انتخابات ۱۴۰۰ ایران؛ آغاز ثبت نام از داوطلبان در میان ابهام‌های قانونی

ثبت نام از داوطلبان نامزدی در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران که قرار است رای گیری آن ۲۸ خرداد برگزار شود، آغاز شده است. در این دوره شورای نگهبان مصوبه ای برای شرایط ثبت نام کنندگان به وزارت کشور ابلاغ کرده که حسن روحانی رئیس جمهور آن خواستار عدم اجرای آن شده است. این وضعیت باعث بروز ابهام های قانونی شده است.

متقاضیان نامزدی در انتخابات یا نمایندگان قانونی آنها از امروز به مدت پنج روز فرصت دارند با مراجعه به وزارت کشور ایران فرم های داوطلبی را پر کنند. این فرصت پایان وقت دارای شنبه ۲۵ اردیبهشت به وقت محلی پایان می گیرد. سپس اسامی نامزدها برای بررسی به شورای نگهبان ارسال خواهد شد.

ثبت نام از متقاضیان نامزدی در این دوره پیش از آغاز، با جنجال هایی همراه بوده است.

شورای نگهبان که مطابق قانون اساسی مسئول نظارت بر انتخابات ریاست جمهوری ایران است به شکل بی سابقه ای مصوبه ای را بدون تصویب مجلس به وزارت کشور ابلاغ کرده که بر اساس آن شرایط ثبت نام از نامزدها محدود می شود. رئیس جمهوری ایران ضمن مخالفت با این مصوبه، از وزارت کشور خواسته بود "طبق قوانین موجود" عمل کند.

کدخدایی: ثبت نام کاندیداها بر اساس مصوبه شورای نگهبان نهایی می شود

حالا اما عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان درباره اختلاف نظر این شورای با دولت گفت "ثبت نام هایی که فاقد مدارکی باشند که از سوی شورای نگهبان اعلام شده، اعتبار ندارند و به نماینده مان در ستاد انتخابات کشورگفته ایم که مدارک ناقص را تحویل نگیرد".

او تاکید کرد "کسانی هستند که مدارک شان بر اساس مصوبه شورای نگهبان کامل باشد و این به تائید نماینده شورای نگهبان در ستاد انتخابات کشور برسد، ثبت نامش نهایی می شود".

بر اساس مصوبه شورای نگهبان، داوطلبان در هنگام ثبت نام باید بین ۴۰ تا ۷۵ سال سن داشته باشند، پیش از این سابقه چهار سال وزارت یا استانداری یا شهرداری شهرهایی با بیش از ۲ میلیون جمعیت بوده باشند یا از مدیران حوزه های علمیه یا دانشگاه آزاد اسلامی باشند یا در غیر این صورت از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام یا شورای عالی امنیت ملی باشند.

نامزدهای نظامی هم باید درجه سرلشکری یا بالاتر داشته باشند. همه داوطلبان هم در هنگام نامزدی باید مدارکی دال بر نداشتن سوء پیشنیه کیفری ارائه کنند.

سیامک ره‌پیک از اعضای حقوقدان شورای نگهبان و قائم مقام احمد جنتی دبیر این شورا گفته که ممکن است کسی که شرایط مصوبه شورای نگهبان را نداشته باشد، "استثنائا" دراین دوره تایید صلاحیت شود اما عباسعلی کدخدایی سخنگو و دیگر عضو حقوقدان شورا مصوبه اخیر را "لازم الاجرا" توصیف کرده است.

این وضعیت باعث بروز ابهام های درباره شرایط نهایی ثبت نام از داوطلبان نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری شده است.

شورای نگهبان بر اساس تفسیری از قانون می‌گوید که نامزدهای نهایی را پس از بررسی صلاحیت شان اعلام خواهد کرد.

شماری از حقوقدانان و سیاستمداران ایران این تفسیر را مخالف برگزاری آزادانه انتخابات عنوان کرده اند و می گویند که شورا با این تفسیر یک بار نامزدهای غیرمورد نظر را از شرکت در رقابت انتخاباتی محروم می کند اما آیت‌الله علی خامنه‌ا‌ی رهبر ایران حامی این تفسیر است که از آن به عنوان "نظارت استصوابی" یاد می شود.

شورای نگهبان تاکنون صلاحیت محمود احمدی نژاد و اکبر هاشمی رفسنجانی دو رئیس جمهور پیشین را برای حضور دوباره در رقابت های ریاست جمهوری رد کرده است.

پس از پایان ثبت نام از داوطلبان و ارسال فهرست آنها به شورای نگهبان، این شورا ۵ روز فرصت دارد که فهرست نهایی نامزدها را به وزارت کشور ابلاغ کند. قانون به شورای نگهبان اجازه می دهد در صورت ضرورت مهلت بررسی داوطبان نامزدی را برای ۵ روز دیگر هم تمدید کند.

به این ترتیب نامزدهای نهایی سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران حداکثر ۱۵ روز آینده مشخص خواهد شد. افرادی که صلاحیت آنها رد شده باشد مطابق قانون فرصت اعتراض دارد.

در دوره های گذشته با حکم حکومتی آیت الله خامنه ای برخی از افرادی که رد صلاحیت شده بوند، در شمار نامزدهای نهایی قرار گرفتند.