انتقاد مقام‌های ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از یکدیگر در روز اول نشست شورای حکام

همزمان با آغاز نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مقام های ایران و آژانس از یکدیگر انتقاد کرده و خواهان همکاری برای حل و فصل پرونده پیدا شدن آثار اورانیوم در سه مرکز از پیش اعلام نشده ایران به آژانس شده‌اند.

رافائل گروسی مدیرکل آژانس پس از آغاز نشست شورای حکام در یک کنفرانس خبری در وین گفت که درباره حل اختلافات با ایران در حال حاضر «چندان موفقیتی» وجود ندارد. او گفت آمادگی این نهاد را برای همکاری با ایران با هدف رسیدگی به مسائل پادمان باقی مانده تکرار می کند.

ساعاتی پیش از این اظهارات مدیرکل آژانس محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران با اشاره به احتمال صدور قطعنامه تازه‌ای در آژانس درباره ایران گفته بود «فعلا سفری از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران در دستور کار نیست».

آقای گروسی در اظهاراتی که گفت پاسخ به آقای اسلامی است ابراز امیدواری کرده «نشست فنی برنامه‌ریزی شده ما با ایران برگزار شود.» او گفته این نشست «باید با هدف شفاف سازی و حل موثر این مسائل باشد».

موضوع پیدا شدن آثار اورانیومی در سه مرکز اعلام نشده ایران به آژانس بیش از دو سال است که به یکی از اختلافات اصلی بدل میان دو طرف شده است.

پیش از این اعلام شده که هیاتی از مقام‌های آژانس حدود دو هفته دیگر به تهران می‌رود و حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه هم گفته بود گروهی از ایران برای مذاکره درباره اختلافات موجود با بازرسان آژانس، به وین خواهد رفت.

آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان هفته ‌گذشته پیش‌نویس قطعنامه‌ای را بررسی به شورای حکام آژانس دادند که متشکل از ۳۵ کشور عضو است و نقش هیات مدیره این نهاد را دارد. انتظار می رود متن این پیش‌نویس تا روز جمعه به رای گذاشته شود.

آقای اسلامی پس از جلسه هیات دولت ایران گفته بود «پیش‌نویس قطعنامه‌ای که مطالب بسیار ناصوابی در آن قرار دارد، می‌دانند حقیقت ندارد و از نظر ایران مردود است».

آقای گروسی امروز درباره احتمال صدور قطعنامه درباره ایران گفته است حتی اگر شورای حکام قطعنامه ای درباره ایران صادر نکند، او به تکرار خواسته های خود برای همکاری کامل ایران با آژانس، ادامه خواهد داد.

در پیش‌نویس قطعنامه‌ای که چهار کشور به شورای حکام داده‌اند، از «همکاری ناکافی ایران» در ارتباط با سه مکان آلوده به آثار اورانیومی «عمیقا ابراز نگرانی» شده است.

مدیرکل آژانس در تازه ترین گزارش خود از وضعیت برنامه اتمی ایران که به رسانه ها درز کرده، به شورای حکام گزارش داده که ایران همچنان از دادن پاسخ درباره منشاء آثار اورانیوم کشف شده، خودداری کرده است.

آقای گروسی در کنفرانس خبری امروز خود در پاسخ به سوال بی‌بی‌سی فارسی که درباره افزایش ذخایر اوارنیوم غنی شده ایران پرسید، گفت که پیش از این درباره غنی سازی با خلوص بسیار بالای اورانیوم در ایران هشدار داده و اضافه کرد وقتی دولتی چنین فعالیت‌های پیشرفته ای اتمی می خواهد امکان آن وجود دارد اما برای آن باید همکاری کاملی با آژانس انجام شود.

ایران در حال حاضر غنی سازی اورانیوم با خلوص پایین (۳ و ۵ درصدی) و با خلوص بالاتر یعنی ۲۰ و ۶۰ درصدی انجام می‌دهد.

آژانس پیشتر گفته فقط دولت هایی که به دنبال سلاح هسته ای هستند با این خلوص اوارنیوم غنی می‌کنند اما ایران می‌گوید هدف آن کاملا صلح‌آمیز است.

احتمال صدور سومین قطعنامه شورای حکام درباره مکان‌های آلوده به اورانیوم در ایران

در حالی که مدیرکل آژانس امروز بار دیگر خواستار همکاری کامل ایران با این نهاد شده، محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران پیش از آن گفته بود «آنچه به سازمان انرژی اتمی مربوط می‌شود این است که موارد ادعایی و اتهامی پاسخ داده شود و اگر حسن نیت می‌داشتند و قرار بود که مذاکرات را تداوم بخشند طبیعی بود که قطعنامه‌ای با این ابعاد را ارائه نمی‌کردند».

در صورتی که این قطعنامه به تصویب برسد، سومین قطعنامه شورای حکام درباره مکان‌های آلوده ایران به اورانیوم است.

سه مکانی که آژانس می‌گوید آلوده به اورانیوم بوده و ایران «پاسخ رضایت بخش» درباره آن نداده در ورامین و تورقوزآباد در حومه تهران و در مریوان در استان کردستان قرار دارد.

آژانس در نمونه‌برداری های محیطی که حدود سه سال پیش در ایران انجام داد، اعلام کرده بود که آثار اورانیوم در این سه مکان را یافته در حالی که ایران پیش از آن درباره وجود چنین مراکزی به آژانس اطلاع نداده بود.

ایران در پاسخ خود گفته بود «مکان‌های اشاره شده در گزارش فعلی مدیرکل مبتنی بر ادعاهای مطرح شده توسط طرف ثالث بد نیت -یعنی رژیم صهیونیستی- است که هیچ مبنای حقوقی ندارد.» جمهوری اسلامی ایران موجودیت اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد و از آن به عنوان «رژیم صهیونیستی» یاد می‌کند.

ایران پیش از این خواسته بود که پرونده سه مکان آلوده به اورانیوم پیش از احیای توافق برجام بسته شود اما آژانس و قدرت های مذاکره کننده با تهران گفته بودند که این موضوع باید پس از ارائه پاسخ های «فنی و معتبر» ایران به آژانس حل شود.

مذاکرات برای احیای توافق برجام که فروردین ۱۴۰۰ آغاز شده، از تابستان سال جاری بدون چشم اندازی برای موفقیت، متوقف شده است.

همزمان با اعتراضات سراسری در ایران که وارد سومین ماه خود شده، فرانسه گفته است به دلیل سرکوب خونین معترضان ایرانی توسط جمهوری اسلامی ایران، امکان مذاکرات برجام در حال حاضر وجود ندارد و آمریکا هم گفته تمرکز این کشور در حال حاضر بر توافق اتمی نیست.

حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه ایران امروز در حاشیه جلسه هیات دولت گفته «آمریکا ریاکارانه عمل می‌کند. به طور مستمر تبادل پیام با طرف آمریکایی انجام می‌شود. آخرین تبادل پیام ما در کمتر از ۷۲ ساعت گذشته بوده است‌».

مقام‌های آمریکایی در هفته ای اخیر چندبار اظهارات آقای امیرعبداللهیان درباره آنچه تماس مقام های آمریکا با ایران برای احیای برجام خوانده بود را تکذیب کرده‌اند.

دولت جو بایدن رئیس جمهور آمریکا گفته در شرایط فعلی از جمهوری اسلامی ایران می‌خواهد به سرکوب خونین شهروندان ایرانی خاتمه دهد و از ارسال پهپاد به روسیه برای استفاده در جنگ با اوکراین خودداری کند.