ایران می‌گوید برای پرداخت غرامت هواپیمای سرنگون شده 'به جمع‌بندی نرسیده'

محمدباقر نوبخت معاون رئیس جمهور ایران و رئیس سازمان برنامه و بودجه این کشور گفته است که دولت هنوز درباره پرداخت غرامت به هواپیمای اوکراینی که سال گذشته با موشک های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سرنگون شد "به جمع بندی نرسیده است".

پیشتر روزنامه شرق چاپ تهران خبر داده بود که دولت ۲۰۰ میلیون دلار از محل صندوق توسعه ملی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰در نظر گرفته اما پس از چندی گزارش داد که این مبلغ در لایحه تحویلی به مجلس حذف شده است.

چند روز پیش هم یگنی ینین، وزیر خارجه اوکراین اعلام کرد ایران پیشنهاد پرداخت غرامت را پس گرفته است.

آقای ینین گفته است که هنوز با ایران بر سر پرداخت خسارت مذاکره‌ای نشده است.

هواپیمای مسافری اوکراین در ۱۷ دی ۹۸ با موشک‌های سپاه پاسداران سرنگون شد و همه ۱۷۶ سرنشین و خدمه آن در دم کشته شدند. قربانیان اغلب ایرانی بودند که برخی از آنها تابعیت کشورهای دیگر از جمله کانادا و بریتانیا را داشتند. اتباعی از افغانستان و سوئد و خدمه اوکراینی هواپیما هم دیگر قربانیان آن بودند.

سرنگونی این هواپیما چند ساعت پس از آن رخ داد که سپاه برای انتقام ترور قاسم سلیمانی فرمانده وقت نیروی قدس، شاخه برون مرزی سپاه پاسداران با اطلاع قبلی موشک‌هایی به بخش خالی از سکنه یک پایگاه هوایی آمریکا در عراق شلیک کرد. مقام های سپاه اعلام کردند که در جریان این عملیات قصد داشتند هیچ سرباز آمریکایی کشته نشود.

ایران سه روز پس از سرنگونی این هواپیما در حالی که کانادا و اوکراین بر روشن شدن دلیل سقوط پافشاری داشتند و علت آن را شلیک موشک می خواندند مسئولیت سرنگونی هواپیما را پذیرفت اما تا شش ماه بعد از تحویل جعبه سیاه آن برای بازیابی اطلاعات آن خودداری کرد.

با انتشار ویدئویی از این فاجعه و همچنین در جریان استخراج اطلاعات جعبه سیاه معلوم شد که سپاه دو موشک به سوی این هواپیمای مسافربری شلیک کرده است.

اگرچه هنوز گزارشی از مجازات عاملان این فاجعه هوایی و سه روز پنهانکاری درباره حقیقت آن منتشر نشده، چند نفر از معترضان و سوگواران سقوط هواپیما به زندان محکوم شده یا تحت فشارهای امنیتی قرار گرفته‌اند. برخی از خانواده بازداشت شدگان در ایران گفته اند که ماموران آنها را به "تجاوز جنسی" تهدید کرده اند.

خانواده برخی از قربانیان پرواز از مقام های ارشد ایران به دادگاه های کانادا و آمریکا شکایت کرده اند.

ایران و اوکراین تا کنون دو دور مذاکره بر سر مسائل مربوط به سرنگونی این هواپیما برگزار کرده اند. محسن بهاروند معاون محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران اوایل پاییز امسال در تهران وعده داده بود که اسناد و گزارش کاملی از روند منجر به سرنگونی این هواپیما را تا اواسط آذر به اوکراین تحویل می دهد اما مقام های اوکراینی گفته اند ایران با سپری شدن زمان تعیین شده، به وعده خود عمل نکرده است.

در جریان دور دوم مذاکرات دو کشور، که در تهران برگزار شد برخی از خانواده هایی که عزیزان خود را در آن پرواز از دست داده بودند خطاب به معاون وزارت خارجه ایران که از داخل جلسه مذاکرات برای آرام کردن آنها آمده بود گفتند که برای "معامله نشدن بر سر خون عزیزانشان" از او کاری ساخته نیست و خواستار ملاقات با معاون وزیر خارجه اوکراین شده بودند.

اوکراین می گوید پیش از مذاکره درباره دریافت غرامت در پی اطلاع از حقیقت است و می خواهد از روندی که منجر به شلیک موشک به هواپیما شده و اجرای احتمالی عدالت درباره عوامل آن شلیک مطمئن شود.