سگ آزاری در ایران؛ در سایه خلا قانونی، شرع و نبود آموزش

سوزاندن تعدادی سگ در زباله‌های اهواز، شکنجه یک سگ در گیلان، آزار و اذیت سگی در یکی از پروژهای زنده‌گیری سگ در یکی از شهرهای ایران؛ اینها اخباری است که تنها در یک هفته گذشته در شبکه‌های اجتماعی منتشر و با واکنش‌های بسیاری مواجه شد.

در حالی انتشار اخبار و تصاویر آزار حیوانات در ایران خبرساز می شود که طرفداران حقوق حیوانات می گویند که نبود ساز و کار قانونی در این حوزه باعث می شود که موضوع پس از مدتی به فراموشی سپرده می‌شود.

براساس اسناد تاریخی سگ را می‌توان از قدیمی‌ترین دوستان انسان برشمرد.

به گفته فعالان حقوق حیوانات، ارتباط با حیوانات و عدم آزار آنها تنها به فرهنگ یک جامعه مربوط نمی شود، بلکه این موضوع نیازمند آموزش است.

این آموزش تنها محدود به کودکان نیست، بلکه رسانه‌ها به همراه سازمان‌های غیردولتی می‌توانند نسل‌های مختلف یک جامعه را آموزش دهند.

کارشناسان می گویند ایران در برخورد با سگ‌آزاری با خلاء قوانین خاص مواجه است؛ آماری در مورد حیوان آزاری در کشور تاکنون ارائه نشده است.

در چند سال اخیر تعداد زیادی از مراکز خیریه رسیدگی به حیوانات در شهرهای مختلف ایران شروع به کار کرده‌اند. این مراکز با کمک های مردمی سگ‌های ولگرد را جمع آوری کرده، واکسن زده و عقیم می کنند. در مواردی نیز دوره‌های آموزشهایی را برگزار می کنند.

فعالان حقوق حیوانات در ایران از مدت‌ها پیش خواهان وضع قوانین مشخص برای مقابله با حیوان‌آزاری شده‌اند.

جعفر کاظم پور،مدیرکل تدوین لوایح و مقررات معاونت حقوقی قوه قضاییه ایران سال گذشته به خبرگزاری میزان گفت متن اولیه این لایحه از سوی وزارت دادگستری ارائه شده و از جنبه حقوقی و قضایی مورد بررسی قرار گرفته است.

در این باره بیشتر بخوانید:

یافته‌های تازه از تاریخ دوستی انسان و سگ

آیا سگ واقعاً نجس است؟

طرفداران حیوانات در ایران؛ امسال سال هیچ حیوانی نبود

در لایحه پیشنهادی وزارت دادگستری ایران موارد مشخصی در مورد حیوان‌آزاری مشخص شده و برای آنها جرایمی تعیین شده است.

طبق این لایحه، شکنجه و آزار حیوانات، ضرب و جرح، حبس کردن، ناقص کردن اعضا، آزار جنسی، رها کردن حیوانات، انجام آزمایش‌های علمی بدون مجوز، تعلیم برای استفاده نمایشی و چندین مورد دیگر ممنوع اعلام شده است.

در این لایحه آمده است که حیوانات از حقوق برخوردار هستند و نقض این حقوق جرم تلقی می‌شود.

بسیاری از کشورها حیوان‌آزاری را جرم دانسته اما حیوان‌آزاری در ایران، جرم انگاری نشده و قوانین عام موجود هم قوانین زیست‌محیطی ( نه قوانینی در حمایت از جانوران) هستند.

وضعیت سگ‌ها در ترکیه و هند

به طور کلی براساس اعتقادات دینی به ویژه در بین هندوها حیوانات به راحتی در کنار انسان‌ها زندگی می کنند.

در خیابان‌های شهرهای مختلف هند، سگ‌ها و دیگر حیوانات به شکل مسالمت آمیز در کنار انسان‌ها به سر می‌برند، اگرچه ضرورتا در شرایط بهداشتی مناسبی نیستند.

برخی از سازمان‌های غیردولتی هم برای کنترل جمعیت سگ‌ها و کنترل سلامت آنها، به عقیم و واکسینه کردن آنها اقدام می‌کنند.

در استانبول ترکیه نیز حیوانات به ویژه سگ‌ها و گربه‌ها در میان مردم زندگی می‌کنند.

مردم در ترکیه برای حیوانات ظرف غذا می‌گذارند. شهرداری استانبول هم مسئول شناسنامه‌دار کردن و قراردادن چیپ‌هایی (تراشه‌های) برای شناسایی و حفظ بهداشت آن‌ها است.

سگ در اسلام

فاصله گرفتن اکثریت ایرانیان از سگ و حتی دیگر حیوانات خانگی، نتیجه آموزه های اسلامی و باور به نجاست سگ است، این در حالی است که در هیچ کجای قرآن نه به نجس بودن سگ اشاره ای شده و نه هیچ کلامی که تعبیری منفی در مورد سگ داشته باشد. قرآن حتی بصراحت اعلام کرده که حیوانی که سگ تربیت شده (شکاری) آن را صید کرده باشد پاک و حلال است (سوره مائده آیه ۴).

از پیامبر اسلام هم هیچ کلامی نقل نشده که او بصراحت در آن سگ را نجس اعلام کرده باشد و فقهائی که با استناد به سخنان پیامبر اسلام، رأی به نجاست سگ داده اند در واقع به تفسیر نقل قولهایی از وی پرداخته اند که به ناپاک بودن آنچه سگ به آن دهان زده یا به مدفوع و ادرار سگ مربوط می شود.

در مذاهب اسلامی، تنها مالکی‌ها از اهل تسنن هستند که سگ را نجس نمی دانند.

با تمام تفاسیر موجود به اعتقاد کارشناسان و فعالان حقوق حیوانات راهکار موجود برای کاهش خشونت علیه حیوانات در ایران آموزشهای مستمر از دوران کودکی، برگزاری کارگاه برای بزرگسالان است.

به گفته یکی از فعالان حقوق حیوانات وقتی در کتابهای کودکان ممیزی‌های وزارت ارشاد همبازی شدن سگ با کودکان را سانسور کرده یا تصاویر حضور سگ در خانه در کنار خانواده را حذف می‌کنند، نمی شود به راحتی با خشونت علیه حیوانات مقابله کرد چون عملا جلوی آموزش‌های اولیه گرفته می‌شود و نیاز است که هر چه سریع تر قوانین حمایتی از حیوانات در ایران مدون شود.