برآورد سازمان انرژی اتمی ایران از انفجار نطنز: 'خسارت مالی قابل توجه' و 'کندی' غنی‌سازی

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران می‌گوید حادثه‌ای که در تاسیسات ساخت سانتریفیوژهای پیشرفته نطنز رخ داده "خسارت‌های مالی قابل توجهی" به جا گذاشته و ممکن است باعث کندی برنامه غنی‌سازی شود.

بهروز کمالوندی گفته است که بخشی از تجهیزات اندازه‌گیری و ابزار دقیق در ساختمان محل حادثه از بین رفته و بخشی دیگر هم خسارت دیده است.

آقای کمالوندی همچنین گفت که قرار است "سوله بزرگتر و با تجهیزات پیشرفته‌تری" به جای مرکز آسیب‌دیده ساخته شود.

او درباره روند تصمیم‌گیری برای ساخت مرکز جدید گفت "این بحث وجود دارد که ‌آیا سوله در همان نقطه فعلی ساخته شود یا با در نظر گرفتن ملاحظات پدافندی در محل مناسب دیگری انجام شود."

آقای کمالوندی در حالی به "ملاحظات پدافندی" اشاره کرده که رسانه‌های مختلف از احتمال دست داشتن اسرائیل در این انفجار گزارش داده‌اند.

مقام‌های اسرائیل این گزارش‌ها را تایید یا تکذیب نکرده‌اند. مقام‌های ایران هم گفته‌اند دلیل حادثه را فهمیده‌اند اما به خاطر "ملاحظات امنیتی" اعلام نمی‌کنند.

بامداد پنجشنبه، ۱۲ تیر انفجاری در یکی از ساختمان‌های مرکز مونتاژ سانتریفیوژهای ایران در نطنز رخ داد. با گذشت سه روز پس از انفجار این اولین بار است که مقام‌های ایران جزئیاتی درباره میزان خسارت اعلام می‌کنند.

تاخیر در برنامه غنی‌سازی

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران همچنین درباره تاثیر این تخریب در برنامه غنی‌سازی ایران گفته "ممکن است این حادثه در برنامه میان‌مدت در توسعه و تولید ماشین‌های پیشرفته کندی‌هایی ایجاد کند".

او البته تاکید کرده که با "تلاش شبانه‌روزی و کار جهادی" این کندی جبران خواهد شد و در برنامه غنی‌سازی ایران هیچ وقفه و خللی ایجاد نخواهد شد.

کارکرد سوله چه بوده؟

بر اساس آنچه امروز، ۱۵ تیرماه، بهروز کمالوندی اعلام کرده، این سوله در سال ۱۳۹۲ ساخته شد؛ با این هدف که "نمونه‌های بیشتری از ماشین‌های سانتریفیوژ پیشرفته در آن تولید شود" اما در سال ۱۳۹۴ با امضای برجام و تعهدات ایران، کار در آن متوقف شد.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی می‌گوید هنگامی که آمریکا از برجام خارج شد، رهبر ایران دستور داد زمینه لازم برای تولید ۱۹۰ هزار سو فراهم شود و "دو روز بعد از دستور" آیت‌الله خامنه‌ای یعنی در ۱۶ خرداد ۱۳۹۷ این مجموعه با حضور خبرنگاران افتتاح شد.

تلاش برای محدود نشان دادن خسارت

مقام‌های ایران ابتدا تلاش کردند که خسارت‌های انفجار در تاسیسات نطنز را محدود جلوه دهند. تصویری که سازمان انرژی اتمی ایران از سوله محل حادثه منتشر کرد، نمایی از این مرکز را نشان می‌داد که بخشی از آن تخریب شده بود.

اما تصاویر ماهواره‌ای که بعدا منتشر شد نشان داد که ابعاد تخریب در سوله محل انفجار گسترده بوده است.

تاسیسات اتمی، نیروگاه و پالایشگاه؛ چند حادثه در ایران اتفاق افتاد؟

تصویرهای جدید ماهواره‌ای از محل حادثه در تاسیسات نطنز

انفجار در نطنز؛ 'آمادگی در اسرائیل از بیم واکنش تلافی‌جویانه ایران'

بعضی تحلیلگران نظامی با استناد به تصاویر دقیق‌تر ماهواره‌ای امکان هدف قرار گرفتن این تاسیسات را مطرح کرده‌اند، هر چند که این گزارش‌ها از طرف هیچ مقامی تایید نشده است.

وزیر دفاع اسرائیل روز یکشنبه در پاسخ به سوالی درباره احتمال دست داشتن اسرائیل در انفجار نطنز، جلوگیری از دستیابی ایران به توانایی هسته‌ای را "سیاست بلندمدت" اسرائیل توصیف کرد و گفت "ما کارهایی می‌کنیم که بهتر است ناگفته بماند."

اهمیت راهبردی و یادداشت‌های مبهم‌

هم‌زمان خبرگزاری دولتی ایران در یادداشتی بر خلاف گفته‌های آقای کمالوندی از "خسارات محدود" این انفجار نوشته اما اذعان کرده است که این حادثه دارای "اهمیت راهبردی" است.

در این یادداشت با عنوان "چرا اعلام چیستی حادثه نطنز به آینده موکول شد" آمده است: " بررسی عوامل وقوع و اتخاذ تمهیدات ضروری برای جلوگیری از تکرار رخدادهای مشابه نیز از قاعده تصمیمات راهبردی پیروی می‌کند."

در متن ایرنا با لحنی انتقادی به گزارش رسانه‌ها درباره دست داشتن اسرائیل در این انفجار و سناریوهای مختلف مانند "حمله هوایی به این مجتمع از سوی جنگنده‌های اف-۱۶ و اف-۳۵، انجام عملیات ویژه، خرابکاری صنعتی" اشاره شده و نتیجه‌گیری شده که این گزینه‌ها با "درون‌مایه قدرتمندی اسرائیل" مطرح شده است.

پیش از این هم یادداشتی دیگر در سایت نورنیوز، نزدیک به شورای عالی امنیت ملی ایران، و سپس در خبرگزاری‌های رسمی و حکومتی ایران منتشر شد که با لحنی مبهم درباره پیامدهای خرابکاری در ایران به اسرائیل هشدار می‌داد.

در آن متن اشاره شده بود که بعضی رسانه‌ها " تلاش کردند که این رخداد را به توانمندی‌های سایبری و عملیاتی رژیم صهیونیستی مرتبط سازند" و هشدار داده شده که "فضاسازی رسانه‌هایی که بخش زیادی از آنها نیز به صورت مستقیم و غیر مستقیم با این رژیم مرتبط هستند، تبعاتی را متوجه رژیم اسرائیل خواهد کرد."

انتشار این یادداشت‌های بدون نام و مبهم در حالی صورت می‌پذیرد که هیچ یک از مقام‌های ایران احتمال دست داشتن اسرائیل در انفجار نطنز را به صراحت رد نکرده‌اند.