صادق صبا تحليلگر مسائل ايران در بی بی سی

ايران بر ادامه فعاليت بيست دستگاه سانتريفوژ اورانيوم برای مقاصد تحقيقاتی در تأسيسات هسته ای خود اصرار دارد

آخرين اظهارات دو طرف نشان می دهد که اختلاف عمده هم اکنون مربوط به درخواست جمهوری اسلامی مبنی بر ادامه فعاليت بيست دستگاه سانتريفوژ است.

به نظر می رسد همين اختلاف باعث شده است آژانس بين المللی انرژی اتمی نتواند در روز جمعه قطعنامه نهايی خود را در مورد فعاليت هسته ای جمهوری اسلامی صادر کند و حال قرار است که در روز دوشنبه (29 نوامبر) در اين باره تصميمگيری شود.

اروپاييها همچنان اصرار دارند با درخواست ايران برای ادامه فعاليت تعدادی از دستگاههای سانتريفوژ موافقت نخواهند کرد.

آنها می گويند اصولاً طرح چنين درخواستی می تواند به اين سوء ظنها دامن بزند که جمهوری اسلامی برنامه پنهانی برای توليد سلاح هسته ای دارد.

اروپاييها تأکيد می کنند موافقتنامه ای را که جمهوری اسلامی با سه کشور اروپايی در پاريس امضا کرد به ايران اجازه نمی دهد فعاليت تعدادی از دستگاههای سانتريفيوژ را ادامه دهد ولی مقامات ايران برداشت ديگری از اين موافقتنامه دارند.

کمال خرازی، وزير امور خارجه ايران، در خواست ادامه فعاليت بيست دستگاه سانتريفوژ را خلاف تعهدات جمهوری اسلامی نمی داند و می گويد اين درخواست صرفاً برای اقدامات تحقيقاتی است و تأکيد کرد که هيچگاه برای تحقيقات منعی وجود نداشته است.

از قول بعضی از ديپلماتهای غربی گزارش شده که آنها اظهارات آقای خرازی را مهم ارزيابی نمی کنند و در مورد پرونده هسته ای ايران خود را با حسن روحانی، مقام مسئول ايران در مذاکرات هسته ای، طرف می دانند

اگر موضع ايران درباره دستگاههای سانتريفوژ همين نظرات آقای خرازی باشد، بعيد است اختلافات ايران و اروپا حل شود و آژانس بتواند قطعنامه نهايی خود را روز دوشنبه صادر کند.

ولی برخی گزارشهای رسيده از وين، مقر آژانس بين المللی انرژی اتمی حاکی است که اروپاييها همچنان اميدوارند اين اختلافات برطرف شود و ايران اين درخواست خود را پس بگيرد.

از قول بعضی از ديپلماتهای غربی گزارش شده که آنها اظهارات آقای خرازی را مهم ارزيابی نمی کنند و در مورد پرونده هسته ای ايران خود را با حسن روحانی، مقام مسئول ايران در مذاکرات هسته ای، طرف می دانند.

از قول اين ديپلماتها نقل شده که اظهارات آقای خرازی را موضع نظام اسلامی ايران نمی دانند و منتظرند تا آقای روحانی نظرنهايی ايران را بيان کند.

به غير از موضوع سانتريفوژها، مقامات ايران می گويند که در بقيه موارد، اروپاييها انتقادات جمهوری اسلامی را در نظر گرفته اند و قطعنامه نهايی آژانس به گونه ای تنظيم شده است که خواسته های ايران تأمين شود.

البته هنوز معلوم نيست که موضوع حساس توقيف غنی سازی اورانيوم چگونه مطرح شده است.

آنچه مسلم است، خواسته نهايی اروپاييها اين است که غنی سازی اورانيوم برای هميشه در جمهوری اسلامی تعطيل شود ولی رهبران ايران اين خواسته را به اصطلاح خط قرمز نظام می دانند و می گويند صرفاً حاضرند به منظور اعتمادسازی برای مدتی داوطلبانه غنی سازی را معلق کنند.

بايد ديد که در متن نهايی قطعنامه آژانس از چه جمله بندی استفاده شده که دو طرف راضی باشند.

بعضی از تحليلگران معتقدند که طرح ناگهانی درخواست ادامه فعاليت تعدادی از دستگاههای سانتريفيوژاز سوی مقامات ايران شايد بيشتر از اين جهت بوده است که به اروپاييها فشار وارد شود که در مورد جنبه های ديگر برنامه های هسته ای به ايران امتيازهايی دهند و مثلاً جمله بندی توقف غنی سازی به گونه ای انتخاب شود که از لحاظ داخلی برای هيئت مذاکره کننده ايرانی مشکلاتی ايجاد نشود.