لایحه بودجه ۹۹؛ سهم سپاه، ارتش و روحانیون چقدر است؟

پیشنهاد دولت ایران برای بودجه سال آینده، به گفته حسن روحانی با در نظرگرفتن کارزار تحریم‌های ایالات متحده آمریکا تدوین شده است.

رئیس جمهور ایران لایحه بودجه ۱۳۹۹ را "بودجه استقامت و مقابله با تحریم" نامیده و با نگاهی به ارقام پیشنهادی برای بخش‌های امنیتی، نظامی و عقیدتی به روشنی می‌توان دید که دولت در انتظار سالی سخت است.

اگرچه لایحه‌ای که روز یکشنبه هفدهم آذر به مجلس ارائه شده در قیاس با بودجه مصوب سال‌جاری رشدی ۱۴ درصدی را نشان می‌دهد، اما تنها ۲۵ درصد آن را بودجه عمومی تشکیل داده و باقی به شرکت‌ها و بانک‌های دولتی اختصاص یافته است.

لایحه بودجه سال آینده در حالی به مجلس رفته که ایران موج تازه‌ای از اعتراض‌ها را در ۲۹ استان پشت سر گذاشته و معترضانی که برای اعتراض به سهمیه‌بندی، دو نرخی سازی و افزایش ناگهانی بهای بنزین به خیابان‌ها آمده بودند، با مقابله خونین نیروهای امنیتی و انتظامی روبه‌رو شدند.

با مرور این لایحه در می‌یابیم که وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی به عنوان دو نهاد دولتی اصلی امنیتی، در مرکز توجه دولت برای افزایش بودجه بوده‌اند. این در حالی است که بودجه سازمان بسیج کاهشی چشمگیر را نشان می‌دهد.

بودجه پیشنهادی برای سازمان حفاظت اطلاعات سپاه و همچنین دفتر نمایندگی رهبری در سپاه پاسداران هم در قیاس با بودجه مصوب سال‌جاری با کاهش رو به روست. این کاهش بودجه در قیاس با افزایش بودجه پیشنهادی برای وزارت اطلاعات قابل توجه و شاهد مثال دیگر از رقابت امنیتی داخلی با دو پشتوانه متفاوت دولت و نهاد رهبری است.

در بخش نظامی به نظر می‌رسد دولت در تلاش بوده تا سهم نهادهای اصلی را از بودجه حفظ کند. در این بخش مانند گذشته، بودجه ستاد مشترک سپاه از ستاد مشترک ارتش بیش‌تر است و به جز ستاد کل نیروهای مسلح که بودجه‌اش تنها ۴ درصد رشد داشته، شاهد ۱۰ تا ۲۲ درصد افزایش بودجه هستیم؛ این رقم هم می‌تواند با پیش‌بینی افزایش تورم با بودجه سال ۱۳۹۸ برابری کند.

دولت در پیشنهاد بودجه انقباضی‌اش از سهم نهادهای فرهنگی و عقیدتی کاسته است. با نگاهی به بزرگترین نهادهای این بخش در می‌یابیم که به‌جز سازمان تبلیغات اسلامی، دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم و جامعه المصطفی العالمیه، بودجه دیگر نهادها کاهش یافته است.

در این لایحه، دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم بودجه ۱۵۰ میلیارد تومانی‌اش را حفظ کرده و با افزوده شدن ۱۰ میلیارد تومان به بودجه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، بودجه پیشنهادی این نهاد به ۲۳۰ میلیارد تومان رسیده است. همچنین جامعه المصطفی العالمیه هم با ۵ میلیارد تومان افزایش بودجه، در صورت تصویب ۳۰۸ میلیارد تومان دریافت می‌کند.

به جز این سه نهاد عقیدتی - فرهنگی بزرگ، از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تا دفتر نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها و سازمان صدا و سیما با کاهش بودجه رو به رو هستند. برای نمونه شورای عالی حوزه‌های علمیه که در سالجاری بودجه مصوب ۴۵۸ میلیارد تومانی داشته اکنون با درخواست بودجه ۳۴۵ میلیارد تومانی رو به روست. سازمان تبلیغات اسلامی هم کاهش بودجه ۱۳۴ میلیارد تومانی داشته و بنابر درخواست دولت قرار است ۵۱۴ میلیارد تومان دریافت کند.

کاهش بودجه‌های پیشنهادی در این بخش با اعتراض‌هایی رو به روست و با گذر از لابی مجلس، احتمال تغییر آن دور از ذهن نیست.

بیش‌تر بخوانید