ویروس کرونا؛ سخت‌گیری‌های جشن‌های زمستانی از یلدا تا کریسمس

مقام‌های سیاسی و بهداشتی در نقاط مختلف جهان از مردم خواسته‌اند به دلیل شیوع ویروس کرونا، برخلاف هر سال جشن‌های زمستانی را دسته‌جمعی برگزار نکنند. حنوکا در جریان است، یلدا تا چند روز دیگر فرا می‌رسد و کمتر از دو هفته به کریسمس به روایت کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها زمان باقی مانده است.

مقام‌های ایرانی با توصیه و تهدید به اعمال محدودیت‌های گسترده، سعی کرده‌اند جلوی شب‌نشینی‌های گروهی یلدا را بگیرند.

اروپایی‌ها نگران از شیوع کرونا در تعطیلات کریسمس و سال نوی میلادی، تصمیم گرفته‌اند که محدودیت‌های سفت و سختی را اعمال کنند. مهم‌ترین آنها آلمان که با بالا رفتن نرخ مرگ بر اثر کرونا به جز تعطیلی مغازه‌ها، دید و بازدیدها و مهمانی رفتن‌ها را محدود کرده است.

اسرائیل هم گرچه محدودیت‌های رسمی برای حنوکای امسال وضع نکرد اما بسیاری از رهبران جامعه یهودیان در اسرائیل و کشورهای دیگر از پیروانشان خواستند که مراقب انتقال ویروس باشند.

ویروس کرونا، که از طریق ذرات معلق در هوا و بر اثر تنفس از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود، در یک سال گذشته باعث از رونق افتادن جشن‌های بسیاری در جهان شد.

آنها هم که برخلاف توصیه‌های بهداشتی، اصرار داشتند اعیاد ملی و مذهبی را با خانواده‌هایشان و در گروه‌های بزرگ‌تری جشن بگیرند، این خطر را به جان خریدند که باعث انتقال ویروس و بیماری به یکدیگر شوند.

جشن‌های زمستانی

سه جشن یلدا، حنوکا و کریسمس تقریبا در یک دوره زمانی برگزار می‌شوند. هر سه جشن، به نوعی نوید دهنده پایان تاریکی و فرارسیدن نور و روشنایی هستند.

یلدا، نام بلندترین شب سال به روایت مردمی است که در محدوده فرهنگی ایران زندگی می‌کردند. از فردای یلدا، طول روز در نیم‌کره شمالی زمین افزایش پیدا کرده و از مدت زمان تاریکی کاسته می‌شود. از جمله رسم‌های یلدا، جمع شدن خانواده‌ها و دوستان دور هم، خوردن تنقلات بسیار و شعرخوانی است.

کریسمس، روز میلاد مسیح است. بسیار از مسیحیان روز بیست و پنجم دسامبر را به عنوان روز میلاد مسیح پذیرفته‌اند. یعنی فقط پنج روز بعد از یلدا. چند روز بعد از کریسمس هم جشن سال نوی میلادی برگزار می‌شود.

بسیاری از مسیحیان و ساکنان کشورهای عمدتا مسیحی، در این روزها برای دیدار با خانواده‌هایشان به سفر می‌روند. آنها برای خرید هدیه و رخت و لباس سال نو به مغازه‌ها می‌روند.

حنوکا هم مثل یلدا، جشن پیروزی نور بر تاریکی است. تاریخ آن به دوره حمله یونانی‌ها به سرزمین‌های ایران باز می‌گردد. حنوکا دوره‌ای هشت روزه دارد. یهودیان در این دوران به کنیسه‌ها رفته و شمع روشن می‌کنند. بعضی از خانواده‌ها هم در این دوران دور هم جمع می‌شوند و در خانه شمع روشن می‌کنند.

محدودیت‌های شب یلدا

مقام‌های بهداشتی ایران پیشنهاد داده‌اند که در دو روز پایانی ماه آذر که به شب یلدا منتهی می‌شود، محدودیت‌هایی برای کسب و کارها وضع کنند از جمله اینکه آنها را مجبور کنند ساعت شش بعد از ظهر مغازه‌ها را تعطیل کنند.

ایرج حریرچی، معاون وزارت بهداشت ایران، در یک برنامه تلویزیونی گفت که «شب یلدا می‌تواند قسمت قابل توجهی از زحمات یکی دو ماه اخیر را خدشه‌دار کند.»

او گفت که پنجاه و یک درصد از موارد انتقال ویروس کرونا در ایران به واسطه دورهمی‌های دوستانه و خانوادگی انجام می‌شود.

از سوی دیگر بعضی از مقام‌های محلی هم با زبان نصیحت و تهدید می‌خواهند مردم را متقاعد کنند که طولانی‌ترین شب سال را به تاریک‌ترین نقطه از تاریخ همه‌گیری ویروس کرونا تبدیل نکنند.

از جمله مقام‌های استانی که درباره محدودیت‌های یلدا صحبت کرده‌اند می‌توان به این ها اشاره کرد: معاون استانداری فارس به خبرگزاری دانشجویان ایران گفته که ممکن است محدودیت‌های یلدایی در این استان برقرار شود. سخنگوی ستاد استانی مبارزه با کرونا در اصفهان به خبرگزاری فارس گفته که محدودیت‌ها در سه روز جمعه، شنبه و یکشنبه افزایش می‌یابد. خبرگزاری فارس هم از گیلان گزارش کرده که جانشین رئیس ستاد مدیریت و مقابله با کرونا در این استان از مردم خواسته تا در این شب یلدا دور هم جمع نشوند.

محدودیت‌های کریسمس در اروپا

مغازه‌های غیرضروری از روز چهارشنبه در آلمان مجبور به تعطیلی هستند. صدراعظم آلمان گفته که خرید کریسمس موجب بالا رفتن تماس مردم با هم خواهد شد که در نهایت به افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا منجر می‌شود.

تعطیلی‌های جدید آلمان از شانزدهم دسامبر تا دهم ژانویه خواهد بود. رستوران‌ها و بارها که از یک ماه پیش در این کشور تعطیل بودند و حالا خبر آمده که سلمانی‌ها هم باید درهایشان را تا ماه ژانویه ببندند؛ یعنی از سلمانی سال نو خبری نیست.

اگر هم دو خانواده بخواهند دور هم در یک خانه جمع شوند، نباید عده آنها از پنج نفر تجاوز کند. در روزهای کریسمس این تعداد می‌تواند اندکی بیشتر هم باشد.

در بریتانیا، مقام‌های بهداشتی این کشور گفته‌اند که فقط سه خانوار اجازه دارند بین کریسمس تا سال نوی میلادی با هم در داخل یک خانه وقت بگذرانند. یعنی بیش از این دید و بازدید مجاز نیست.

در آمریکا هم، مقام‌های بهداشتی این کشور نسبت به سفرهای کریسمس و سال نوی میلادی هشدار داده‌اند. دو سه هفته پیش که در آمریکا روز شکرگزاری را جشن گرفتند، مقام‌های بهداشتی نگران افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا شدند. حالا با بالا رفتن تعداد بیماران و کمبود امکانات بیمارستانی در نقاطی از این کشور، کارشناسان می‌گویند سفرهای آن روزها مسبب این مشکل بوده‌اند.

محدودیت‌های حنوکا

با آنکه دولت اسرائیل گفته بود که در نظر دارد برای کاهش انتقال ویروس کرونا، محدودیت‌هایی را برای حنوکا در نظر بگیرد اما در نهایت این کار را انجام نداد.

روز پنجشنبه گذشته قرار بود که هیئت دولت اسرائیل برای وضع محدودیت‌های حنوکا تشکیل جلسه دهد. اما در میانه کار، جلسه معلق شد و نخست وزیر اسرائیل با وزرای بهداشت و دفاع این کشور یک جلسه مشورتی تشکیل داده و تصمیم گرفتند محدودیت‌های جدیدی برای این روزها وضع نکنند.

این در حالی است که یهودیان در کشورهای مختلف باید به محدودیت‌های دولت‌های محلی عمل کنند. برای مثال در آمریکا، گروه‌های یهودی و کنیسه‌ها برای آنکه حس حنوکا را در مردم زنده‌ نگه دارند، برنامه‌های اینترنتی ترتیب داده‌اند.

یکی از گروه‌ها، از مردم خواسته تصاویر شمع روشن کردنشان را به اشتراک بگذارند تا با کنار هم قرار دادن آنها، حس با هم بودن در این روزها را زنده کنند.

بعضی از کنیسه‌ها هم برنامه‌های زنده اینترنتی دارند که در آن افراد همزمان و درحالی که یک‌دیگر را می‌بینند شمع‌هایشان را بیافروزند.

آغاز غلبه نور بر تاریکی؟

جشن‌های زمستانی در نقاط مختلف جهان که با حنوکا شروع شده و با کریسمس به روایت مسیحیان ارتدکس به پایان می‌رسد، احتمالا از آخرین رویداد‌های بزرگی است که زیر سایه سنگین همه‌گیری ویروس کرونا جشن گرفته می‌شود.

واکسن‌های تولیدی شرکت‌های مختلف داروسازی در آمریکا، اروپا، چین و روسیه به تدریج وارد کشورها می‌شوند و از شدت وخامت اوضاع کاسته می‌شود. شاید جشن سال نوی چینی و نوروز امسال با خیالی آسوده‌تر برگزار شود.