قطع گاز ترکمنستان با سرمای شدید هوا در بسیاری از نقاط ایران همراه بوده است

غلامحسین الهام، سخنگوی دولت ایران در گفتگوی هفتگی خود با خبرنگاران گفته: "ترکمنها درخصوص قرارداد فروش گاز به ایران مواردی از جمله قیمت و برخی مسائل فنی را مطرح کرده ‌اند که این موضوع از طریق وزارت امورخارجه و نفت با جدیت درحال پیگیری است".

اکبر ترکان، معاون برنامه ریزی وزارت نفت ایران نیز در گفتگو با رادیوی دولتی این کشور گفته انگیزه ترکمنستان از قطع صادرات گاز به ایران، بالابردن بهای گاز صادراتی و لغو قراردادی بوده که برای صدور گاز به ایران است، در حالی که این قرارداد به امضای سران دو کشور رسیده و اعتبار آن هنوز پابرجاست.

به گفته رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، ترکمنستان خواهان دو برابر کردن نرخ گاز صادراتی خود به ایران است و وزارتخانه های نفت و امورخارجه در حال پیگیری موضوع در دیوان داوری بین ‌المللی (لاهه) اند و قصد شکایت به این دیوان را دارند.

گزارشی در مورد وضعیت قطع گاز ترکمنستان

همزمان با اظهارات آقای الهام، سه تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی رسماً به وزیر امورخارجه ایران تذکر داده اند که برای از سرگیری صادرات گاز ترکمنستان به ایران، دیپلماسی مناسبی اتخاذ کند.

وزارت خارجه ترکمنستان در بیانیه ای که در مورد قطع صادرات گاز این کشور به ایران داده به افزایش قیمت اشاره ای نکرده، بلکه توضیح پیشین را تکرار کرده که خط لوله انتقال گاز به ایران نیازمند تعمیر بوده و "خودداری ایران از عمل به تعهدات خود" باعث کندی در اتمام این تعمیرات شده است.

ترکمنستان تا پایان سال گذشته میلادی که صادرات گاز خود به ایران را قطع کرد، با صدور روزانه ۲۳ تا ۲۴ میلیون مترمکعب گاز، پنج درصد از گاز مصرفی ایران را تأمین می کرد.

قطع این صادرات در شرایطی که بخش وسیعی از ایران در سرمای کم سابقه ای فرورفته بود باعث قطعی و افت فشار گاز در مناطق وسیعی از شمال ایران شد که مشکلات عمده ای در این کشور ایجاد کرد.

روز جمعه گذشته، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران که برای رسیدگی به وضعیت ساکنان استانهای شمالی به این منطقه سفر کرد، در مورد قطع گاز ترکمنستان گفت که نباید این مساله را سیاسی کرد اما افزود که در این مورد بعداً توضیح خواهد داد.

افزایش بهای گاز

ایران و ترکمنستان در سال 1997 با امضای قراردادی 25 ساله، خط لوله ای به طول دویست کیلومتر برای انتقال گاز ترکمنستان به ایران احداث کردند.

ایران و روسیه تنها خریداران گاز طبیعی ترکمنستانند و صادرات گاز ترکمنستان به هر دو کشور براساس قراردادهای 25 ساله صورت می گیرد.

	کندی اجرای طرحهای گازرسانی در ایران از عوامل مشکلات کنونی عنوان شده است

بهای گاز صادراتی ترکمنستان به ایران در خلال دو سال گذشته از 42 دلار برای هر یکهزار متر مکعب به 75 دلار افزایش یافته در حالی که اخیراً روسیه بر سر قیمت 130 دلار با ترکمنستان برای سال 2008 به توافق رسید که حاکی از افزایش سی درصدی نسبت به بهای قبلی بوده است.

بنابر گزارشی که از شبکه تلویزیونی انگلیسی زبان ایران (پرس تی وی) پخش شد، ایران هنگام موافقت با بهای 75 دلار برای گاز ترکمنستان خواسته بود که صادرات گاز ترکمنستان از هشت میلیارد متر مکعب در سال به چهارده میلیارد متر مکعب افزایش یابد اما این درخواست عملی نشد.

ایران و ترکمنستان در سال های اخیر دارای روابط سیاسی نزدیکی بوده و همکاری های نزدیکی را از جمله در زمینه گسترش شبکه حمل و نقل بین دو کشور اجرا کرده اند و گاز صادراتی ترکمنستان حدود 5 درصد از نیاز ایران به گاز طبیعی را تامین می کرده است.

ایران دارای یکی از بزرگترین ذخایر گاز طبیعی در جهان است و در سالهای اخیر برنامه گسترده ای برای افزایش شمار انشعاب گاز در نقاط مختلف این کشور به اجرا گذاشته است.

با این همه، برخی از کارشناسان می گویند که طرحهای تولید، تصفیه و انتقال گاز طبیعی در ایران به دلایل مختلف طبق برنامه پیش بینی شده پیشرفت نداشته و در نتیجه، شماری از مصرف کنندگان ایرانی به گاز صادراتی ترکمنستان وابسته اند.