کاوه اميدوار

امروزه دو شغله بودن برای اکثر ايرانی ها امری عادی است ولی امنیت شغلی اندک است

راننده با نگاهی معنی داری اضافه می کند: "مگر می گذارند آب خوش از گلوی آدم پائين برود. درآمد امروز را بايد به جناب دولت بدهم، فقط پنج هزارتومان ناقابل! آخر دخل و خرجم با هم نمی خواند، حقوق ماهانه ام به جايی نمی رسد و اگر همين پيکان قراضه هم نبود، کارم زار بود."

امروزه دو شغله بودن برای اکثر ايرانی ها امری عادی است و هر کارمندی به اقتضای شغلش در دو يا چند جا کار می کند، به خصوص در شهری بزرگی مثل تهران که زندگی با حقوق کارمندی بسيار مشکل و به معجزه شبيه است.

معلمان که نيمی از دو ميليون و ۲۸۰ هزار کارمند دولت به حساب می آيند، يا کلاس های خصوصی دارند يا در آموزشگاه ها درس می دهند.

بقيه کارمندان هم با يافتن شغل دومی سعی می کنند با کار در يک شرکت خصوصی، مسافر کشی، نگهبانی و شغل هايی از اين دست درآمدشان را بيشتر کنند.

راه ورود به مراکز دولتی تا حدود زيادی به دليل حجم بزرگ دولت بسته شده و سازمانهای دولتی سعی دارند از شمار کارکنان خود بکاهند،

آب باريکه

اکثر کارمندان ايرانی از کمبود حقوق و مزايا شکايت دارند و معتقدند حقوقی که دولت در ازای کارشان می پردازد بسيار کم است و به جايی نمی رسد.

اعتراضات چند سال گذشته معلمان برای افزايش حقوق و خلف وعده های دولت در پرداخت برخی مزايای معوق، نشانه هايی آشکار از مشکلات نيمی از کارمندان دولت است.

در عوض، برخی کارمندان با وجود نارضايتی از درآمدها از اين که شغلی دولتی دارند خوشنودند و می گويند "به هر حال اين آب باريکه هست وگر نه در اين وانفسا چه بايد می کرديم."

دلخوشی آنها بيشتر مربوط به دوران بازنشستگی بعد از پايان يک دوره سی سال کارمندی است اما بازنشستگان وضعيت بهتری ندارند و حال و روزشان بسيار بدتر از کارمندان فعلی است.

کارمندان امروز لااقل توانايی لازم برای انجام کار دوم دارند، اما باز نشستگان يعنی همان کارمندان ديروز که شمارشان به ۵۰۰ هزار نفر می رسد، با درآمدهای اندک بازنشستگی به سختی روزگار می گذرانند با اين تفاوت که تازه توانايی انجام کار دوم را هم ندارند.

معضل بازنشستگی

صندوق بازنشستگی به دليل تاخير دولت در پرداخت بدهی هايش به اين صندوق با بحران مالی رو به روست و در پايان هر سال با مشکل پرداخت حقوق مواجه است.

تورم ۱۶ درصدی سالانه در مقابل اضافه حقوق کمتر از ده درصد از قدرت خريد کارمندان کاسته است و روز به روز بر حجم مشکلاتشان افزوده می شود

گزارش دو سال پيش کارشناسان بانک جهانی از وضعيت صندوق بازنشستگی در ايران نشان می دهد که چشم انداز روشنی پيش روی اين صندوقها وجود ندارد.

کارشناسان بانک جهانی به مسئولان ايرانی هشدار داده اند که اين صندوقها تا ده سال ديگر زيان‌ده و موازنه مالی آنها منفی خواهد شد.

برآورد بانک جهانی نشان می‌دهد که بدهی‌های تامين نشده صندو‌های بازنشستگی در طی سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷ ميلادی به حدود دو برابرتوليد ناخالص داخلی ايران خواهد رسيد.

بر اساس گزارش بانک جهانی، روند رشد بازنشستگی در ايران ۹ درصد در سال است در حالی که نرخ افزايش شاغلان تنها چهار درصد است و منابع مالی که وارد صندوقهای بازنشستگی می شود کمتر از هزينه‌ها است.

مشکل اصلی صندوق بازنشستگی افزايش شمار بازنشستگان از يک سو و ممنوعيت ورود مستخدمان جديد است که اين صندوق رابه سمت پيری و فرسودگی هدايت می کند.

کارمندان بيکار

راه ورود به مراکز دولتی تا حدود زيادی به دليل حجم بزرگ دولت بسته شده و سازمانهای دولتی سعی دارند از شمار کارکنان خود بکاهند، بنابراين شرايط استخدام کارمند جديد بسيار سخت شده و تعداد مستخدمان جديد نيز در مقابل حجم بيکاران بسيار اندک است.

سه ميليون جوان ايرانی بيکارند و دولت هم آنقدر در سالهای گذشته بزرگ شده که امکان جذب اين حجم از بيکاران را ندارد و سرمايه گذاری بخشهای خصوصی نيز برای جذب اين عده بيکار کفايت نمی کند.

سه ميليون جوان ايرانی بيکارند و دولت هم آنقدر در سالهای گذشته بزرگ شده که امکان جذب اين حجم از بيکاران را ندارد

کارمند دولت بودن که روزی رويا به حساب می آمد، حالا ديگر مثل سابق جذاب نيست البته هنوز برای خيل بيکاران آرزوست اما خيلی ها هم به آسانی يک شغل دولتی را با شغلی در بخش خصوصی عوض می کنند.

اين نشان دهنده آن است که بخش دولتی که نزديک به دو ميليون و ۲۸۰ هزار کارمند دارد، نتوانسته رضايت کارمندان را جلب کند.

بر اساس آخرين آمارها ۳۱ درصد يعنی حدود ۷۱۲ هزار نفر از کارمندان زن هستند و يک ميليون ۵۷۳ هزار نفر از کارمندان دولت را مردان تشکيل می دهند.

نيمی از کارمندان فاقد تحصيلات دانشگاهی و نيمی ديگر تحصيلات دانشگاهی دارند. بيش از ۹۲ هزار نفر از کارمندان مدرک فوق ليسانس و دکتری دارند و حدود يک ميليون نفر نيز فوق ديپلم يا ليسانس هستند.

دولت فربه

تورم ۱۶ درصدی سالانه در مقابل اضافه حقوق کمتر از ده درصد از قدرت خريد کارمندان کاسته است و روز به روز بر حجم مشکلاتشان افزوده می شود.

دولت بزرگ و فربه ايران از نرخ بهره وری پائينی برخوردار است و از کم کاری، رخوت و سستی مزمنی رنج می برد که ريشه در مسائل مختلف دارد ولی به گفته کارشناسان مهمترين آنها پرداخت حقوقهای پائين به شاغلان دولتی است.

نبود سيستمهای تشويقی مناسب، عدم تطبيق بين شغل و مهارتهای نيروی کار، کمبود نيروی انسانی متخصص، بالا بودن نيروی کار مازاد و مديران غير متخصص، کم تجربه و عمدتا سياسی از جمله عواملی است که هر گونه انگيزه برای افزايش بهره وری را از سيستم دولتی گرفته و اقتصاد کشور را کم کار کرده است.

در کنار اين مشکلات، هزينه های کمرشکن زندگی، تورم فزاينده، بيکاری گسترده، دولت تازه کار و سرنوشت پر تنش پرونده هسته ای همه را نگران کرده از کارمند دولت و تاجر بازار گرفته تا راننده تاکسی و سهامدار بورس‌.

اين مشکلات و پيامدهای ناشی از آن اقتصاد را به موضوعی همگانی برای ايرانی ها بدل کرده است. همه جا بحث درباره مشکلات روزمره فعلی و آينده مبهم اقتصادی در جريان است.

نظرات شما:

هر دولتی آمد فقط وعده و وعيد دادو بس، عملی در کار نبود. آيا کارمند جزئی از اين ملت است يا خير.اگر هست پس حق زندگی هم دارد ميگويند سالم بمان/سالم زندگی کن /سالم کار کن و اين همه پرونده فساد مالی هم مگر در يک مملکت ميشود وجود داشته باشد. شيری - کرج

تنها راه دولت ايران در کوتاه مدت دادن سوبسيد برای قيمت کالاهای اساسی که ماحصل آن بطور عادلانه به تمام اقشار جامعه می رسد خواهد بود و افزايش حقوق کارکنان بدون آنکه کارشناسی دقيقی انجام شود باعث افزايش تورم ميگردد و تمام اقشار را هم منتفع نميکند. علی - آزاد

اين مشکلات نتيجه سياستهای آزادسازی دوران رفسنجانی (که کشور را برای اولين بار به ورطه بدهی کشاند) و خلا سياست گذاری در دوران به اصطلاح اصلاحات است. متاسفانه کابينه احمدی نژاد هم از هم اکنون با چهره های ناشناسش کوس يک دوران بی ثبات را ميزند.رضا - سيدنی

سرمايه عظيمی چون نفت بهترين مسکن برای اين دردها است . به نظر من هيچ اراده راسخی جهت کاستن از اين مشکلات وجود ندارد چون باعث دو گزينش منفی ميگردد. اولا رشد زندگی مردم، آنها را متوقع و رفاه طلب ميکند و کسی که طعم زندگی شيرين را چشيد هرگز حاضر نيست در گردانهای استشهادی ثبت نام کند و ثانيا قانومند شدن اقتصاد و داد ستد بازار دلالانی که به نوعی به قدرت وابسته هستند را کساد نموده و ثروت را عادلانه تر توزيع ميکند و بر اين اساس ديدن بنزهای الگانس شکوه کاذبی که هم اکنون برای اهل قدرت فراهم کرده است، را متزلزل ميکند . پس زنده باد بی نظمی فعلی در اقتصاد و ثروت و شاد باد دل قدرتمندان. پوريا - يزد

کارگری در مصاحبه ای می گفت حقوقش ۸۵ هزار تومان است که ۶۰ هزار تومان به اجاره می رود و با بقيه ی پول بايد خرج زن و بچه اش را بدهد!... با اين حساب خانواده ای مثل خانواده ی ما که ۷۵۰ هزار تومان در ماه درآمد دارد در برابر اينها از همان ميلياردرهای سفر به فضا رو هستند!! ولی کو آگاهی که بدانند يک کارگر غربی با حقوق يک ماهش می تواند معادل ۱۰۰۰ کيلو مرغ بخرد. راستی قيمت مرغ در ايران چنده و اگر بخواهيم ۱۰۰۰ مرغ بخريم چقدر بايد هزينه کرد؟! شايد ۸۵ هزار تومان!!! شهاب برادران ديلمقانی - تهران

من يک ارتشی هستم . به عنوان يک حقوق بگير دولت بايد بگويم وضع حقوقها افتضاح است. تمام ارتشيانی که اتومبيل دارند بعد ازساعت کاری مسافرکشی ميکنند. هيچ انگيزه ای جهت دفاع وجود ندارد. چگونه بايد جنگيد وقتی که خانواده وخود شخص در تنگنای مالی هستند. مگر آنهايی که در راه جنگ معلول ويا اسير شده اند اکنون در آسايش ورفاه زندگی ميکنند؟ چه کسی ويا چه دولتی آسايش فردای زندگی يک نظامی را که آماده جنگيدن است تامين ميکند؟ همه ارتشيان به دنبال کار دوم ميگردند به عنوان مثال عده زيادی از گروهبانها واستوارهايی که در پادگانی که محل کار من است کار ميکنند شبها جهت گارسونی به يک تالار ميهمانی ميروند وبابت هرشب مبلغ ۴۰۰۰تومان ميگيرند به علاوه شام وميوه آن شب. البته مجالس هر شب نيست وعموما آخر هفته است. شما خودتان وضع باقی ارتشيان را حدس بزنيد. سعيد - تهران

به عقيده من با معضل کار در ايران بايد ريشه ای تر برخورد شود. چرا در هيچ مقاله ای که در خصوص معضلات کار ايران نوشته شده به اين مساله مهم اشاره نمی کنند که (به عقيده من) ۸۰% جوانان ايرانی و حتی فارغ التحصيلان دانشگاهی هيچ تخصصی جز مسافر کشی ندارند؟! آيا اگر به اندازه بيکاران فرصت شغلی ايجاد شود واقعا نيروی متخصص آن فرصتهای شغلی وجود دارند؟ چرا فاصله دانشگاههای ما از صنعت اينقدر زياد است و چرا در اين دانشگاهها به جای آموزش تکنولوژی روز فقط مباحث از دور خارج شده آموزش داده می شوند؟ من خود در رشته نرم افزار کامپيوتر تحصيل کرده ام و باور دارم فارغ التحصيلان اين رشته اگر به طور خود جوش خود را وادار به فراگيری تکنولوژی های روز نکنند پس از فارغ التحصيلی حتی قادر به روشن کردن کامپيوتر خود نيز نيستند!! به باورم اگر زير ساختهای علمی جامعه تقويت شوند مشکلات کاری خود به خود حل خواهند شد و به طور مثال تحصيلکردگان به جای انتظار از دولت خود اقدام به اشتغالزايی خواهند کرد. آرش - تهران

يادش بخير ۴۰ سال پيش که استخدام شهربانی شدم چقدر احساس غرور داشتم که کارمند دولت هستم. امروز که بازنشسته هستم بعد ۳۰ سال خدمت صادقانه با پيکان مدل پايينم مسافر کش خيابانها هستم تا بتوانم خرج ۵ فرزند که دو تا از آنها نابينا هستند را در حد بخور و نمير جور کنم. از فرزندانم و همسرم احساس شرم ميکنم. امروز من پشيمان هستم که ۳۰ برای دولت کار کردم. البته منهای دوران رژيم شاه که تنها دوران خوش حقوق بگير دولت بود. عزت - ورامين

اين هم يکی ديگر از نتايج کنترل نکردن جمعيت و رها نمودن جامعه در دست سرنوشت است. اولين اقدام برای مهار معضل بيکاری آوردن تکنولوژی مادر و اساتيد متخصص است است، ثانيا رشد جمعيت نيز بايستی با آموزشها مهار شود، سوم اينکه کشاورزی تقويت شود، چهارمين نکته مهم ارتباط شهری و روستايی و قوی نمودن سيستم راه آهن برقی با هدف تسهيل حمل و نقل کارمندان و کارگران است وبالاخره مسئولين بايستی قاطع و دلسوز باشند و به مردم ارج دهند. محسن - هلسينکی