شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
کشورهای اروپایی در مورد 'نقض تعهدات هستهای' به ایران هشدار دادند
آلمان، بریتانیا، فرانسه و اتحادیه اروپا به ایران در مورد نقض تعهداتش در مورد توافق اتمی - برجام - هشدار دادهاند. همزمان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران در توییتر خود کشورهای اروپایی را به وقت کشی پایبند نبودن به تعهداتشان متهم کرده و سفیر ایران در سازمان ملل گفته است که اقدام دولت ایران در کاهش اجرای تعهدات ایران در قالب برجام ادامه خواهد یافت.
در بیانیه مشترک وزیران خارجه این سه کشور اروپایی و نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی آمده است که "ما اظهارات اخیر ایران در مورد از سرگیری غنیسازی اورانیوم در تاسیسات فردو را که که در گزارش مورخ ١١ نوامبر آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز مورد تایید قرار گرفت با نگرانی عمیق تلقی میکنیم."
این بیانیه، که متن آن در وبسایتهای وزارت خارجه سه کشور منتشر شده، میافزاید: "اقدام ایران با نص صریح برجام در مورد فردو در تعارض است و همچنین از لحاظ سیاست جلوگیری از گسترش جنگ افزارهای اتمی تبعاتی شدید دارد."
وزیران خارجه سه کشور و نماینده عالی اتحادیه اروپا در بیانیه مشترک خود از ایران خواستهاند تا "تمامی اقدامات قبلی خود در مغایرت با برجام، از جمله تجاوز از سقف ذخیره اورانیوم غنی شده با خلوص کم و سطح غنیسازی را فورا به وضعیت قبل بازگشت دهد و محدودیتهای مذکور در برجام در مورد فعالیت در زمینه تحقیق و توسعه هستهای را رعایت کند."
این مقامات اروپایی با تاکید بر اهمیت اجرای کامل و موثر برجام "توسط تمامی طرفها" افزودهاند که "ما بر عزم خود به ادامه تلاش برای حفظ این توافق، که اجرای آن به نفع همه طرفهاست، تاکید مینهیم." آنان افزودهاند که "ایران باید فورا و بدون تاخیر اجرای کامل تعهداتش در چارچوب برجام را از سر بگیرد."
بیانیه مشترک طرفهای اروپایی از ایران خواسته است تا "در چارچوب برجام و همچنین طبق تمامی تعهدات اتمی هستهای خود به طور کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به خصوص در زمینه پادمانها و پروتکل الحاقی به طور کامل عمل کند. در این زمینه، ما فقدان همکاری به موقع ایران و همچنین واقعه اخیر گزارش شده به شورای حکام آژانس در نشست روز ٧ نوامبر این شورا را با نگرانی عمیق تلقی میکنیم."
در نشست اخیر شورای حکام، اخراج یکی از بازرسان اعزامی آژانس در چارچوب اجرای برجام و همچنین گزارش مربوط به یافت شدن آثار مواد رادیو اکتیو در "یک محل اعلام نشده" مطرح شد و شورای حکام نگرانی خود را در هر دو مورد ابراز داشت. گفته شده است که احتمالا این "محل اعلام نشده" در تورقوزآباد در نزدیکی تهران واقع شده است. سال گذشته، نخست وزیر اسرائیل گفت اطلاعاتی در مورد استفاده از محلی در منطقه تورقوزآباد برای فعالیتهای اتمی ایران به دست آورده هرچند مقامات ایرانی این اظهارات را بیاساس دانستند و آن را رد کردند.
وزیران خارجه سه کشور و نماینده اتحادیه اروپا در این بیانیه مشترک گفتهاند که "ما حمایت خود از آژانس بینالمللی انرژی اتمی را مورد تاکید قرار داده و اعتماد خود به فعالیت نظارتی بیطرفانه و مستقل این نهاد در راستیآزمایی اجرای تعهدات هستهای توسط ایران را یادآور میشویم." در ادامه این بیانیه آمده است: "ما آمادگی خود را برای بررسی استفاده از تمامی سازوکارهای پیشبینی شده در برجام، از جمله سازوکار رفع اختلافات، جهت حل و فصل مسایل مرتبط با عملکرد ایران در اجرای تعهداتش در برجام اعلام میداریم و در این مورد با سایر شرکای برجام در تماس هستیم."
منظور امضاکنندگان این بیانیه مشترک از ابراز آمادگی برای توسل به "سازوکار رفع اختلافات" مشخص نیست. در متن برجام، روند رسیدگی به اختلاف نظر امضاکنندگان در مورد عدم عمل به تعهدات آنها پیشبینی شده است. طبق برجام، هرگاه ایران یا یکی دیگر از امضاکنندگان معتقد باشد که یکی از طرفهای "به شکلی فاحش" از عمل به تعهدات خود عدول کرده است میتواند شکایت خود را به یک کمیسیون مشترک و پس از آن به نشست وزیران کشورهای عضو ارجاع دهد. در صورتی که طرف شاکی از روند و نتیجه رسیدگی راضی نباشد، میتواند شکایت خود را به شورای امنیت ارجاع دهد.
طبق بند سی و هفت قطعنامه ٢٢٣١ مصوب سال ٢٠١٥ در مورد اجرایی شدن برجام، پس از دریافت شکایت هر یک از کشورهای عضو در این زمینه، شورای امنیت ظرف مدتی معین، در مورد پیشنویس قطعنامه حاوی پیشنهاد "ادامه لغو" تحریمهای بینالمللی و الزام آور مصوب شورای امنیت رایگیری میکند. از آنجا که کشورهای آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین و روسیه دارای حق وتو در شورای امنیت هستند، مخالفت هرکدام از آنان با چنین قطعنامهای به معنی بازگشت تحریمها خواهد بود. در عین حال، اگر چنین پیشنویسی هم ارائه نشود، تحریمهای بینالمللی به طور خودکار باز خواهد گشت.
به این ترتیب، طرح شکایت در مورد نقض تعهدات هریک از طرفهای برجام میتواند به احیای تمامی قطعنامههای شورای امنیت حاوی تحریمهای الزام آور بینالمللی علیه ایران منجر شود.
ادامه کاهش تعهدات ایران
محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، در واکنش گفته است که اروپایی ها از عمل به تعهداتشان بر اساس برجام بازمانده اند.
او در توییتی نوشت که آلمان، بریتانیا و فرانسه باید نشان دهند که در ۱۸ ماه گذشته "به کدام یک" از تعهداتشان عمل کرده اند.
او گفت: "ایران مکانیسم حل مناقشه را به جریان انداخت و کامل کرد درحالی که شما (تعهدات خود را) پشت گوش می انداختید. حالا ما درحال توسل به پاراگراف ۳۶ هستیم."
ایران می گوید پاراگراف ۳۶ برجام به این کشور اجازه می دهد از تعهداتش بکاهد چون سایر امضاکنندگان به قول خود عمل نکرده اند. اروپا این موضع را قبول ندارد.
سفیر ایران در سازمان ملل نیز هشدار داد که "هر شصت روز یکبار تعهدات ما در برجام محدودتر میشود."
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، اسحاق آل حبیب، سفیر و معاون نمایندگی دایم ایران در سازمان ملل گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی و واکنش شورای حکام به آن را مورد انتقاد قرار داده و گفته است: "تلاش برخی قدرتها برای انحصار بخشیدن به دانش و فناوری هستهای خطرناک و نگرانکننده بوده و پیآمدهای منفی خواهد داشت." وی خطاب به آژانس بینالمللی گفت: "لازم است نهادهای بینالمللی معیارهای دوگانه و سیاسی را کنار گذاشته و قانونی، خردمندانه، بیطرفانه، فنی و مستقل برخورد کنند."
وی با متهم کردن آمریکا به "ایجاد عدم توازن در برجام" به خاطر خروج از این توافق، گفت که ایالات متحده "به طور سیستماتیک تعهدات بینالمللی خود را نقض میکند و دیگران را هم به نقض قراردادهایی مانند قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت مجبور میکند که اگر چنین نکنند، مجازات خواهند شد."
وی گفت که ایران "نمیتواند به تنهایی تمام فشارها و هزینهها را بر عهده بگیرد و برای برقراری تعادل، طبق فرجام، بخشی از تعهدات خود را متوقف کرده و در صورت عدم اتخاذ تدابیر به موقع و کافی، ایران طبق بندهای برجام، هر شصت روز تعهدات خو را محدودتر خواهد کرد و البته این اقدامات ایران قابل برگشت است."
مقامات دولت ایران گفتهاند که طبق برجام، ایران حق دارد به تلافی تامین نشدن انتظاراتش از این توافق، تعهدات خود را کاهش دهد اما هرگاه تمامی انتظاراتش برآورده شود، آماده است بار دیگر به این تعهدات به طور کامل عمل کند.
