سينا مطلبی

هر پنج نامزد احتمالی محافظه کاران خود را آماده انتخابات کرده اند و در انتظار هستند تا شورای هماهنگی نيروهای انقلاب اسلامی، سرانجام نامزد نهايی اين ائتلاف را برای رويارويی با رقيبان اصلاح طلب برگزيند.

هفته گذشته وقتی دو نامزد اصلاح‌طلب، مصطفی معين و مهدی کروبی، آمادگی خود را برای شرکت در انتخابات رياست جمهوری اعلام کردند، تحليلگران از شکاف در اردويی سخن گفتند که به "جبهه دوم خرداد" شهرت دارد. اما اکنون، در حالی که محافظه‌کاران هنوز چهره نامزد نهايی خود را نشناخته‌اند، به نظر می‌رسد که شکاف در اردوی مقابل جدی‌تر شده باشد؛ جايی که رقابت ميان پنج نامزد محافظه کار چنان بالا گرفته است که واکنش ائتلاف سازان را ضروری می کند.

اين شورا، در همايش پيشين خود که اواخر آذرماه برگزار شد، نتوانست از ميان پنج چهره محافظه کار، نامزد نهايی را برای رقابت با اصلاح طلبان برگزيند و ترجيح داد تا برای کاهش اختلافها، گزينش را به تاخير بيندازد.

همايش تازه شورای هماهنگی، کار خود را در شرايطی آغاز کرده است، که هنوز هيچ يک از نامزدهای محافظه کار و هواداران آنها از رقابت انتخاباتی صرف نظر نکرده اند و بر برنامه‌های تبليغاتی خود نيز افزوده اند. به اين ترتيب، کار انتخاب نامزد نهايی اگر دشوارتر از نشست آذرماه نشده باشد، ساده تر هم نيست.

ائتلاف يا انشعاب

در ميان پنج چهره‌ای که مورد نظر شورای هماهنگی هستند، علی لاريجانی پيشتر گفته بود که اگر محافظه کاران بر سر يک نامزد به توافق برسند به نفع او کنار خواهد رفت. علی اکبر ولايتی هم روز شنبه، هشتم ژانويه، هرچند حضورش در انتخابات را بر مبنای "تکليف" دانست اما گفت که منتظر "اجماع" محافظه کاران (يا آنگونه که خود می نامند، "اصول گرايان") مانده است.

به نظر می رسد که دو نامزد ديگر، احمد توکلی و محسن رضايی حتی بدون تاييد اين شورا نيز به عنوان نامزد مستقل در انتخابات شرکت کنند. احمد توکلی در هشتمين انتخابات رياست جمهوری هم نامزد شد و پس از محمد خاتمی بالاترين آراء را به دست آورد.

شايعه حضور محسن رضايی نيز در انتخابات خرداد هشتاد شنيده می شد اما او برای رقابت با آقای خاتمی نامزد نشد. در عوض، دريابان علی شمخانی، از چهره های نزديک به آقای رضايی، وارد رقابت انتخاباتی شد. برخی تحليلگران، حضور شمخانی، را شيوه‌ای برای گمانه زنی پايگاه اجتماعی آقای رضايی و زمينه سازی برای حضور او در انتخابات سال 84 قلمداد کرده بودند.

همچنين محمود احمدی نژاد، شهردار کنونی تهران، که نامزد مطلوب محافظه کاران بنيادگرا دانسته می‌شود، ماه گذشته از حضور در جلسه افتتاحيه شورای هماهنگی به بهانه وظايف شغلی خودداری کرد. اين خودداری، به باور برخی تحليلگران، نشانه آن است که او از هم‌اکنون قبای "نامزد فرمانبردار" ائتلاف را بر قامت خود برازنده نمی بيند.

همين نشانه‌های اختلاف و دودستگی، شورا را بر می انگيزد تا در بولتن ويژه همايش تهران، از نامزدها بخواهد که پيشاپيش به طور شفاف و صريح، بر "تمکين" خود از تصميم نهايی اين ائتلاف انتخاباتی، تاکيد کنند.

اين تمکين، می تواند به معنای کناره گيری نامزدهای احتمالی به نفع نامزد نهايی شورا باشد تا از شکسته شدن آراء او جلوگيری شود.

محمد نبی حبيبی، دبيرکل حزب مؤتلفه اسلامی تاکيد کرد که جناح محافظه کار، بايد هماهنگ عمل کند و در انتخابات تنها با يک نامزد وارد شود.

آقای حبيبی، در اجلاس دبيران حزب مؤتلفه در قزوين، از "اصول گرايان" خواست تا با تکيه بر پيروزی در انتخابات شوراها و مجلس، "خوش خيال" نباشند و تصور نکنند که پيروزی در انتخابات رياست جمهوری هم آسان است.

هواداران عليه هواداران

از سوی ديگر، تنها دليل نگرانی محافظه کاران، رقابت همزمان نامزدهايشان در انتخابات نيست. موضع گيری احتمالی اين نامزدها عليه يکديگر، که تجربه رقابت‌های پيشين نشان داده می تواند تا تخريب شخصيتی هم پيش برود، نگرانی بزرگتر جناحی است که در طی هفت سال اتحاد خود را برابر اصلاح طلبان حفظ کرد اما اکنون شالوده اين وحدت را در آستانه گسستن می بيند.

حتی اگر برخی نامزدهای محافظه کار از شرکت در انتخابات صرف نظر نکنند، شورای هماهنگی انتظار دارد که اين نامزدهای احتمالی چنان به رقابت با يکديگر برنخيزند که به تخريب و گسست اين ائتلاف و تقويت رقيب اصلاح طلب منجر شود.

در هفته های اخير، رسانه های نزديک به طيف های مختلف محافظه کار، گاه به رويارويی با يکديگر پرداخته اند و علاوه بر حمايت از نامزد مطلوب خود، به مخالفت (حتی مخالفت شديداللحن) با چهره های رقيب روی آورده اند.

نمونه‌ای از چنين برخوردهای رسانه‌ای را می‌توان در رويارويی گاه و بی‌گاه روزنامه‌های نزديک به راست گرايان سنتی، با يک سايت اينترنتی ديد که از نامزدی آقای رضايی حمايت می کند.

حبيب‌الله عسگراولادی، چهره سرشناس محافظه کاران و قائم مقام شورای هماهنگی در نشست حزب مؤتلفه در قزوين خبر داد که مذاکراتی با نامزدهای محافظه‌کاران انجام شده تا برای حفظ وحدت و يکپارچگی اين جناح، "ميثاق همکاری" ميان آنها بسته شود.

هرچند محتوا و جزئيات اين ميثاق هنوز آشکار نشده است اما می توان پيشبينی کرد که کوششی برای تلطيف رقابت درونی ميان چهره های محافظه کار باشد. چنان که اسدالله بادامچيان، قائم مقام دبيرکل حزب مؤتلفه، از محافظه کاران خواست تا از "رقابت های تخريبی" در تبليغات انتخاباتی بپرهيزند.

در دستورالعمل شورای هماهنگی انقلاب اسلامی هم آمده است که نامزدهای مورد نظر اين شورا بايد "با کنترل اقدامات ناسنجيده پاره‌ای از هواداران متعصب، اجازه سوءاستفاده را به رقبای اختلاف برانگيز ندهند." اين شورا، تاکيد کرد که نيروهای انقلاب بايد از موضعی که "شبهه اختلاف" در آن باشد بپرهيزند.

‘کميته جنگ روانی’

دستورالعمل شورای هماهنگی، به روشنی نشان می‌دهد که عبارت "رقبای اختلاف برانگيز" اشاره به کدام نيروها و گروه‌های سياسی است.

اين شورا، مدعی است نيروهايی که با عنوان "جريان دوم خرداد" از آنها نام می برد، يک "کميته مخفی جنگ روانی" تشکيل داده‌اند که با پنج راهبرد به مقابله با محافظه کاران خواهد آمد.

بولتن همايش شورای هماهنگی، اين راهبردها را شامل "تعريف، تکثير کانديداها، نمايشی خواندن انتخاب کانديدای نهايی، القای ناتوانی در تصميم‌گيری و نفی دموکراتيک و مردمی بودن انتخاب نهايی شورای هماهنگی انقلاب اسلامی" می‌داند.

شورای هماهنگی، مدعی شد که اصلاح طلبان اين راهبردها را با انتشار گزارش ها و خبرهای "هدايت شده" و حتی عکس‌های "مفهومی و معنادار" دنبال می کنند و اين روش را نشانه "نگرانی شديد جريان دوم خرداد از شکست و حذف قاطع از صحنه سياست کشور" دانست.

به اين ترتيب، نويسندگان بولتن کوشيده‌اند تا پيچيدگی و دشواری‌هايی را که برای انتخاب نامزد نهايی پيش روی محافظه کاران است، به جای آنکه برخاسته از شکاف‌ها و اختلافات درونی اين جناح بدانند، برانگيخته از "توطئه" و "جنگ روانی" رقيب قلمداد کنند.