرف داخلی است.

ولی مقامات جمهوری اسلامی در مورد غنی سازی اورانيوم در هفته های اخير چنان محکم پافشاری کرده اند که اگر روزی مجبور شوند برای مصالح مهمتری از اين حق خود بگذرند، قبولاندن آن به مردم ايران بسيار دشوار می شود.

بنابراين اگر اروپايی ها همچنان به خواست تعطيل غنی سازی اورانيوم در ايران اصرار ورزند و مقامات ايران نيز همچنان به مواضع خود پايبند باشند، ممکن است که گفتگوها به بن بست برسد.

اگر چنين وضعيتی پيش آيد در آن صورت آمريکا فرصتی خواهد يافت تا سياست های تندتر خود درمورد جمهوری اسلامی را به پيش ببرد.

ولی هنوز کار به بن بست نرسيده و هم مقامات ايرانی و هم مقامات اروپايی همچنان اميدوارند که اين مذاکرات به نتيجه برسد و از وقوع يک برخورد نظامی احتمالی ديگر در منطقه جلوگيری شود.

سکوت دو طرف در مورد حاصل مذاکرات چهار روزه در ژنو نيز شايد نشانه آن باشد که راه ديپلماسی برای حل موضوع فعاليت های هسته ای جمهوری اسلامی هنوز بسته نشده است.