آمریکا به خدمه نفتکش گریس-١ و 'کشتی‌های مرتبط با سپاه پاسداران' ویزا نمی‌دهد

وزارت خارجه ایالات متحده نسبت به تصمیم دولت جبل الطارق به آزادی ابرنفتکش گریس-۱ حامل نفت خام ایران واکنش نشان داده است. و در حالیکه وزارت خارجه اظهارات مقامات جبل‌الطارق در مورد دادن تعهد برای آزادی نفتکش را تکذیب کرده، برخی از منابع محلی از احتمال تعویق خروج کشتی به دلیل دادخواست آمریکا خبر داده‌اند.

در اطلاعیه‌ای که امروز، جمعه، ۲۵ مرداد (۱۶ اوت) در توییتر وزارت خارجه آمریکا منتشر شده آمده است که "ارزیابی ایالات متحده این است که نفتکش گریس-۱ با انتقال نفت خام از ایران به سوریه در صدد کمک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود." این بیانیه هشدار می‌دهد که "چنین اقدامی می تواند باعث عواقب جدی برای تمام کسانی باشد که با گریس-۱ مرتبط هستند."

در ادامه این اطلاعیه آمده است که ایالات متحده "سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را سازمان تروریست خارجی عنوان داده است و خدمه کشتی‌هایی که با انتقال نفت ایران به سپاه پاسداران کمک کنند ممکن است بر اساس مقررات عدم اجازه ورود به افراد مظنون به ارتباط با سازمان‌های تروریستی مندرج در ماده ۲۱۲ قانون مهاجرت و ملیت از دریافت ویزای ورود به ایالات متحده محروم شوند."

بیانیه وزارت خارجه آمریکا همچنین هشدار داده است که "جامعه ناوبری جهانی باید آگاه باشد که دولت ایالات متحده در نظر دارد ویزای خدمه چنین شناورهایی را لغو کند."

خبرهای بیشتر را در کانال تلگرام بی‌‌بی‌سی فارسی دنبال کنید

این بیانیه می‌افزاید که "در مورد نفتکش گریس-۱، ما در ا نطباق با سیاست‌های جاری خود در قبال کسانی که کمک مادی در اختیار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار می‌دهند عمل خواهیم کرد."

در پایان این بیانیه آمده است که "ایالات متحده همچنان به استفاده از تمامی ابزاری که در اختیار دارد برای جلوگیری از دستیابی ایران و گروه‌های نیابتی آن به منابع مورد نیازشان برای ارتکاب فعالیت‌های مخرب و بی‌ثبات ساز در سوریه و سایر نقاط ادامه خواهد داد که از جمله شامل اعمال تحریم‌ علیه ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است."

در توییتر وزارت خارجه آمریکا همچنین هشداری با این مضمون منتشر شده است: "پیامی به دریانوردان - اگر شما در کشتی‌های مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا سازمان‌های تروریستی خارجی دیگر خدمت کنید، سفر آتی شما به آمریکا به مخاطره خواهد افتاد."

اظهارات متناقض ایران و جبل‌الطارق؛ احتمال تعویق خروج نفتکش

همزمان، عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران در مورد تحویل نفت به سوریه گفته است که "این کار قانونی است و به هیچ کشور ثالثی ربط ندارد. جمهوری اسلامی ایران به هر مشتری قدیمی و تازه‌ای که بخواهد، نفت خود را می‌فروشد."

وی با اشاره به اظهارات روز گذشته وزیر امور خارجه و سفیر جمهوری این کشور در لندن، گفته که "آنچه علنا اعلام کردیم صرف بیان واقعیت در مورد مقصد کشتی گریس-١ بود که از ابتدا هم قرار نبود به سوریه برود." اقای موسوی تاکید کرده است که "ما از سوریه در همه زمینه‌ها از جمله نفت و انرژی حمایت می‌کنیم."

سخنگوی وزارت خارجه ایران در مورد تصمیم دولت جبل‌الطارق به آزاد کردن نفتکش گریس-١ گفت: "درحقیقت آنها بخاطر خروج آبرومندانه از این اقدام غیر قانونی و دزدی دریایی، بحث تعهد را مطرح کردند."

روز جمعه، فابیان پیکاردو، وزیر ارشد دولت جبل‌الطارق در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت که به دلیل دادخواست ایالات متحده به دادگاه عالی این سرزمین برای ضبط نفتکش گریس-١، احتمال "بروز موانعی" بر سر خروج کشتی از بنادر این سرزمین وجود دارد. در حالیکه از نظر دولت جبل‌الطارق مانعی برای حرکت نفتکش وجود ندارد، وی به بی‌بی‌سی گفت که تنها دادگاه عالی جبل‌الطارق اختیار تصمیم‌گیری در مورد دادخواست آمریکا را دارد.

به گفته برخی ناظران، وجود معاهده "معاضدت متقابل قضایی" بین آمریکا و بریتانیا و سرزمین جبل‌الطارق به آمریکا امکانات بیشتری برای پیگیری دادخواست خود در محاکم جبل‌الطارق را می‌دهد. همچنین احتمال بروز مشکلاتی به خاطر تصمیم دولت آمریکا به تحریم خدمه و افراد مرتبط با این نفتکش وجود دارد.

روز گذشته در پی آزادی نفتکش، فابیان پیکاردو، وزیر ارشد دولت جبل الطارق، در مصاحبه با شبکه اسکای نیوز گفت که تحقیقاتی که صورت گرفته بود نشان می‌داد که نفتکش گریس-۱ به سوریه می‌رفت و در نتیجه مقررات تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه سوریه را نقض کرده بود.

وی افزود که حکومت ایران قول داد این نفتکش "عازم مقصد اولیه خود نخواهد شد و در نتیجه، دولت جبل‌الطارق مجوزی نداشت که حتی برای یک لحظه بیشتر این نفتکش را در توقیف نگه دارد." وی افزود که "دولت ایران در نامه‌ای در سربرگ رسمی خود متعهد شده که محموله نفتکش گریس-۱ را در اختیار یک نهاد یا کشور تحت تحریم اتحادیه اروپا قرار نخواهد داد و اگر این تعهد را نقض کند، اعتباری برای آن حکومت در جهان باقی نخواهد ماند."

او تایید کرد که تصمیم به آزادی نفتکش پس از ملاقات با مقامات ایرانی در لندن اتخاذ شد. رسانه‌های حکومتی و برخی مقامات در ایران تصمیم دولت جبل‌الطارق به آزاد کردن این نفتکش را یک پیروزی برای جمهوری اسلامی و شکستی برای بریتانیا و ایالات متحده توصیف کرده‌اند.

نزدیک به یک ماه و نیم پس از توقیف ابرنفتکش گریس-۱ حامل بیش از دو میلیون بشکه نفت خام ایران، روز گذشته دولت جبل‌الطارق این نفتکش را آزاد کرد و اجازه داد از بنادر این سرزمین خارج شود.

روز ۱۳ تیر (۴ ژوئیه) دولت جبل‌الطارق اعلام کرد که با کمک تفنگداران نیروی دریایی بریتانیا، نفتکش گریس-۱ حامل نفت ایران را در آب‌های این سرزمین توقیف و به بنادر خود منتقل کرده است. مقامات جبل‌الطارق گفتند که این کشتی حامل نفت برای موسسات سوری تحت تحریم اتحادیه اروپا بوده و به همین دلیل، توقیف شده است. جبل‌الطارق از سرزمین‌های تحت حاکمیت بریتانیا، عضو اتحادیه اروپا و ملزم به اجرای مصوبات اتحادیه است. گریس-۱ بیست و هشت خدمه داشت.

مقامات ایران اظهارات دولت جبل‌الطارق را تکذیب کردند و گفتند که مقصد این کشتی، سوریه نبوده هرچند از افشای مقصد آن خودداری ورزیدند. آنان همچنین گفتند که نفتکش در آب‌های بین‌المللی و خارج از محدوده آب‌های سرزمینی کشورهای عضو اتحادیه اروپا توقیف شده و در نتیجه، حتی اگر مقصد آن سوریه هم بوده، اقدام جبل‌الطارق با قوانین بین‌المللی در تضاد بوده است.

دولت جبل‌الطارق بعدا با مراجعه به دادگاه عالی این سرزمین، مجوز تمدید مهلت توقیف نفتکش به منظور بررسی بیشتر را دریافت کرد و این مهلت روز گذشته منقضی شد و دولت درخواستی برای تمدید توقیف مطرح نکرد.

در عین حال گفته شد که وزارت دادگستری ایالات متحده با تسلیم دادخواستی به دادگاه عالی جبل‌الطارق خواستار توقیف و ضبط این نفتکش شده بود که می‌توانست خروج نفتکش از جبل‌الطارق را تا پایان رسیدگی قضایی به آن به تعویق اندازد. مراجع رسمی ایالات متحده از تایید یا توضیح در مورد چنین دادخواستی خودداری ورزیده‌اند و برخی منابع محلی در جبل‌الطارق اساسا وجود چنین دادخواستی را تکذیب کردند. مشخص نیست که در صورت تسلیم چنین دادخواستی، آیا دادگاه عالی جبل‌الطارق آن را نپذیرفت، دادخواست را وارد ندانست یا قرار است بعدا در این باره تصمیم بگیرد.

در پی دستور آزادی این نفتکش، معاون سازمان بنادر و دریانوردی ایران گفت که کشتی در زمان توقیف با پرچم پاناما حرکت می‌کرد اما در طول این مدت، این کشور پرچم خود را از کشتی خلع کرد وکشتی به درخواست مالک، که روسی است، با پرچم جمهوری اسلامی ایران و با نام آدریان دریا حرکت خواهد کرد. وی گفت که مقصد این کشتی نیز به مدیترانه تغییر پید اکرد اما در مورد مقصد اولیه آن اظهار نظری نکرد.