کرونا؛ سخنگوی دولت ایران تاثیر نپیوستن به FATF بر خرید واکسن را تلویحی تائید کرد

علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، در نشست خبری هفتگی خود به طور تلویحی تایید کرد که نپیوستن این کشور به گروه ویژه اقدام مالی (اف ای تی اف)، خرید واکسن خارجی کرونا را با مشکل مواجه کرده است. پیشتر علی مطهری، نماینده پیشین مجلس ایران، در پستی در توییتر نوشت به خاطر اين كه ایران در ليست سياه اف ای تی اف( FATF) قرار دارد، نتوانسته است پول خرید واکسن خارجی کرونا را واریز کند.

آقای مطهری نوشت: "به خاطر اين كه در ليست سياه اف ای تی اف قرار داريم نتوانستيم پنجاه ميليون دلار مبلغ سهميه ايران از واكسن كرونای سازمان جهانی بهداشت برای هشت ميليون ايرانی را منتقل كنيم و سهميه ايران باطل شد. مجمع تشخيص مصلحت نظام بايد پاسخگو باشد".

ضمن تایید تلویحی این سخنان آقای مطهری، اکنون سخنگوی دولت ایران گفته است "در مورد انتقال پول بنابر قوانین تحریم و قواعد اف ای تی اف چندین مرحله انتقال پول با مشکل مواجه شد و با موانعی رو به رو بودیم". او گفته به طور کلی نپیوستن به اف ای تی اف آثار خود را نشان خواهد داد قبلا نیز دولت دیدگاه خود را در این زمینه اعلام کرده بود.

آقای ربیعی با اشاره به ضرورت پیوستن به اف ای تی اف گفت: "امیدواریم در مجمع تشخیص مصلحت نظام در این زمینه بحث کنیم و آنچه که به مصلحت کشور است را بتوانیم تأمین کنیم."

در روزهای گذشته اظهارات ضد و نقیضی در باره خرید واکسن از طریق "کوواکس" مطرح شدند.

در حالیکه عبدالناصر همتی رئیس بانک مرکزی ایران گفت واریز ارز به حساب سازمان بهداشت جهانی به مجوز وزارت دارایی آمریکا نیاز دارد و این کار "با مانع مواجه شده است" اما ناصر ریاحی رئیس اتحادیه واردکنندگان داروی اما این موضوع را رد کرد و گفت برای خرید واکسن کوواکس "هیچ مشکلی" وجود ندارد.

در همین خصوص سخنگوی "اتحاد واکسن" که برنامه کواکس برای دسترسی یکسان کشورها به واکسن کرونا را اداره می‌کند، پیشتر به بی بی سی فارسی گفت که اوفک (دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی وزارت دارایی آمریکا) مجوزی صادر کرده که موانع قانونی ایران برای خرید واکسن را برطرف می‌کند.

به گفته برخی ناظران، دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی وزارت دارایی آمریکا برای کالاها یا خدمات خاص مجوز صادر می‌کند اما برای انتقال ارز، ایران چون به کنوانسیون‌های پالرمو و اف‌ای‌تی‌اف نپیوسته باید نشان دهد منبع پول و نقل و انتقالاتی که به تامین آن منجر شده قانونی بوده است اما چون منبع پول فروش نفت است و فروش نفت مغایر تحریم‌های آمریکاست، چنین کاری بسیار دشوار می‌شود.

کواکس (covax) طرحی است که در آن ده‌ها کشور ثروتمند جهان متعهد شده‌اند به یک برنامه جهانی واکسن کرونا با هدایت سازمان جهانی بهداشت ملحق شوند. هدف از این برنامه کمک به خرید و توزیع عادلانه واکسن کرونا است. ایران هم عضو این کنسرسیوم است.

پس از اجازه صدور مجوز برای خرید برخی از خدمات خاص از سوی آمریکا، برای انتقال ارز باید منشا ارز و قانونی بودن آن مشخص شود که به گفته همین ناظران در مورد ایران این موضوع با مشکل روبرو می‌شود به خصوص اینکه فروش نفت به عنوان منشا پول به تحریمهای آمریکا گره خورده است و غیر قانونی است.

در روزهای گذشته در حالی که مقام‌های ایرانی از تلاش این کشور برای تولید واکسن داخلی خبر داده بودند، کاربران در طوفانی توییتری با هشتگ "واکسن بخرید" به تمرکز تلاش‌ها بر ساخت واکسن بجای خریدن آن اعتراض کردند.

مشکل با گروه ویژه اقدام مالی چیست؟

گروه ویژه اقدام مالی یک نهاد غیردولتی است که پیشنهاداتی را برای مبارزه با پولشویی به دولت‌ها، بانک‌ها و موسسات مالی ارائه می‌کند. زمانی که کشوری وارد فهرست سیاه این گروه می‌شود، به معنی آن است که همکاری با آن کشور خطر پولشویی دارد و به این ترتیب بانک‌ها و موسسات مالی از مراودات پولی با موسسات مالی آن کشور خودداری می‌کنند.

"گروه ویژه اقدام مالی" تا کنون بارها مهلت ایران را برای تصویب کامل قوانین مربوط به مبارزه با "تامین مالی تروریسم" تمدید کرده است. این لوایح اکنون برای بررسی به مجمع تشخیص مصلحت نظام سپرده شده است.

مجمع تشخیص مصلحت نظام به اختلافات میان مجلس و شورای نگهبان رسیدگی می‌کند اما شورایی در این مجمع راسا با پیوستن ایران به دو کنوانسیون پیشنهادی گروه ویژه اقدام مالی مخالف است.

در آخرین تحولات، لعیا جنیدی معاون امور حقوقی رئیس جمهور ایران می‌گوید که آیت الله علی خامنه‌ای رهبر این کشور با تمدید مهلت بررسی دو مصوبه مربوط به گروه ویژه اقدام مالی در مجمع تشخیص مصلحت نظام موافقت کرده است اما اعضای این نهاد اظهارات ضدونقیضی درباره آن مطرح می‌کنند.

مخالفان اجرای پیشنهادی گروه ویژه اقدام مالی می‌گویند که انجام آن باعث می‌شود راه‌های دور زدن تحریم‌ها برای ایالات متحده روشن شود و همچنین مسیرهای انتقال کمک های مالی ایران به گروه های شبه نظامی منطقه مسدود شود.

صادق لاریجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت گفته تصویب لوایح مرتبط با پیوستن ایران به پیشنهادات گروه ویژه اقدام مالی "بشدت برای امنیت ملی خطرناک" است.

مقام‌های دولت حسن روحانی چنین احتمالی را رد می‌کنند و می‌گویند مخالفت با اجرای پیشنهادات گروه ویژه اقدام مالی "خود تحریمی" است و باعث می‌شود بانک‌های کشورهای نزدیک به ایران همچون چین و روسیه هم از تبادلات مالی با موسسات ایرانی خودداری کنند.