وعده کانادا برای انجام تحقیق بین‌المللی درباره هواپیمای سرنگون شده توسط سپاه پاسداران

جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا گفته است که ۱۳۸ نفر از ۱۷۶ قربانی هواپیمای اوکراینی سرنگون شده توسط موشک‌های سپاه پاسداران با کانادا در ارتباط بوده اند و خانواده قربانیان این فاجعه "مستحق شفافیت، پاسخگویی و برخورداری از عدالت هستند".

آقای ترودو وعده داده که کانادا برای رسیدن خانواده بازماندگان به خواسته های خود، تلاش خواهد کرد.

مقام های ایرانی سال گذشته پس از سه روز انکار شلیک به هواپیما و زیر فشار دولت کانادا و اوکراین، مسئولیت ساقط کردن آن را پذیرفتند. شلیک موشک های سپاه و سرنگونی هواپیمای مسافربری غیرنظامی با ۱۷۶ مسافر و خدمه که همه آنها در دم کشته شدند پس از آن صورت گرفت که سپاه پاسداران موشک هایی به بخش های خالی از سکنه یک پایگاه نظامی آمریکا در عراق به تلافی ترور قاسم سلیمانی فرستاد.

مقام های سپاه پاسداران گفتند که عمد داشتند هیج آمریکایی در این موشک پرانی کشته نشود.

تا زمانی که گزارش اجمالی از بازخوانی جعبه سیاه منتشر نشده بود، روایت رسمی ایران شلیک یک موشک پدافندی به هواپیما بود اما نزدیک به هفت ماه پس از آنکه ایران مانع بازیابی اطلاعات جعبه سیاه می شد، با استخراج اطلاعات آن معلوم شد که سپاه دو موشک به سوی این هواپیما شلیک کرده بود. موضوعی که ایران آن را تا آن زمان اعلام نکرده بود.

نخست وزیر کانادا در دو توییت، از اراده این کشور برای "رسیدگی فوری به مفاد گزارش" و همکاری با شرکای بین‌المللی کانادا برای انجام یک تحقیق کامل و معتبر درباره فاجعه ساقط کردن هواپیما" خبر داده است.

او گفته است دولت کانادا پیشنهادات جدید رالف گودیل، مسئول ویژه‌ای که دولت این کشور برای بررسی پرونده سرنگونی هواپیمای اوکراینی تعیین کرده را می پذیرد.

آقای گویل گفته که "بسیاری از جزییات مهم این رویداد هولناک همچنان مجهول است" و ایران "تحقیقات را به صورتی واقعا مستقل، بی‌طرفانه و شفاف ترتیب نداده و همچنان پاسخی برای سئوالات مهم این پرونده" در دسترس نیست.

در این گزارش آمده است: "مسبب حادثه دارد عمدتا به طور محرمانه درباره خودش تحقیق می کند. این باعث ایجاد اعتماد یا اطمینان نمی شود."

هواپیمای سرنگون شده در تهران؛ ابهامات اوکراین و سئوالات افکار عمومی ایران

سقوط هواپیمای اوکراینی؛ 'چطور یک مشت جنایتکار در روند تحقیقات مشارکت دارند؟'

پیش از نخست وزیر، فرانسوا فیلیپ شامپین، وزیر خارجه کانادا، گفته بود که باور ندارد ساقط کردن پرواز شماره ۷۵۲ اوکراین با شلیک موشک‌های سپاه پاسداران ناشی از خطای انسانی بوده باشد.

او در پاسخ به این سئوال که آیا فکر می کند سرنگونی هواپیما عمدی بوده، گفته است: "باید اجازه دهیم فرآیند تحقیقات پیش برود. ما شاهد شلیک موشک هایی به این خط هوایی بودیم که این برای من سئوالات زیادی پدید می‌آورد."

بیش از ۱۱ماه از ساقط کردن هواپیمای مسافربری اوکراین با ۱۷۶ مسافر بر فراز تهران می گذرد اما علیرغم سپری شدن این مدت نسبتا طولانی و برگزاری جلسات متعدد میان ایران و اوکراین، مقام های کشورهای درگیر در این پرونده با ایران می گویند که خواستار دریافت جزئیات شلیک و اجرای عدالت درباره عاملان آن هستند.

اوکراین به تازگی اعلام کرده است که ایران به وعده خود برای ارائه گزارش کامل از روند منجر به سرنگونی این هواپیما که قرار بود حداکثر تا اوایل ماه دسامبر تحویل دهد، عمل نکرده است.

گروهی از خانواده قربانیان این هواپیما می‌گویند که در پی عدالت درباره افراد دخیل در سرنگونی هواپیما هستند. در جریان دور دوم مذاکرات دو کشور، برخی از خانواده هایی که عزیزان خود را در آن پرواز از دست داده بودند خطاب به معاون وزارت خارجه ایران که از داخل جلسه مذاکرات برای آرام کردن آنها آمده بود گفتند که برای "معامله نشدن بر سر خون عزیزانشان" از او کاری ساخته نیست و خواستار ملاقات با معاون وزیر خارجه اوکراین شدند.

برخی از خانواده های قربانیان این هواپیما در هفته جاری با حضور در دادسرای نظامی تهران به روند رسیدگی به پرونده شکایت اعتراض کردند و خواستار استعفای برخی مقامات درگیر در این پرونده شدند.

ویدئویی از اظهارات پدر مریم ملک یکی از قربانیان منتشر شده که او در این جلسه فریادزنان از اینکه اولیای دم در روند تحقیق مشارکت داده نشدند، خشمگین است و می‌گوید: "چطور یک مشت جنایتکار ممکن است در تحقیقات شرکت داشته باشند؟ فرمانده هوافضایی که خودش دستش به خون فرزندان ما آلوده است آیا اجازه می‌دهد حقیقت روشن شود؟"

برخی از خانواده قربانیان خواستار کنار گذاشتن عوامل دخیل در به سقوط کشاندن این هواپیما شده اند و انتقادات شدیدی از سرتیپ پاسدار امیرعلی حاجی زاده فرمانده هوافضای سپاه و محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه مطرح کرده اند.

خانواده برخی از قربانیان از مقام های ارشد از جمله آیت الله علی خامنه ای رهبر، سرلشکر محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و سرلشکر حسین سلامی فرمانده کل سپاه پاسداران به دادگاه های آمریکا و کانادا شکایت کرده اند.