سهمیهبندی بنزین؛ از شایعه تا واقعیت آنچه گذشت
منبع تصویر، Getty Images
- سال ۸۶، دو سال بعد از به قدرت رسیدن محمود احمدینژاد، بنزین بار دیگر در ایران سهمیهبندی شد. سهمیه بنزین این بار به جای نظام کوپنی که در دوران جنگ برقرار بود، از طریق "کارت سوخت" در اختیار صاحبان خودروها قرار گرفت.
- بازگشت سهمیهبندی بنزین با تصمیم دولت محمود احمدینژاد با اعتراضهای مردمی و شورشهای پراکنده (از جمله آتش زدن چندین پمپ بنزین) همراه شد.
- سال ۹۴، حسن روحانی که دو سالی بود به قدرت رسیده بود، سهمیهبندی را لغو کرد. او که منتقد بسیاری از سیاستهای احمدینژاد بود، سهمیهبندی بنزین و دو نرخی بودن آن را "فسادآور" توصیف کرد.
- به رغم لغو سهمیهبندی، پمپهای بنزین که تنها با "کارت سوخت" کار میکردند، تغییر نکردند.
- در دوره دوم ریاست جمهوری حسن روحانی، خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریمهای این کشور، آرام آرام دولت ایران را با بحران اقتصادی و نیاز مالی روبهرو کرد.
- در سال ۹۷ و با بالاگرفتن مشکلات اقتصادی کشور، نهادی فراقوهای و جدید به نام "شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا" به دستور آیتالله خامنهای تشکیل شد. به این شورای تازه تاسیس اختیارات قابل توجهی برای اجرای تصمیمات اقتصادی داده شد.
- از ابتدای سال ۹۸ برخی رسانههای اصولگرا از بررسی طرحهایی برای بازگشت سهمیهبندی بنزین خبر دادند.
- اردیبشت ۹۸ دولت هرگونه احتمال بازگشت سهمیهبندی را تکذیب کرد.
- ۲۰ مرداد ماه استفاده از کارت سوخت شخصی اجباری شد. از سال ۹۴ که سهمیهبندی لغو شده بود، استفاده از کارت سوخت پمپبنزینها به جای کارت سوخت شخصی به روش متداول بنزین زدن تبدیل شده بود.
- با اجباری شدن استفاده از کارت سوخت شخصی، استفاده از کارت سوخت جایگاهداران محدود شد و در هربار سوختگیری تنها میشد ۲۰ لیتر بنزین دریافت کرد.
- ۲۴ مهر بار دیگر شرکت ملی پخش و توزیع فرآوردههای نفتی، احتمال سهمیهبندی بنزین را تکذیب کرد. با این حال از همه خواست تا برای دریافت کارت سوخت شخصی اقدام کنند.
- ابتدای آبان ماه بار دیگر رسانههای اصولگرا گزارشهایی درباره احتمال سهمیهبندی بنزین منتشر کردند. این گزارشها به طور مرتب با تکذیبهایی روبهرو شد.
- ۱۹ آبان، تعدادی از نمایندگان مجلس، از جمله فاطمه حسینی (اصلاحطلب) و محمدرضا پورابراهیمی (اصولگر) که هر دو عضو کمیسیون اقتصاد هستند، از سهمیهبندی ابراز بیاطلاعی کردند و در عین حال چنین اقدامی را "نامناسب" توصیف کردند.
- ۲۱ آبان، بیژن زنگنه در برابر این پرسش که آیا سهمیهبندی در راه است، از رسانهها خواست تا "شایعهپراکنی نکنند تا مردم نگران نشوند." وی در عین حال افزود که اگر "دستوری ابلاغ شود" وزارت نفت اجرا خواهد کرد.
- بعد از سخنان وزیر نفت گزارشهای تایید نشده درباره احتمال افزایش قیمت بنزین منتشر شد، اما همچنان به دلیل تکذیبهای مکرر درباره احتمال از سرگیری سهمیهبندی، تردیدهایی وجود داشت.
- در ساعات پایانی روز پنج شنبه ۲۳ آبان به شکل ناگهانی اعلام شد که از نخستین دقیقه روز جمعه ۲۴ آبان، بنزین به شکل سهمیهبندی عرضه خواهد شد و صاحبان خودرو برای استفاده از سهمیه باید کارت سوخت شخصی داشته باشند.
- به گفته برخی نمایندگان مجلس، تصمیم گران کردن بنزین در روز ۳۰ شهریور در جلسه "شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا"گرفته شده بود و بسیاری از نمایندگان از این تصمیم مطلع نبودند.
- صبح جمعه، حسن روحانی در پاسخ به انتقادها گفت که دولت به دلیل کسری بودجه دست به این کار نزده، بلکه میخواهد درآمد ناشی از سهمیهبندی و افزایش قیمت بنزین را به "۶۰ میلیون" ایرانی بازگرداند.
- از میانه ظهر جمعه ۲۴ آبان ماه، انتقادهایی در شبکههای اجتماعی بالا گرفت.
- شایعاتی منتشر شد که ابراهیم رئیسی، رئیسقوه قضائیه با این تصمیم مخالف بوده. این خبرها از سوی مجاری رسمی وابسته به آقای رئیسی تکذیب شد.
- با تاریک شدن هوا، گزارشهایی درباره اعتراضها در شهرهای اهواز، مشهد، شیراز، بهبان، سیرجان و امیدیه منتشر شد.
- صدا و سیما و برخی دیگر رسانههای رسمی به همراه یکی از فرماندهان نیروی انتظامی گزارش دادند که کشور در آرامش کامل است.
- در ساعات پایانی روز جمعه گزارشهایی تایید نشده از کشته شدن یک نفر در اعتراضهای سیرجان منتشر شد. فرماندار سیرجان این خبر را در روز شنبه تایید کرد.
- روز شنبه با اعتراضهای مدنی برخی رانندهها که خودروهای خود را خاموش کردند، همراه شد.
منبع تصویر، UGC
خبرها و گزارشها درباره تحولات مربوط به سهمیهبندی بنزین را با بیبیسی فارسی دنبال کنید:
- لحظه به لحظه با تحولات گران شدن بنزین؛ اعتراضات در قم، شیراز، خرمآباد، سنندج، و چند شهر دیگر
- کارت سوخت و سهمیهبندی بنزین؛ همه آنچه که باید بدانیم
- سهمیهبندی بنزین؛ بازگشت به گذشته از ساعت صفر
- بنزین و روزنامههای ایران؛ از پول برای کم درآمدها تا درخواست برای #استعفا
- آیا بنزین در ایران ارزان است؟
- آیا بهبود معیشت نیازمندان با افزایش قیمت بنزین امکانپذیر است؟
- فرماندار سیرجان: یک نفر در اعتراضات شب گذشته کشته شد
- سهمیهبندی بنزین؛ نوبخت: افرادی که استحقاق دریافت یارانه بنزین را داشته باشند، آن را دریافت میکنند
