از ديرباز برخی از داستان نويسان ايران مانند محمد علی جمالزاده، بزرگ علوی و تقی مدرسی در خارج از کشور زندگی می کردند. در آخرين سالهای دوران پيش از انقلاب سال ۱۳۵۷ چند نويسنده ديگر يعنی صادق چوبک، محمود کيانوش، بهمن فرسی و ابراهيم گلستان نيز به خارج مهاجرت کردند.

پس از انقلاب موج تازه ای از نويسندگان کشور را ترک کردند، و در کشورهای گوناگون به کار و آفرينش ادبی پرداختند. علاوه بر اين، عده ای از مهاجران ايرانی که در سنين پائين تر از ايران بيرون رفته بودند، در خارج دست به قلم بردند، بيشتر به زبان فارسی و کمتر به زبان بيگانه، به کار ادبی دست زدند.

امروزه نويسندگانی مانند شهرنوش پارسی پور، رضا براهنی، مهشيد اميرشاهی، نسيم خاکسار، محسن يلفانی، قاضی ربيحاوی، محمود مسعودی، عباس معروفی، رضا قاسمی، آذر نفيسی، رضا دانشور و بسياری ديگر در خارج از ايران به کار ادبی ادامه می دهند. آثار اين افراد هم در خارج از کشور انتشار می يابد و هم گهگاه در نشريات ايران به عنوان "ادبيات مهاجرت" به دست دوستاران ادبيات می رسد.

برخی از صاحب نظران و منتقدان ادبی عقيده دارند که ادبيات داستانی در خارج از کشور، در اين سالها رشد نمايانی داشته و اينک بخش تکميل کننده ای از آفرينش ادبی به زبان فارسی به شمار می رود.

برخی عقيده دارند که ادبيات خارج، که در شرايط آزاد و به دور از فشار سانسور شکل گرفته، غالبا برای خواننده ايرانی غريب و نامأنوس است، و به همين خاطر در داخل ايران طرفداران اندکی دارد.

نظر شما چيست؟

آيا با ادبيات فارسی که خارج از ايران شکل گرفته، آشنا هستيد؟

تا چه حد اين آثار را موفق می دانيد؟ آيا آنها به رشد و پيشرفت ادبيات داستانی کمک می کنند؟
آيا آثار ادبی خارج از کشور با آثار ادبی داخل فرق اساسی دارند؟ تفاوتها در کجاست؟

هرچند اظهارنظر در این باره در چند سطر آسان نیست، با وجود این خواهشمندیم دیدگاه خود را به شکل فشرده و کوتاه بیان کنید.

نظر خود را با استفاده از پنجره بالا برای ما بفرستيد.

ديدگاههای شما

به نظر من داستان نويسی در خارج ايران نه تنها رشد داشته بلکه به دليل آزادی قلمی که می توانند داشته باشند جهش های قابل توجهی داشته است. به طوری که بسياری از نويسندگان بزرگ و رمان نويسان معتبر ايران مثل عباس معروفی، رضا قاسمی، گلی ترقی و... رمان های بسيار زيبا و قابل تاملی نوشته اند که حيرت نويسندگان برجسته داخلی را در بر داشته است. همنوايی ارکستر شبانه چوبها نمونه بارز آن است به طوری که سيمين دانشور اولين رمان نويس زن ايرانی آن را از بوف کور نيز برتر دانسته است..جای بحث زياد دارد... مصطفی - خراسان

البته رمان نويسی نه، بلکه نوول نويسی يا داستان کوتاه رشد بسيار بسيار مطلوبی داشته اين نه فقط نظر من بلکه عقيده خيلی از صاحب نظران است . خانم گلی ترقی داستانهای کوتاه بسيار جالب و با بيانی بسيار شيوا مينويسند و نثر ايشان به ريتم زندگی روزمره بسيار نزديک است. اين است که مخاطبان داستانهای خانم ترقی از هر سن و قشری ميتوانند باشند. مطلب ديگر در مورد تفاوت رمان و داستان کوتاه است من فکر ميکنم دوره رمان ديگر سر آمده. داستان کوتاه طرفداران بيشتری دارد چرا که سادگی، ايجاز وتوصيف جزئيات را يکجا ميتواند داشته باشد بدون آنکه خواننده را خسته کند . نگاهی به نوشته های خانم ترقی و خانم پيرزاد بياندازيد. نيلوفر - تهران

اگر قرار بود رمان نويسی رشد کند حداقل در اين دو دهه يک کتاب جايزه جهانی ميگرفت و مطرح ميشد. شهلا - تهران

درخصوص اظهار نظر پيرامون آثار ادبی ابتدا بايد تغيراتی که در بيست و پنچ سال اخير در جريانهای امور سياسی و اجتماعی و فرهنگی ايران رخ داده است را مورد بررسی و سپس تاثير پذيری آنرا در ادبيات فارسی خارج و داخل ايران و از تفاوتهای موجود نيز آگاهی حاصل نمود. شايان ذکراست اگر تاريخ ادب فارسی را به پنچ دوره تقسيم نماييم در حال حاضر در عصر وطنپرستی به سر ميبريم که ازسال ۱۹۰۵ ميلادی (آغاز انقلاب مشروطيت) در جريان است. شيرين محمدلی - تهران

پایه ادبیات فارسی بر اخلاق وعشق و تربیت و تبلیغات استوار است و از حکومت و دین و مردم تشکیل می شود. ادبیات ایران بزرگترین سند و بهترین ضامن زبان ملی ماست. تفاوتی در آثار ادبی خارج و داخل کشور چه بعد و قبل از انقلاب وجود ندارد و همه آثار روشنگر آن است که در تاریخ ادب فارسی افراد برجسته و کارشناسی پدید آمدند که هر یک صاحب تألیف وحتی دارای صدها مقاله تحقیقی معتبرند وبه گفته زنده یاد حسین کاظمزاده ایرانشهر، از پیشگامان دانش ایرانشناسی معاصر، "در اثر تعلیمات روح ایرانی، ادبیات ایران همیشه پر از افکار و امثال عارفانه بوده که دانشوران جهان را به تحیر واداشته است". مجتبی انوری - تهران