صادق صبا تحليل گر مسائل ايران در بی بی سی

اين نخستين بار در جمهوری اسلامی نيست و احتمالا آخرين بار هم نخواهد بود که يک زندانی سياسی و يا مطبوعاتی به اصطلاح توبه نامه می نويسد.

ولی در گذشته در چند مورد مهم وقتی چنين نامه هايی منتشر شد نويسنده نامه پس از آزادی از زندان اعلام کرد که تحت فشار جسمی و يا روحی مجبور به چنين کاری شده است.

عزت الله سحابی، از فعالان سياسی قديمی ايران، و علی افشاری، از رهبران دانشجويی، از اين جمله افرادند.

اکثريت مردم ايران نيز معمولا به چنين اعترافاتی به ديده ترديد می نگرند و برای آن اهميتی قائل نيستند.

بنابراين اين پرسش مطرح می شود که چرا در نظام جمهوری اسلامی همچنان از چنين شيوه هايی استفاده می شود؟

هدف محافظه کاران از انتشار اين توبه نامه ها هرچه که باشد، هنوز اين پرسش اساسی مطرح است که چرا در جمهوری اسلامی از روشی استفاده می شود که اکثريت مردم اعتقادی به آن ندارند، حتی اگر اين توبه نامه ها واقعی باشد

بعضی از تحليلگران معتقدند که برای درک اين مساله بايد به محتوای اين توبه نامه ها توجه کرد و ديد که در هر يک از آنها به چه موضوعاتی اشاره شده و آنگاه فهميد که هدف کسانی که افراد را مجبور کرده اند که چنين نامه هايی را بنويسند چه بوده است.

اين تحليلگران معتقدند در چند توبه نامه ای که اخيرا منتشر شده در آنها به افراد خاصی اتهامات سنگينی وارد شده و نويسندگان نامه می گويند که آن افراد باعث گمراهی شان شده اند.

بنابراين نتيجه ای که اين تحليلگران می گيرند اين است که حکومت و يا حداقل جناح محافظه کار از فعاليت های افرادی در زمان های خاصی نگران می شوند و بعد برای ضربه زدن به آنان عده ای ازروزنامه نگاران ظاهرا بی گناه را بازداشت می کنند و آنها را وادار می کنند که با نوشتن توبه نامه هايی چهره اين افراد را تخريب کنند.

از ديدگاه اين تحليلگران با توجه به در پيش بودن انتخابات رياست جمهوری جناح محافظه کار می خواهد با اين اقدامات به جناح اصلاح طلب درون حکومت ضربه بيشتری بزند و چهره های معروف آنان را که در اين نامه ها از آنان اسم برده شده به اقدام عليه امنيت کشور متهم کند.

البته قوه قضاييه که اين نامه ها را منتشر کرده طبعا چنين اتهاماتی را رد می کند و می گويد که اين روزنامه نگاران در زندان به اشتباهات خود پی برده اند و بنابراين با کمال ميل و بدون هيچ فشاری به جرايم خود اعتراف کرده اند.

ولی واقعا اصلاح طلبان برای جناح محافظه کار چنان خطری ايجاد کرده اند که اين جناح مجبور می شود که برای خنثی کردن آن به روشی متوسل شود که ظاهرا کاربردی ندارد و بی اعتبار بودن آن برای اکثريت جامعه روشن است؟

آيا واقعا جناح محافظه کار نمی تواند برای مقابله با خطر احتمالی پيروزی اصلاح طلبان در انتخابات رياست جمهوری از راه های موثرتر ديگری مثل حذف کانديداهای آنان از طريق شورای نگهبان استفاده کند و مجبور می شود روشی را در پيش گيرد که موجب تمسخر اکثريت مردم قرار می گيرد ؟

از اينرو تحليلگران ديگری معتقدند که برای درک واقعی انتشار چنين توبه نامه هايی در هر دوره ای بايد ديد که حکومت در آن موقع با چه مشکل بزرگی روبروست و با اين اقدام می خواهد چه مساله ای را حل کند.

از ديدگاه اين صاحب نظران در حال حاضر حکومت ايران به رغم ميل خود مجبور شده که در مورد برنامه های هسته ای کشور امتياز های بزرگی به غرب بدهد و اين امر باعث شده که موقعيت نظام تضعيف شود و حتی نيروهای حزب اللهی وفادار به حکومت احساس سرشکستگی کنند.

بنابراين از نگاه اين تحليلگران ممکن است که هدف از انتشار اين توبه نامه ها اين باشد که موضوع حساس امتياز های هسته ای به غرب تحت الشعاع قرار گيرد.

عده ای ديگر از تحليلگران معتقدند که هدف اصلی محافظه کاران از توسل به چنين شيوه هايی ايجاد جو ارعاب دائمی در کشور است. آنها می گويند که هرگاه که چنين توبه نامه ايی منتشر می شود حکومت موفق می شود که حداقل برای مدتی مخالفان و منتقدان داخلی خود را خاموش کند.

ولی هدف محافظه کاران از انتشار اين توبه نامه ها هرچه که باشد، هنوز اين پرسش اساسی مطرح است که چرا در جمهوری اسلامی از روشی استفاده می شود که اکثريت مردم اعتقادی به آن ندارند، حتی اگر اين توبه نامه ها واقعی باشد و اين روزنامه نگاران به جرايمی که در اعترافات خود به آن اشاره می کنند مرتکب شده باشند.

آيا اين موضوع نشان نمی دهد که در جمهوری اسلامی بسياری از اتفاقات پيش می آيد بدون آنکه در باره آن درست فکر شده و تبعات آن در نظر گرفته شده باشد؟