قانون انتخابات افغانستان در یازده فصل و شصت و دو ماده، که راه را برای برگزاری انتخابات پارلمانی و رياست جمهوری آينده اين کشور هموار می کند، حدود دوهفته پیش توسط حامد کرزی رييس دولت انتقالی افغانستان توشیح (تاييد و امضا) شد.

قانون انتخابات بر آزاد، سری و مستقيم بودن انتخابات تاکيد کرده است. براساس این قانون، هر تبعه افغان که سن او هجده سال تمام باشد و کارت رای دهی دريافت کرده باشد می تواند به نامزد دلخواه خود رای دهد.

قانون انتخابات، رييس و اعضای دادگاه عالی کشور، رييس دادستانی، منسوبان نيروهای مسلح و نيروهای امنيتی را، از نامزد شدن در انتخابات منع کرده است.

در صورتی که اين افراد و اعضای حکومت، بخواهند در انتخابات شرکت کنند، بايد هفتاد و پنج روز پیش از برگزاری انتخابات از مقام خود کناره گيری کنند.

اگر می خواهيد نظر يا سؤالتان با صدای خودتان از راديو پخش شود در پپامگير تلفنی ما به شماره 2673 557 0044207 پيغام بگذاريد. نظراتتان را می توانيد از طريق نمابر (فکس) نيز به شماره 00442072404638 برای ما بفرستيد و يا ديدگاههای خود را در پنجره ای که در سمت چپ همين صفحه قرار داده شده است بنويسيد و برای ما بفرستيد تا به نام خودتان چاپ کنيم.
لطفاً با زبان و خط فارسی و روشن و فشرده بنويسيد.

ديدگاه خوانندگان

انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان در شرایط فعلی جز ضیاع وقت و پول چیزی بيش نمی تواند باشد زیرا هر کس دیگری که جانشین آقای کرزی و کابینه او شود همین اشتباهات کنونی را تکرار خواهد کرد (بیشتر به فکر منافع خود خواهد بود). چنانچه در زمانهای قبل از سلطنت و بعد از آن این اشتباهات بکرات تکرار شد و هرکسی که کیسه اش از پول بیت المال پر شد به گوشه ای از دنیا پناه گزید و به هیچ مرجعی جوابگو هم نبود. پس بیائید به جای انتخابات از آقای کرزی و کابینه فعلی اش در خواست کنیم هر کدامشان که تا به حال به نفع خود کار کرده بعد از این سوگند یاد کند در برابر ملت که من بعد برای مردم و کشور خود مفید واقع شود والا به خانه خود بنشیند و کار را به اهل کار بسپارد تا این ملت بیچاره بتواند در فضای صلح پیشرفت و ترقی زندگی کند. شاپور باختر - هلند

تا هنوز افغانستان خلع سلاح نشده و از همين حالا شنيده می شود كه تفنگداران مردم را تهديد می کنند كه رأی برای فلان يا فلان بده. اصلاً مردم ما مفهوم اساسی انتخابات را نمی دانند و خودم شاهد صحنه بودم كه كسي از راجستر (ثبت نام) كنندگان سؤال می كرد كه اگر نامم را نوشته كنم آيا چيزی برای ما داده می شود يا نه؟ در دوره های آينده انتخابات امكان زياد است كه مردم به مفهوم اساسی انتخابات بفهمند. محمد يافث ثاقب - مزار شريف

قبل از همه بايد قوت ملی و گارد خاص محافظتی بسازيم تا امنيت و حفاظت رئیس جمهور ما را به عهده گيرد، در غير آن هرگاه در انتخابات غير از آقای کرزی کس ديگری به قدرت برسد امنيت او را کی بگيرد؟ رياست جمهوری ما که گارد ندارد و قوتهای خارجی محافظتش می کنند. دلدار حکيمی - کابل

تا وقتی تفنگ در افغانستان موجود باشد انتخابات و دموکراسی هيچگاه راه نجات چنين بحرانی نيست. اول ازهمه بايد تفنگداران را خلع سلاح کرد و بعد زمينه انتخابات را راه اندازی کرد. محمد خالد احمدی - کابل

قانون انتخابات باید توأم با قانون اساسی تدوین و توشیح و به رأی مردم افغانستان تصویب می شد نه اینکه پشت پرده آقای کرزی ساخته شود، آنچه کرزی خود بسازد کابینه اش هم تأیید و خودش بدون شک امضا می کند. آیا دوستان گرامی متیقنند که کاندیدی به اساس وزن و حجم خودش به نفع خودش و برای خودش قانون بسازد و آن هم نافذ باشد؟ آیا کرزی و غربیها که هوادار و حامی کرزی اند به این عقیده اند که در افغانستان کسی درک نمی کند که سیاستها و پالیسيها چطور ازقبل طرح شده عملی می شود؟ آیا مردم نمی دانند که کابینه افغانستان بازی شطرنج دیگران است؟ آیا مردم دقیقاً درک نمی کند که آقای خلیلزاد تلویحاً می خواهد پشتونسالاری را در افغانستان تقویه (تقويت) کند؟ عبدالله دهزاد جاغوری - کابل

حتي تأخير انتخابات نتوانست به يگانه پنداشتن نتيجه انتخابات رياست جمهوری كمك كند. قوانين مختلفه ای كه رئيس دولت در شرايط اضطراری و بحرانزده اكنون اتخاذ می ‌کند به نوعی شرايط را به وفق مراد عده‌ای ساخت و ساز می كند. عملاً رئيس دولت انتقالی حق ندارد قانون وضع كند و با شور گذاشتن در هيأت وزيران به آن مشروعيت ببخشد. شيوه دموكراتيك و آزاد قانونگذاری بر عهده مجلس و نمايندگان منتخب مردم است و از آن جايي كه در اين شرايط چنين مجمعی وجود ندارد، تصميمگيری و اتخاذ قوانين بايد از اختيار رئيس دولت گرفته شود، مگر در مواقع اضطراري و ملزوم. در قانون انتخابات كه دولت وضع کرده است. بهانه‌جوييها و سنگ‌اندازيهای متعددی ديده می ‌شود. موانع خرد و كلانی در قانون ديده می ‌شود كه نبودن آنها هيچ خدشه‌ای به روند آزاد و مردمی انتخابات نمی کند، . فتوكپی ده هزار كارت رأی دهی برای كانديداهای رياست جمهوری و پنجهزار برای وكلای پارلمان يكی از شرايطی است كه هيچ دليل موجهی برای آن موجود نيست و به گونه‌ ای محدود كردن كانديداهای مستقل به شمار می‌رود و باعث می‌ شود بازار سياه خريد و فروش كارت رونق بگيرد كه به نوعي انتخابات را بسوی فساد می ‌كشاند. كدام مرجع مسئول تمام اين كپيها و جعلی بودن و خطاهای آنها را بررسی می ‌كند. آيا واقعاً كانديدايی كه نتواند اين تعداد كارت را در حال حاضر به دست آورد، مشروعيت رقابت ندارد؟ كاملاً روشن است كه رئيس دولت در مسندی كه اكنون به آن تكيه زده می ‌تواند، شرايط نامفهومی ايجاد كند تا يقيين كامل از رأی يگانه انتخابات آينده حاصل كند. مسأله ديگر كه جای بحث دارد اين است كه مدت كمپاين (تبليغات) انتخاباتی يك ماه در نظر گرفته شده است،‌ اما لوحه‌های بزرگ عكس رئيس دولت در نقاط مختلف شهر اين بخش از قانون انتخابات را زير سؤالی بزرگ می ‌برد. سردار - کابل

قانون انتخابات را آقای بوش ترتیب و تنظیم کرده تسلیم آقای کرزی و رفقای غربسالارش کرده و اینها هم بالای مردم مظلوم افغانستان تطبیق خواهند کرد. عابد - کابل

بسیار جای تأسف است که جامعه بین اللملی و سازمان ملل گوشهای خود را با پخته (پنبه) بسته کرده و چشمان خود را با عینک سیاه پوشانیده اند چرا صدای ملت مظلوم را نمی خواهند بشنوند؟ چرا آنهایی که در قانون اساسی افغانستان دستبرد کردند به پای محکمه نمی کشانند چرا اجازه می دهند به کسانی که خود کاندید ریاست جمهوری اند که خود آنها قانون انتخابات بسازند؟ چی فکر می کند جامعه بین اللملی و سازمان ملل که با این پالیسی (سياست) می توانند در افغانستان دموکراسی پیاده کنند؟ فکر می کنم که این اشتباه است، شما خوب ببینید که آقای کرزی خود کاندید ریاست جمهوری افغانستان است و خود قانون انتخابات می سازد. عبدالرحمن عابد - کابل

بعضی ازماده های قانون انتخابات غیردموکراتیک است، مثلاً آماده کردن ده هزار فتوکپی کارت انتخابات برای کاندیدشدن به مقام ریاست جمهوری و پنجهزار کارت انتخابات برای کاندیدشدن در مجلس کار آسانی نیست و بسیار مصرف می خواهد. هر کاندید قدرت تأدیه این مصارف را ندارد. این ماده قانون انتخابات باید تغییرداده شود. فضل الدين - شبرغان

انتخابات رياست جمهوری خواهی نخواهی تكليف قدرت را روشن می کند و به همين جهت تلاشها برای سهمگیری در قدرت تشدید شد که نقطۀ اوج آن نشست اخیر چهره های شناخته شده ای امثال سیاف، ربانی، محسنی، اسماعیل خان و عطا محمد با کرزی بود که خبر توافق آن از رسانه ها پخش و بعداً تکذیب شد. در جلسه مجاهدين با کرزی چه گفته شد؟ چرا توافق يك بار پخش و بعد تکذيب شد؟ خواست مجاهدين چه بود؟ آیا درست است که مجاهدين خواستار شصت درصد اردوی ملی از افراد خودشان و تشكيل شورای نظارت اسلامی برای کنترل مصوبات پارلمانی بوده اند؟ کسانی اکنون به عرصۀ اتنخابات پا می نهد که در ايدئولوژی سياسی شان جايی برای حق انتخاب مردم وجود ندارد اما بايد در چارچوب قانون اساسی جديد وارد رقابت شوند و به ارزشها و اصول قانون اساسی پايبند باشند که اين خود برای مجاهدين نقض غرض است و ميخی است بر تابوت ايدئولوژی جهادی. ايدئولوژی جهادی دچار بحران عدم مقبوليت است اما آيا می توان گفت حاملان آن دچار تفرقه شده و از درون دچار بحران شده اند؟ اسدالله احمدی - قم

معتقدم هياهوی انتخابات يک هدف سياسی استکبار جهانی در افغانستان است. اکنون که کشور ما با هزاران مشکلات اقتصادی و اجتماعی دسته و پنجه نرم می کنند، روزمره به هزاران دالر صرف تبليغات واهی انتخابات ميگردد مردم نمی دانند برای چه و کی را انتخاب نمايند. چگونه انتخابات برگزار ميگردد؟ تعداد نفوس ولايات تثبيت نگرديده است، کانديدان رياست جمهوری و پارلمان هنوز معلوم نيست، تفنگسالاری هنوز در کشور طغيان ميکند، امنيت لازم وجود ندارد، به هزاران نفر مهاجر خارج از کشور زيست مينمايند و صدها افراد کشور دست به گدايی زده در پی دريافت لقمه نان سرگردانند، در مکاتب معلم کتاب و اتاق درسی وجود ندارد ولسواليها با مراکز ولايات و ولايات با مرکز کابل ارتباط رسمی روزمره ندارند. حتی امنيت در حدی بحرانی است که رئيس جمهور کشور توسط قوتهای خارجی محافظت ميگردد در چنين شرايط راه اندازی انتخابات جز فريب اذهان عمومی چيزی ديگری نيست و فکر ميکنم تا وقتی که ايالات متحده امريکا يکه تاز ميدان رقابت در جهان است آقای کرزی رئيس جمهور برحال افغانستان خواهد بود و فکر نکنم ايالات متحده امريکا در افغانستان کسی را در قدرت مشاهده نمايد که عليه سياست امريکا در منطقه تمايل نمايد. بناء کارت رای گرفتن و رفتن به پای انتخابات جز ضياع وقت چيزی ديگری نخواهد بود. احمد منيب - کابل

راجع به انتخابات آينده افغانستان فقط می توان گفت که تا آن وقتيکه تفنگ در افغانستان موجود باشد انتخابات و دموکراسی هيچگاه به مثابه راه نجات از چنين بحران نمی باشد بنابراين اول ازهمه بايد تفنگداران را خلع سلاح نموده بعدا زمينه انتخابات را راه اندازی نموده. ديده شد که امروز گروه های جهادی کنترل اوضاع کشور را در دست دارند و جناب کرزی صاحب به خاطر بقا قدرت با آنان ائتلاف می نمايد. بس معلوم دار است که اين انتخابات فقط راه بازی دادن مردم افغانستان است. مردم که به اميد اين می باشند که با آغاز انتخابات ملی کشور، ايشان را از کشمش های فعلی نجات خواهند بخشيد. سميع حسام الدين - جلال آباد

با اين همه تفنگ و اينکه دولت کنونی در ۸۰% کشور حاکميت ندارد انتخابات اصلا هيچ معنی ندارد و فقط برای تداوم قدرت چند تن اسماً برگزار ميگردد. در بخشی از قانون انتخابات نوشته شده که کانديد رياست جمهوری در جريان انتخابات بايد دو معاون خويش را نيز نامزد نمايد که اين خود به اين معنی می باشد که آقای کرزی مطمئن هست که بايد آينده ريس جمهور باشد و با چنين عمل حمايت از بعضی از اقشار جامعه را جلب نمايد. مليار

يک تعريف درست برای نظام دموکراتيک، "حکومت قانون" است. با اين پيش فرض قانون انتخابات نيز قابل بحث و تامل است: ۱ـ متن اين قانون بيش از حد لازم پيچيده ودشوار است کلمات و عبارات نامفهوم در آن زياد ديده ميشود ۲ـ بعضی از خواسته ها و شرايط خلاف قانون اساسی است و دموکراتيک نيست مثل اينکه چه ضرورتی دارد که نامزدان يک مقدار وجه (پول) نزد کميسيون به عنوان وديعه بگذارند. آيا اين وديعه ها يک پشتوانه مالی برای کمسيون انتخابات است! يا برای ممانعت از کثرت نامزدان اتخاذ شده است؟ در هر حال اين کار غير لازم و بيهوده است. ۳ـ شرط گرفتن ۱۰ هزار فتوی کارتهای رای دهندگان برای نامزدی رياست جمهوری و نامزد مجلس نمايندگان ۵۰۰ کارت و ....(بند۷ ماده ۴۴) علاوه براينکه اين شروط با قانون اساسی مغايرت آشکار دارد، از نظر اجرايی نيز برای سنجش اعتبار مقدماتی نامزدان نمی تواند کارايی عملی داشته باشد. درعمل فقط بازار خريد وفروش فتوها برای نامزدان گرم خواهد که بازار سياه انتخاباتی ايجاد می کند؛ اين امرکمکی به بسط ارزشهای دموکراتيک نمی کند و پيش درآمدی نادرست و منفی برای انتخابات و مبارزات انتخاباتی خواهد شد. از طرف ديگر تطبيق آن به طور غير لازمی حجم کار کمسيون اجرايی انتخابات را افزايش ميدهد. ۴ـ انتخابات شوراهای ولسوالی و ولايتی به صورت موازی برگزار ميشود(طبق اين قانون) دو انتخابات برای يک ولايت هيچ ضرورتی ندارد. شوراهای ولايتی قاعدتا بايد برآمده از شوراهای ولسوالی باشد (برای اينکه ايجاد مکانيسم از پايين به بالا باشد) ۵ـ از همه مهمتر نقش احزاب سياسی در انتخابات است که در اين قانون دوگانه و پرابهام است و عمدا ناديده گرفته شده است. گرچه چند بار از احزاب نام برده شده است اما در نهايت روشن نيست که جايگاه احزاب در انتخابات کجاست؟ با وجود سخت گيری بسيار در هنگام ثبت احزاب و با وجود احزاب رسمی ثبت شده مطابق با قانون احزاب؛ اگر باز هم دولت بر سر راه فعاليت قانونی احزاب مانع تراشی کند يا عمدا ناديده بگيرد؛ بنياد دموکراسی در افغانستان در خطر جدی قرار می گيرد. در واقع موکراسی و جامعه مدنی بدون احزاب چندان معنای واقعی نمی تواند داشته باشد. اميد است کميسيون مستقل انتخابات با بررسی نقدها و سنجش های پيش نگرانه کارشناسان نسبت به رفع نواقص اساسی و شکلی اين قانون اقدام فوری فرمايند. ياسين رسولی - تهران

آقای کرزی و دوستانش خود قانون اساسی افغانستان را با ارائه قانون انتخابات نقض کرده است. مسئله ارائه ده هزار کارت رای دهی توسط يک کانديد، سری بودن و شفاف بودن انتخابات را زير سوال می برد. تا آنجائيکه شنيده ايم هر کارت ارزش ۵۰ دالری پيدا کرده است. آيا به جز تنگ کردن عرصه بر کانديداها چه نتيجه مشخصی برای آقای کرزی خواهد داشت، بهتر است که آقای کرزی به تکيه بر ملت با رقيبان انتخاباتی اش مبارزه نمايد تا دولت که محصول اين انتخابات است از اعتبار ملی و بين المللی بيشتری برخوردار باشد. داود نوری - کابل

هر چند ايرادات زيادی درنحوه انتخابات وجود دارد وانتخاب آقای کرزی فرمايشی و از قبل مشخص شده است، اما باتوجه به گذشته افغانستان و پراکنده بودن احزاب وگروهها، به نظرميرسد چاره ای جز اين نباشد و حتی می توان گفت اين بهترين راه برای مردم افغانستان و بازسازی کشورشان می باشد. سيد حسين نجفی - کوالالامپور

من درباره نظام رياستی و پارلمانی خاطره بد و نيکی ندارم. اما تلخ ترين خاطره من ازنظام تفنگ سالاران است. اميد که نظام آينده تفنگ سالاری نباشد . سيروس احمد - کابل

من فکر ميکنم اين انتخابات طرحی است که آمريکا نوشته و تحويل آقای کرزی داده تا همانطور که خودشان ميخواهند انجام شود. هادی - کرج

اسلحه بايد جمع شود. تدوير انتخابات در افغانستان کليد گشايش چالش هايی است که جامعه ما را در فرايند سالهای بحران تا گلو غرق کرده است. اما پيش از تدوير انتخابات ميبايست، اسلحه از سراسر کشور جمع، تا شرايط بهتر برای انتخابات مساعد مي شد. سيروس احمد بدخشانی - کابل

آيا سيستم رياستی ميتواند متضمن سعادت آينده کشور باشد؟ عده يی از روشنفکران معتقدند که با در نظر داشت شرايط و خصلت مردم افغانستان سيستم رياستی ميتواند در قدم اول راه را برای نظم اجتماعی و تطبيق شرايط دموکراسی و هموار نمودن پيشرفت بسوی جامعه مدنی را عيار سازد. من در قانون هیچ مشکلی نمی بينم، اساسآ مشکل در عدم تحليل ماست از قانون. مشکلی که موجود است هنوز در دامن زدن بی اتفاقی، بی اعتمادی، مليت گرايی، افزودن به سرمايه شخصی، نابرابری، بی توجهی و نابرادری بعضی ازآنهايی است که اکنون شاخه يی از اريکه قدرت را به دوش ميکشند و برای مليت خود و شخص خود خدمت مينمايند، نه برای ملت و مردم. اگر ما دلسوزانه برای ملت افغانستان و پيشرفت آن انديشه نماييم و در بازسازی مطابق نيازمندی مطرح شده با شفافيت کامل عمل نمايم، فکر می کنم ديگر ما به عقب نخواهيم رفت و دنيا معتقد به اين امر خواهد شد که افغانستان خودش را از تنگنای آزمون زمان بيرون می کشد و رو به شکوفانی نموده است. درين صورت ما توانسته ايم حيثيت خويش رادر مقام دنيا اعاده نمايم . آروين - کابل

آرزوی من آرزوی تمامی افغان هايی است که سال های متمادی رنج وغم را به دوش کشيده اند و اين روز را به همه هموطنان عزيزم تبريک می گويم فقط از رئيس جمهور آينده افغانستان ميخواهم که به فکر مردم مملکت و آزادی وطن باشد. رجبعلی عزيز زاده - مقيم ايران

به نظر من نه رياست جمهوری، بلکه سيستم نظامی در افغانستان حکم فرما باشد به نفع تمام ملت افغان است. کشوری چون افغانستان نياز به وقت بيشتر برای جمهوری شدن دارد. مردم آنقدر رشد نکردند که جمهوری و دموکراسی را درک و با آن تطابق کنند و سيستم پارلمانی در افغانستان به هيچ وجه کامياب نخواهد بود. روح الله شريفی - کابل

به نظر من قانون انتخابات خوب نوشته شده و در انتخابات موثر خواهد بود. احمدی - مزارشريف

انتخابات در افغانستان آرزوی ملت افغانستان است. البته من دو سوال دارم. اول-من نميدانم که آيا تعيين نماينده های پارلمان بصورت قومی (هر قومی چه تعداد نماينده داشته باشد) در نظر گرفته شده يا خير؟ دوم- ايا افغانيهای مقيم خارج از کشور چطور در انتخابات دسترسی پيدا کنند؟... به نظر من در اين انتخابات، قدرت رياست جمهوری خيلی زياد است و در کشور نو پای دموکراسی مثل افغانستان بايد در نظام قدرت کشور مسؤلان بيشتری بپذيرد يعنی نخست وزير داشته باشيم... من قانون اساسی افغانستان را خواندم وديدم که رييس جمهور آينده همه مسؤليت کشور را دارد. ما نميخواهيم ظاهر شاه ديگری بسازيم. ظاهر شاه چندين دهه در افغانستان حکومت کرد در حاليکه از دوران ايشان ۸۰ در صد مردم افغانستان بی سواد مانده است و همان خدمت نکردن معضل بزرگ امروز افغانستان است. اميدوارم که قانون اساسی را نماينده های مردم افغانستان اصلاح کند. حسنعلی جاويد - امريکا

به نظر من نه دموکراسی و نه پيشرفت در افغانستان پا ميگيرد و نه آنها دست از کاشت و فروش مواد مخدر دست بر خواهند داشت. نگاهی به فرهنگ و مردم و تاريخ افغانستان گواهی بر گفته های من است. مهران - هلند

در کشور تحت استعمار بيگانگان انتخابات چه دردی را دوا می کند؟! نعيم - هرات

مردم افغانستان همواره در انتظار روزی که بتوانند در سرنوشت خويش بطوری مستقيم دخالت کنند، لحظه شماری می کنند. علی