انتخابات ۱۴۰۰ ایران: مهلت ثبت‌نام از داوطلبان نامزدی پایان گرفت

مهلت ثبت نام از داوطلبان نامزدی در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در پایان وقت اداری پنجمین روز خاتمه یافته است. در این روز از جمله مشهورترین افرادی که ثبت نام کردند ابراهیم رئیسی، علی لاریجانی، اسحاق جهانگیری، سعید جلیلی، محسن رضایی و محسن هاشمی بودند.

از این افراد آقایان رئیسی، لاریجانی، جلیلی، و رضایی پیش از این دست کم یک بار در انتخابات ریاست جمهوری نامزد شده و از رقبای خود شکست خورده اند. آقای جهانگیری هم در انتخابات سال ۱۳۹۶ به نفع حسن روحانی انصراف داده بود.

محسن هاشمی در انتخابات چهار سال پیش شورای شهر تهران به پیروزی رسید و اکنون رئیس شورای شهر پایتخت ایران است.

آقای رئیسی ۶۱ ساله رئیس قوه قضائیه ایران و عضو هیات سه نفره اعدام های تابستان ۱۳۶۷ است که آیت الله حسینعلی منتظری از آن به عنوان "بزرگترین جنایات جمهوری اسلامی" یاد کرده بود. در جریان این اعدام ها صدها زندانی سیاسی در ایران که دوره محکومیت خود را می گذراندند به جوخه های اعدام سپرده شدند.

انتخابات ۱۴۰۰؛ افراد مشهوری که می‌خواهند هشتمین رئیس جمهور ایران باشند

این دومین بار است که آقای رئیسی برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام می کند. در دوره پیشین انتخابات هم وی وارد رقابت با حسن روحانی رئیس جمهور کنونی ایران شد و با کسب ۳۸ درصد آرا شکست خورد. آقای روحانی در یکی از نطق های انتخاباتی بدون نام بردن از آقای رئیسی گفته بودند همانند رقیب اش نخواهد بود که "کاری جز اعدام نمی‌دانند".

آقای رئیسی عضو مجلس خبرگان رهبری است که اختیار انتخاب رهبر بعدی ایران را دارد. در برخی از محافل سیاسی ایران از وی به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی رهبری بعدی نام برده می شود. وی دادستان دادگاه ویژه روحانیت و مدتی هم دادستان تهران و معاون قوه قضائیه بوده است.

علی لاریجانی ۶۴ ساله دیگر سیاستمدار سرشناسی است که امروز با حضور در وزارت کشور ایران برای انتخابات ثبت نام کرده است. آقای لاریجانی یک روز پیش از این در تماس با روحانیون قم با آنها برای اعلام نامزدی مشورت کرده بود. وی متولد عراق است و در سال های اول انقلاب بهمن ۵۷ به عضویت سپاه پاسداران درآمد و در اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰خورشیدی مدتی جانشین ستاد کل سپاه پاسداران بود.

علی لاریجانی پس از کناره گیری محمد خاتمی از وزارت ارشاد در دولت اکبر هاشمی رفسنجانی مدتی وزیر ارشاد شد.

وی ۱۲ سال رئیس مجلس شورای اسلامی و پیش از آن در دولت محمود احمدی نژاد دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکره کننده ارشد اتمی بود. مدتی هم با حکم آیت الله علی خامنه ای نماینده رهبر در این شورا شد.

آقای لاریجانی پیش از حضور در دولت آقای احمدی نژاد رئیس سازمان صداوسیما بود. ساخت برنامه هویت که در آن بسیاری از اندیشمندان، مورد افتراء قرار گرفتند و اعترافات تلویزیونی از آنها پخش شد و تاسیس بخش خبری بیست و سی که محتوی جنجالی علیه دولت ها پخش می کند در دوره آقای لاریجانی انجام شد.

به دنبال ساخت برنامه‌هایی که علیه دولت محمد خاتمی و بر خلاف خواسته افکار عمومی آن زمان ایران بود، مدتی وی به جلسات هیات دولت راه داده نمی شد. به مدت یک دهه علی و صادق لاریجانی ریاست دوه قوه مقننه و قضائیه را به طور همزمان در اختیار داشتند. وی در سال ۱۳۸۴ در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کرد اما از بین ۷ نامزد، ششم شد.

اسحاق جهانگیری ۶۴ ساله دیگر سیاستمداری است که در آخرین روز ثبت نام در انتخابات ریاست جمهوری ایران اعلام نامزدی کرد. آقای جهانگیری در حال حاضر معاون اول دولت آقای روحانی است. وی در دولت محمد خاتمی وزیر صنایع و معادن (وزارت صنعت، معدن، تجارت امروزی) بود و پیش از آن مدتی استاندار اصفهان بود.

آقای جهانگیری در دوره سوم و چهارم مجلس شورای اسلامی نماینده مجلس بوده است. وی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۶ شرکت کرد اما در زمان رای گیری به نفع حسن روحانی کناره گیری کرد.

محسن هاشمی ۶۰ ساله فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی دیگر سیاستمداری است که امروز داوطلب نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری شده است. آقای هاشمی نزدیک به چهار سال است که رئیس شورای شهر تهران است و پیش از آن مدیرعامل متروی تهران بود.

در دوره ریاست جمهوری پدرش، وی مدتی رئیس دفتر رئیس جمهور و رئیس دفتر بازرسی وی بود. آقای هاشمی در دوره هشت ساله جنگ مدتی در خارج از ایران مشغول تحصیل شد و همچنین در تامین جنگ افزارهای مورد نیاز ایران از جمله صنایع موشکی فعالیت داشته است.

آقای هاشمی مدیر انتشاراتی است که آثار اکبر هاشمی رفسنجانی از جمله خاطرات وی را منتشر می کند.

سعید جلیلی ۵۶ ساله که اکنون نماینده آیت الله خامنه ای در شورای عالی امنیت ملی است برای دومین بار داوطلب نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری شده است.

وی در دولت محمود احمدی نژاد معاون وزارت خارجه در امور اروپا و آمریکا بود و پس از کنار رفتن علی لاریجانی از دبیری شورای عالی امنیت ملی به این سمت منصوب شد. مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا در عمان که به صورت محرمانه انجام می شد در دوره ای بود که آقای جلیلی همزمان مذاکره کننده ارشد اتمی بود و با قدرت های جهانی سرگرم مذاکره بود.

محسن رضایی ۶۷ ساله سرلشگر و فرمانده اسبق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام هم امروز به عنوان داوطلب نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرد. آقای رضایی در نهمین، دهمین و یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری هم نامزد شده بود.

غیر از این افراد، محمد شریعتمداری وزیر کار دولت آقای روحانی و عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی هم امروز ثبت نام کردند.

شماری دیگر از سیاستمداران در ایران در روزهای اخیر برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرده اند که از جمله آنها محمود احمدی نژاد رئیس جمهور پیشین است.

فهرستی از سیاستمداران مشهوری که در سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران ثبت نام کردند اینجا در دسترس است.

شورای نگهبان از یکشنبه ۲۶ اردیبهشت به مدت حداکثر ۱۰ روز پس از بررسی صلاحیت ها که از آن به عنوان "نظارت استصوابی" یاد می شود، اسامی نهایی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری را اعلام خواهد کرد.

شماری از حقوقدانان و سیاستمداران ایرانی نظارت استصوابی را ناقض انتخابات دمکراتیک عنوان می کنند و خواستار برچیده شدن آن هستند اما آیت الله علی خامنه ای گفته است که چنین نظارتی لازم است و باید ادامه پیدا کند.

طحان نظیف یکی از اعضای شورای نگهبان گفته نامزدهای این دوره از انتخابات بین ۷ تا ۱۰ نفر خواهد بود.

بررسی ۱۲ دور از انتخابات ریاست جمهوری در ایران نشان می دهد که نخستین دور از انتخابات در سال ۵۸ که شورای نگهبان تشکیل نشده بود و سال ۸۰ دور دوم ریاست جمهوری محمد خاتمی با ۱۰ نامزد، پرتعدادترین نامزدهای انتخابات بوده اند.

در سال ۶۸ پس از فوت آیت‌الله خمینی صلاحیت ۲ نامزد (‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی و عباس شیبانی )تائید شد و این دوره کمترین تعداد نامزدهایی بودند که با هم رقابت کردند. دورقبلی انتخابات در سال ۶۴ سه نامزد تائید شده بودند.

در چهار دوره از انتخابات ریاست جمهوری در سال‌های ۶۰ (دوبار انتخابات برگزار شد، دوره محمدعلی رجایی و دوره آیت‌الله خامنه‌ای) ۷۲ و ۷۶ رقابت میان ۴ نامزد برگزار شد و عدد ۴ بیشترین تعداد نامزدهایی است که از طرف شورای نگهبان تائید شده‌اند.

بیشترین دوره‌ای که اصلاح‌طلبان نامزد داشتند به سال ۸۴ برمی‌گردد که با ۳ نامزد با اکبر هاشمی‌رفسنجانی، محمود احمدی‌نژاد رقابت کردند و شکسته شدن آرای نامزدهای اصلاح‌طلب و حمایت نکردن از هاشمی‌رفسنجانی، از دلایل پیروزی آقای احمدی‌نژاد عنوان شد.

عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان در جریان بازدید از محل ثبت‌نام داوطلبان اعلام کرده بود که شورای نگهبان براساس مصوبه جدید شورا صلاحیت افراد را بررسی می‌کند.

شورای نگهبان در اقدامی بی‌سابقه برای داوطلبان ریاست جمهوری، شرط مدرک تحصیلی (فوق لیسانس) شرط سنی (۴۰ تا ۷۵ سال)، مجموعه‌ای از سوابق کاری در دستگاه‌های دولتی قضایی، قانونگذاری و نظامی و نداشتن سوءپیشینه را به قانون انتخابات اضافه کرده است.