تاسیسات اتمی، نیروگاه و پالایشگاه؛ خرداد و تیر ۱۳۹۹ چند حادثه در ایران اتفاق افتاد؟

چند رشته انفجار و آتش‌سوزی در تاسیسات نظامی و صنعتی ایران در دو ماه گذشته، و به طور متمرکز در دو هفته اول تیرماه ۱۳۹۹ باعث تردیدهایی درباره علت تعدد این حوادث شده است.

در حادثه نطنز مردم محلی نگران تشعشع مواد رادیو اکتیو بودند؛ در انفجار مرکز توزیع برق شیراز شهروندان در خانه‌ها صدای آژیر می‌شنیدند و نمی‌دانستند چه اتفاقی افتاده؛ در شرق تهران نور شدید انفجار ساکنان محل را نگران کرد و در حادثه انفجار و آتش‌سوزی کلینیک شمال تهران ۱۹ نفر هم کشته شدند.

هیچ ادعا و دلیل مستندی وجود ندارد که این حوادث را با هم ارتباط دهد؛ اما اظهارنظر بعضی مسئولان خود ناشی از شک و نگرانی آنان است.

سال ۱۳۹۵ هم رشته آتش‌سوزی‌های گسترده در صنایع پتروشیمی ایران ظن حملات سایبری را افزایش داد؛ هرچند هیچ گاه رسما تایید نشد. مقام‌های ایران دلیل آن حوادث را که عموما در تابستان اتفاق افتاد، فرسوده بودن تاسیسات و گرمای هوا اعلام کردند.

در مطلب زیر تعدادی از مهم‌ترین حوادث دو ماه گذشته را مرور کرده‌ایم.

۱۴ تیر؛ نشت کلر در پتروشیمی کارون ماهشهر

ساعت ۱۶:۴۵ در خوزستان، هنگام تخلیه کلر در پالایشگاه پتروشیمی کارون، گاز کلر نشت و ۷۰ نفر را مسموم کرد. یکی از مدیران پتروشیمی کارون گفته "هنگام تخلیه کلر از مخزن ایزوتانک، فلکسیبل جوینت این مخزن دچار پارگی شده" و کلر نشت کرده است.

امید شهیدی‌نیا، مدیر ارشد شرایط اضطراری مجتمع پتروشیمی کارون، می‌گوید درباره دلیل حادثه تحقیق و گزارش آن منتشر خواهد شد.

۱۴ تیر؛ آتش‌سوزی نیروگاه حرارتی زرگان اهواز

ساعت ۱۵:۲۷ در نزدیکی اهواز و باز هم در خوزستان ستون‌ دود سیاهی دیده شد که ناشی از آتش‌سوزی در واحد گازی نیروگاه حرارتی زرگان اهواز بود که نام رسمی آن "شهید مدحج" است. رییس محلی آتش‌نشانی از "انفجار" در ترانسفورماتور نیروگاه خبر داده بود اما سخنگوی صنعت برق ایران گفت حادثه یک "آتش‌سوزی" بوده است نه "انفجار".

مدیر مدیریت بحران وزارت نیروی ایران عامل حادثه را اتصالی یکی از ترانس‌های واحد گازی نیروگاه اعلام کرده و گفته واحد بخار این نیروگاه سالم است.

۱۲ تیر؛ انفجار تاسیسات هسته‌ای نطنز

پنج‌شنبه سازمان انرژی اتمی ایران از وقوع حادثه‌ای در تاسیسات غنی‌سازی سوخت اتمی نطنز در استان اصفهان خبر داد. این انفجار که تصاویر ماهواره‌ای ابعاد آن را مشخص می‌کند، بزرگ‌ترین حادثه از این دست در دو ماه گذشته بوده است.

شورای عالی امنیت ملی ایران گفته دلیل حادثه را می‌داند ولی به خاطر ملاحظات امنیتی فعلا آن را اعلام نمی‌کند.

در حادثه انفجار تاسیسات نطنز بیش از هر حادثه دیگری در چند ماه گذشته، ظن "خرابکاری یا حمله اسرائیل" مطرح شده است. ادعایی که هیچ کدام از دو طرف ایران و اسرائیل به طور رسمی تأیید یا تکذیب نکرده‌اند.

حوادث مرتبط در گذشته:

۵ تیر؛ انفجار در خجیر تهران

در ساعات پایانی پنج‌شنبه ساکنان شرق تهران نور و صدای شدید را گزارش کردند که تا چند کیلومتر مشاهده شده بود. وزارت دفاع ایران گفت این صدا مربوط به انفجار یک مخزن گاز در منطقه عمومی پارچین بوده است. اما تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌داد که محل اصلی انفجار در خجیر بیش از ۲۰ کیلومتر با پارچین فاصله دارد.

در محدوده پارک جنگلی خجیر در کوه‌های شرق تهران چند مرکز توسعه برنامه موشکی ایران وجود دارد.

۵ تیر: آتش سوزی پست برق شیراز

حدود ساعت ۲۳:۲۰ برق بخش‌های بزرگی از شیراز قطع شد و صدای آژیر خودروهای امددی در شهر مردم را نگران کرد. اما به دلیل از کار افتادن آسانسور بسیاری در طبقه‌ بالایی ساختمان‌های بلند گیر افتادند. محله‌های دروازه قرآن، امیرکبیر و بخش‌های از مرکز شیراز خاموش شد و دقایقی بعد اینترنت هم در این نقاط قطع شد که نگرانی مردم را بیشتر کرد.

شرکت برق منطقه‌ای علت اصلی آتش‌سوزی را افزایش بار مصرف و اتصال ناگهانی درون ترانسفورماتور در ایستگاه ملک مکان غرب شیراز اعلام کرد.

بیش از ۴۰ روز طول کشید تا ترانسفورماتور جدید خریداری و آماده نصب شود. و احتمالا تا پایان تیرماه هم به بهره‌برداری نخواهد رسید. شهر شیراز همچنان با کمبود برق مواجه است و مسئولان از مردم خواسته‌اند که تا زمان نصب ترانسفورماتور صرفه‌جویی کنند.

۱۴ خرداد: آتش‌سوزی نیروگاه حرارتی تبریز

آتش سوزی ساعت ۶:۳۰ عصر در واحد یک نیروگاه اتفاق افتاد و دو ساعت بعد مهار شد. ناصر معینی، مدیر عامل شرکت مدیریت تولید برق آذربایجان شرقی گفته بود که این حوادث در نیروگاه‌‌ها "طبیعی" است اما ۱۳ روز طول کشید تا این نیروگاه به مدار تولید بازگردد. واحد دوم نیروگاه هم ۳۴ ساعت قطع بود.

عامل آتش‌سوزی، اتصال کوتاه در یکی از کلیدهای کلیدخانه نیروگاه گازی بخاری تبریز اعلام شد.

۳ خرداد؛ آتش‌سوزی پتروشیمی بندر امام

ساعت ۲۲:۴۵ شنبه تاسیسات پتروشیمی در ساحل خلیج فارس دچار حریق شد. مدیریت پتروشیمی بندر امام اعلام کرد که حادثه مربوط به یکی از بویلرهای شرکت آب نیروی بندر بوده که هنگام آماده‌سازی، به‌دلیل تجمع گاز در محفظه احتراق، آتش گرفته است. این نهاد تاکید داشت که حادثه مهمی اتفاق نیفتاده و کار پتروشیمی با مشکل مواجه نشده است.