بازار مسکن در تهران؛ معاملات در یک سال 'بیش از ۷۰ درصد کاهش یافته'

بانک مرکزی ایران اخیرا در گزارشی به 'تحولات بازار مسکن شهر تهران ' در شهریور ماه امسال پرداخته که در این گزارش رکود شدید معاملات در پایتخت به روشنی مشهود است.

داده‌های این گزارش برگرفته از آمارهای سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات ایران است که نشان می‌دهد تعداد معاملات انجام گرفته در کلان‌شهر تهران در شهریور ماه امسال هم در مقایسه با ماه قبلی امسال (مرداد) و هم در مقایسه با ماه مشابه سال قبل (شهریور ۱۳۹۷) به شدت افت کرده است.

در مقیاس ماهانه، این دومین ماه متوالی است که قیمت مسکن در پایتخت کاهش می‌یابد.

کاهش تعداد معاملات مسکن در تهران در شهریور امسال نسبت به مرداد حدود ۱۵ درصد بوده ولی این تعداد در مقایسه با شهریور پارسال ۷۳ درصد کمتر شده است که رقم قابل توجهی است.

در شهریور ماه البته قیمت متوسط معاملات شهر تهران نسبت به مرداد ماه وضعیت کمی بهتر شده است؛ هر چند از شهریور پارسال تا شهریور امسال قیمت مسکن در تهران، بر اساس آنچه نهایتا به قولنامه رسیده، ۵۶/۵ درصد گرانتر شده است.

بنابر اعلام بانک مرکزی، ماه پیش قیمت خانه در ۱۳ منطقه از مجموع ۲۲ منطقه شهر تهران نسبت به مرداد ماه کاهش یافت.

قیمت متوسط هر متر مربع واحد مسکونی معامله شده در تهران ماه پیش حدود ۱۲ میلیون و ۶۶۸ هزار تومان اعلام شده است.

گزارش اخیر بانک مرکزی موید داده‌های اخیر مرکز آمار ایران است که در آن گفته شده بود متوسط قیمت‌ها در بهار امسال (۱۳۹۸) نسبت به پارسال در تمام نقاط شهری ایران افزایش داشته است.

بیشترین معاملات

بر اساس گزارشی که بانک مرکزی منتشر کرده خانه‌هایی با عمر حدود ۵ سال بیشترین معاملات (۴۰/۸ درصد) را در ماه گذشته به خود اختصاص دادند.

از کل ۲۲ منطقه تهران، گرانترین خانه‌هایی که در شهریور ماه معامله شدند مربوط به منطقه یک تهران بود که متوسط قیمت آن برای هر متر مربع حدود ۲۵ میلیون تومان بود است.

ارزانترین خانه‌های تهران هم در همین مدت در منطقه ۱۹ پایتخت بودند که قیمت متوسط آن برای هر متر مربع حدود ۵ میلیون ۶۸۰ هزار تومان بوده است.

نگاهی به این داده‌ها نشان می‌دهد که در شهریور ماه بالاترین تعداد معاملات تهران در منطقه ۵ انجام شده است (۱۵/۴ درصد). منطقه ۵ شهرداری تهران در شمال و شمال غرب پایتخت واقع شده ‌است. این منطقه از جنوب به جاده مخصوص کرج، از شمال به دامنه کوه های البرز، از غرب به رودخانه کن و منطقه ۲۲ و از شرق به بزرگراه محمد علی جناح و اشرفی اصفهانی محدود می‌شود.

منطقه ۵ بعد از انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ به دلیل سرریز جمعیت تهران از مناطق مرکزی و جنوبی و سیل مهاجرین به تهران، با افزایش جمعیت روبرو بوده است. از بعضی محله‌های این منطقه تهران می‌توان به پونک، شهران، آریاشهر و مهران اشاره کرد.

در گزارش بانک مرکزی کمترین معاملات مسکن در شهریور ماه مربوط به منطقه ۳ تهران بوده که حدود ۴/۵ درصد کل معاملات را در بر می‌گیرد.

منطقه ۳ شهرداری تهران در شمال شرقی پایتخت واقع شده و یکی از بزرگترین مناطق شهری آن است.

این منطقه از شمال به بزرگراه شهید چمران، بزرگراه شهید مدرس و بزرگراه آیت الله صدر و از شرق به خیابان پاسداران و بخشی از خیابان شریعتی و از جنوب به بزرگراه رسالت و بزرگراه همت و از غرب به بزرگراه شهید چمران محدود می‌شود.

حجم تردد و مسافرت‌های درون‌شهری در این منطقه بسیار زیاد است؛ از محله‌های منطقه سه تهران می‌توان به اختیاریه، دروس و قلهک اشاره کرد.

بازار خانه‌های اجاره‌ای

بانک مرکزی ایران در گزارش اخیر به بازار اجاره مسکن در پایتخت هم پرداخته است. بر این اساس همزمان با افزایش قیمت مسکن در پایتخت اجاره‌ها هم افزایش یافته است.

در شهریور ماه امسال به طور متوسط قیمت اجاره خانه در پایتخت در مقایسه با همین ماه پارسال (شهریور ۱۳۹۷) حدود ۳۱/۴ درصد افزایش داشته است.

با کاهش ارزش ریال در سال‌های اخیر و افزایش نرخ تورم، قیمت مسکن هم در ایران رو به افزایش گذاشت و به تبع آن نرخ اجاره بها هم افزایش یافت.

یکی از دلایل افزایش قیمت کمبود عرضه مسکن بوده که به تشدید گرانی و اجاره بها دامن زده است تا جایی که در تابستانی که گذشت رسانه‌های ایران گزارش‌هایی درباره چادرنشینی هم منتشر کردند.

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی البته در گزارشی گفته با احتساب واحدهای مسکونی خالی، تعداد خانه‌های موجود پاسخگوی نیازهاست.

زهرا سعیدی مبارکه، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی مدتی پیش در یک برنامه تلویزیونی گفته بود: "طبق اطلاعات واصله فردی در شهرری صاحب ۷۰۰ خانه است و مالیات این سرمایه را هم نمی‌پردازد. این ارقام کم نیستند و طبق بررسی‌ها متوجه شدیم در تهران هفت هزار و ۵۰۰ خانه ساخته شده و فردی در تهران دو هزار و ۵۰۰ مسکن ساخته، ولی وارد بازار مسکن نکرده است."

اخیرا شهرداری تهران اعلام آمادگی کرده که در تهران واحدهای مسکونی ۳۰ متری بسازد.

علی ربیعی، سخنگوی دولت گفته است: "ساخت خانه‌های ۳۰ متری پیشنهاد پیروز حناچی شهردار تهران بود که بر اساس آن وزارت کشور مکلف شد در شهرهای بزرگ و کلانشهرها با شهرداری‌ها مذاکراتی انجام دهد که شهرداری‌ها ساخت واحدهای کوچک متراژ را برای زندگی چند ساله برخی خانوارها برنامه‌ریزی کنند."

بر اساس سرشماری نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، آمار خانه‌های خالی در ایران از یک‌ میلیون و ۶۶۳ هزار واحد در سال ۱۳۹۰ به ۲ میلیون و ۵۸۷ هزار واحد در سال ۱۳۹۵ افزایش یافته که حدود ۵۵ درصد رشد داشته است.

بر اساس اظهارات رسمی مقام‌های ایرانی، بیش از شش میلیون خانوار در ایران اجاره‌نشین هستند.