سفارت‌های ناامن؛ ایران و رویدادهای امنیتی علیه اهداف دیپلماتیک

    • نویسنده, علی سودایی
    • شغل, بی‌بی‌سی

حمله گروه موسوم به "دانشجویان پیرو خط امام" به سفارت آمریکا و به گروگان گرفتن دیپلمات‌ها و کارکنان آمریکایی بعد از ۴۰ سال اثرات ماندگاری بر سیاست داخلی و روابط خارجی ایران داشته است.

اهمیت این رویداد در تثبیت قدرت آیت‌الله خمینی و وابستگانش تا جایی بود که او آن را "انقلاب دوم" خواند. در آمریکا هم ضربه‌ای که بحران گروگانگیری به اعتبار سیاسی جیمی کارتر، رئیس جمهور وقت زد، در روی کار آمدن رونالد ریگان بی تاثیر نبود.

ماجرای گروگانگیری اولین یا آخرین باری نبود که ایران در رویدادی امنیتی با هدفی دیپلماتیک مرتبط می‌شد.

گزارش‌های ویژه چهل سالگی اشغال سفارت آمریکا:

شاید یکی از اولین موارد حمله به دیپلمات‌ها در تاریخ، قتل الکساندر گریبایدوف در تهران باشد. پس از آن بارها به سفارتخانه‌ها در ایران حمله شد، یا سفارتخانه‌های ایران در کشورهای دیگر هدف حمله قرار گرفت. علاوه بر این ایران را در برخی از مرگبارترین حملات به سفارتخانه‌ها، به ویژه در بیروت مسئول دانسته‌اند.

کنوانسیون وین درباره روابط دیپلماتیک، که ایران هم از اعضای آن است، مقرر می‌کند که اماکن مورد استفاده هیات دیپلماتیک یک کشور در کشور دیگر باید مصون باشند و کشور میزبان موظف است که همه اقدامات لازم را انجام دهد تا شان دیپلمات‌ها حفظ شود و از ورود به اماکن دیپلماتیک یا ایجاد خسارت و آزار به آنها پیشگیری شود.

اما وقتی در ایران به اهداف دیپلماتیک حمله شده، در بسیاری از موارد ماموران امنیتی اقدام چندانی علیه مهاجمان نکردند و گاه، مانند حمله به سفارت آمریکا، مقام‌های حکومتی با آنها همراهی کرده‌اند.