ایران خواستار 'گام‌های عملی' اروپاییان شد و بر حق کاهش 'تعهدات برجامی' خود تاکید کرد

در آستانه نشست نمایندگان ایران و چهار کشور باقی‌مانده در برجام، مقامات جمهوری اسلامی خواستار اقدامات عملی این کشورها برای جبران خسارات ناشی از خروج آمریکا شده‌اند. همزمان، به نقل از دیپلمات‌های غربی گزارش شده است که در این نشست به ایران هشدار داده خواهد شد که به تعهدات خود در برجام عمل کند.

روز جمعه، ۷ تیر (۲۸ ژوئن)، کمیسیون مشترک برجام با حضور نمایندگان اتحادیه اروپا، آلمان، بریتانیا، چین، روسیه، فرانسه و ایران برای بررسی تحولات مربوط به توافق هسته‌ای - برجام - در وین تشکیل جلسه می‌دهد. از طرف ایران، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه در این نشست شرکت خواهد کرد.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای عراقچی که در وین به سر می‌برد در گفتگو با خبرنگاران گفت که کشورهای باقی‌مانده در برجام نتوانسته‌اند نتایج خروج آمریکا را جبران کنند و افزود: "ایران یک سال تحمل و تامل کرد و صبر راهبردی از خود نشان داد و فرصت کافی در اختیار کشورهای باقی‌مانده به خصوص اروپایی‌ها قرار داد و فرصت کافی برای دیپلماسی ایجاد کرد ولی به نتایجی که باید و شاید دست نیافته‌ایم."

وی گفت که "صبر راهبردی" جمهوری اسلامی به پایان رسیده و افزود: "ما بیش از این تحمل نمی‌کنیم که جمهوری اسلامی به طور یکجانبه توافق را اجرا کند و دیگران به تعهداتشان عمل نکنند."

معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت که "اینکه دیگران نمی‌خواهند یا نمی‌توانند به تعهداتشان عمل کنند از نظر ما تفاوتی ندارد، مهم این است که اتفاق خاصی نیفتاده است." وی در عین حال گفت "از مواضع سیاسی باقی‌ماندگان در برجام از جمله کشورهای اروپایی علیه خروج آمریکا از این توافق استقبال می‌کنیم اما این مواضع سیاسی حتما باید به گام‌های عملی ترجمه شود."

خبرهای بیشتر را در کانال تلگرام بی‌بی‌سی فارسی دنبال کنید

عباس عراقچی گفت: "امیدواریم در کمیسیون مشترک در روز جمعه شاهد اقدامات عملی و ملموسی از طرف کشورهای باقیمانده در برجام به خصوص اروپائییان باشیم و در غیر اینصورت، روندی که جمهوری اسلامی ایران برای کاهش تعهدات خود در پیش گرفته که روندی کاملا قانونی بر اساس حق خودش در برجام است، ادامه خواهد یافت و هیچ تردیدی در این زمینه نخواهد بود."

روز گذشته یک نشریه آمریکایی نوشت که قرار است امروز، جمعه، سازوکار ویژه مالی اروپا برای ارتباط تجاری و مالی با ایران - اینستکس - با واریز منابع مالی فعالیت خود را آغاز کند. در عین حال گفته شده است که احتمالا عملیات مالی این نهاد دست کم در کوتاه مدت شامل ایجاد تسهیلات مالی و بانکی برای صدور اقلام بشردوستانه به خصوص مواد غذایی و دارویی به ایران خواهد بود. این اقلام مشمول تحریم‌های تجاری آمریکا نیست و ایالات متحده گفته است با فروش آنها با ایران مشکلی ندارد.

روز گذشته منابع خبری جمهوری اسلامی از ارسال نامه جواد ظریف، وزیر خارجه، به فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا خبر دادند. به گفته این منابع، نامه جواد ظریف در پاسخ به یادداشت "هشدار آمیز" سه کشور اروپایی عضو برجام در مورد کاهش تعهدات ایران ارسال شد.

خبرگزاری ایرنا در گزارشی در این باره گفته است که "نامه باج‌خواهانه سه کشور اروپایی به ایران با پاسخ شدید اللحن ایران همراه شد" و افزوده است که آقای ظریف در نامه خود به خانم موگرینی، با اشاره به "قصور طرف‌های اروپایی در ایفای تعهدات خود بر وفق برجام" گفته است که ایران طبق بند ۳۶ برجام حق داشته است تا برخی تعهدات برجامی خود را به طور کلی یا جزئی متوقف کند.

براساس این گزارش، آقای ظریف گفته است که "عزم جمهوری اسلامی ایران برای استفاده از حقوق خود وفق برجام، از جمله توقف تعهدات، جدی است و در این مسیر تحت تاثیر فشارهای سیاسی و شانتاژها قرار نخواهد گرفت." وی گفته است که تنها راه حفظ برجام این است که "طرف‌های مقابل تعهداتشان را اجرا کنند." بند ۳۶ توافق هسته‌ای به موضوع حقوق ایران در صورت عمل نکردن طرف دیگر این توافق به مفاد آن و روند بروز واکنش نسبت به چنین وضعیتی اختصاص دارد.

پیشتر علی شمخانی، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، نامه وزیران خارجه سه کشور را "وقیحانه" توصیف کرده بود.

عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی هم شامگاه گذشته در یک برنامه تلویزیونی گفت که "خروج آمریکا از برجام و اجرا نکردن تعهدات کشورهای دیگر" برجام را به مخاطره انداخته است. وی اظهار داشت که "آمریکا با یک اشتباه راهبردی از برجام خارج شد و اعلام کرد که برجام معاهده‌ای نبوده که دنبالش بودند و دنبال توافقی جامع‌تر هستند." وی اظهار داشت: "جمهوری اسلامی ایران این خواسته آنان راهیچگاه نمی‌پذیرد و بر سر حقوق مسلم خود مذاکره نخواهد کرد."

آقای موسوی گفت: "ایران عامل صلح و امنیت در منطقه است و با توجه به تجربه هشت سال دفاع مقدس، دست خود را در مقابل زیاده‌خواهی دشمنان خالی نمی‌کند."

در مورد نشست کمیسیون برجام، به گزارش خبرگزاری ایرنا، سرگئی ریابکوف، معاون وزارت خارجه روسیه گفته است: "باید بگویم در اینکه این نشست نتیجه مثبت و قابل توجهی داشته باشد تردید دارم ولی این را هم می‌گویم که ما تمام تلاش خود را برای اینکه این نشست به نتیجه برسد به کار خواهیم گرفت."