رييسان جمهوری آذربايجان و گرجستان از جمله مقامات شرکت کننده در مراسم بوده اند

اين خط لوله که بيش از 1700 کيلومتر طول دارد از باکو در آذربايجان آغاز می شود و پس از عبور از خاک گرجستان و ترکيه به بندر جيحان، در ساحل دريای مديترانه، ختم می شود و ساختن آن حدود ده سال به طول انجاميده و نزديک به 4 ميليارد دلار هزينه برداشته است.

بخشی از اين خط لوله از مناطق کوهستانی عبور می کند و ساخت آن با هزينه هنگفتی امکانپذير بوده است.

کنسرسيومی متشکل از شرکت بريتانيايی بی پی - با 30 درصد سهام - و شرکت دولتی سوکار آذربايجان و شرکت های نفتی امرادا، هس، کونکو فيليپس، انی، اينپکس، ايتوچو، استاتويل، توتال، تپائو و يونوکال در اجرای اين طرح سرمايه گذاری کرده اند.

نظر مقامات ايران در اين مورد که در مقايسه با خط لوله باکو - جيحان، انتقال نفت حوزه خزر به بازارهای جهانی از طريق خاک ايران اقتصادی تر است مورد تاييد برخی کارشناسان قرار گرفت اما مخالفت ايالات متحده مانع جلب سرمايه گذاران خارجی به اين طرح شد

اجرای طرح احداث خط لوله باکو - جيحان حدود ده سال به طول انجاميده و می تواند روزانه يک ميليون بشکه نفت حوزه خزر را در اختيار بازارهای جهانی قرار دهد.

با توجه به کمبود عرضه نسبت به تقاضا در حال حاضر و روند رو به افزايش بهای نفت در ماه های اخير، بازار جهانی نفت به سادگی صادرات نفت خزر را، که از نوع سبک و مرغوب است، جذب خواهد کرد.

گفته می شود که در صورت سرمايه گذاری در منابع نفتی حوزه خزر، اين امکان وجود دارد که اين منطقه بتواند تا پايان دهه جاری دست کم 3 ميليون بشکه نفت در روز توليد کند.

در عين حال، هزينه سنگين استخراج و انتقال نفت از اين حوزه به معنی آن است که پيگيری اين هدف تنها در صورتی مقرون به صرفه خواهد بود که قيمت جهانی نفت چندان از حد 40 دلار در بشکه تنزل نکند.

انتقاد از طرح باکو - جيهان

الهام عليف، رييس جمهوری آذربايجان، در مراسم راه اندازی خط لوله باکو - جيحان گفت اين خط لوله به از ميان بردن مشکلات اقتصادی و اجتماعی و تحکيم صلح و امنيت در منطقه کمک خواهد کرد.

اما اين طرح بدون مخالفت يا ابراز ترديد در مورد منافع پيش بينی شده آن به اجرا در نيامده است.

گفتگو در باره احداث خط لوله ای برای انتقال نفت حوزه خزر در اوايل دهه 1990 آغاز شد و گرچه ايران اصرار داشت که اقتصادی ترين راه برای صادرات نفت اين منطقه عبور خط لوله از ايران است، نظری که برخی از کارشناسان نفتی نيز بر آن صحه نهادند، اما مسير پيشنهادی ايران با مخالفت جدی ايالات متحده، کنار گذاشته شد.

احداث خط لوله نفت باکو - تفليس - جيحان در دهه 1990 آغاز شد

همچنين، طرح احداث خط لوله ناخرسندی گروه های حفاظت از محيط زيست و مدافعان حقوق بشر را نيز به همراه داشته است.

اين خط لوله از منطقه ای عبور می کند که با نا آرامی سياسی و شورش مواجه بوده و لازم است در بخشی از مسير خود تحت مراقبت دايم قرار داشته باشد.

به گفته برخی مخالفان اجرای اين طرح، احداث خط لوله می تواند به عاملی در تشديد خشونت يا ايجاد زمينه های جديد رويارويی نظامی منجر شود.

تاثير زيست محيطی احداث خط لوله نيز با انتقاد برخی گروه های منطقه ای و بين المللی مواجه بوده است که نسبت به تاثير آن بر شرايط زيست محيطی و از جمله، نابود کردن اراضی کشاورزی و مراتع در مسير عبور آن معترض بوده اند.

خبرنگار بی بی سی می گويد که در آغاز بهره برداری از اين خط لوله، تنها نفت توليدی آذربايجان از طريق آن انتقال خواهد يافت اما انتظار می رود تا قبل از پايان دهه جاری، قزاقستان نيز از آن استفاده کند.

گرچه شير ورودی نفت به خط لوله در مراسم روز چهارشنبه باز شد اما برای پر شدن اين خط لوله طولانی و جريان يافتن نفت از آن، بايد نخست 10 ميليون بشکه نفت وارد آن شود که چند ماه به طول خواهد انجاميد.