وزير نفت جمهوری ایران، برخلاف همتای سعودی خود، معتقد است بالا رفتن قيمت به عواملی سياسی و فنی بستگی دارد که از دست اوپک خارج است

الجزاير و ليبی علنا مخالفت خود را با پيشنهاد علی النعيمی، وزير نفت عربستان سعودی، برای افزايش دو درصدی سقف توليد و رساندن آن به بيست و هفت و نيم ميليون بشکه در روز ابراز کرده اند.

در حالی که وزرای نفت اوپک چهارشنبه، ۱۶ مارس، در اصفهان تشکيل جلسه می دهند، به نظر می رسد شکاف عميقی بين ۱۱ عضو اين کارتل نفتی وجود دارد، بخصوص اين که ايران به عنوان ميزبان نيز هيچ علاقه ای به افزايش سقف رسمی در آستانه فصل بهار ندارد.

عربستان سعودی می گويد که اوپک در قبال مصرف کنندگان مسئوليت اخلاقی (برای کمک به تثبيت بازار نفت) دارد، ولی مخالفان می گويند که افزايش سقف توليد نه تنها تاثير اقتصادی نخواهد داشت، بلکه اثر روانی چنين حرکتی نيز ناچيز خواهد بود.

آقای نعيمی پيش از ورود به اصفهان خواستار افزايش فوری توليد برای پاسخ دادن به تقاضای فزاينده در سال ۲۰۰۵ شده بود، ولی شکيب خليل، همتای الجزايری وی اعلام کرد که اين اقدام چيزی فراتر از نشان دادن حسن نيت نخواهد بود.

وی در اصفهان گفت: "اين پيشنهاد هيچ کمکی به کاهش قيمتها نمی کند. ما می توانيم چند بشکه به توليدمان اضافه کنيم، ولی اين حرکت به تثبيت بازار نمی انجامد. رشد اقتصادی بايد کند شود."

فتحی شطوان، نماينده ليبی در اوپک نيز اعلام کرد که افزايش توليد سبب خواهد شد که اين کارتل در ادامه سال جاری ميلادی قدرت مانور کافی برای برآوردن نيازها نداشته باشد.

کويت موافق افزايش سقف توليد است، ولی نه افزايش فوری. ايران مخالف هرگونه افزايش است، ولی می گويد که به اجماع اعضا تن خواهد داد.

بيژن نامدار زنگنه، وزير نفت جمهوری اسلامی، اعلام کرد که بالا رفتن قيمت به عواملی سياسی و فنی بستگی دارد که از دست اوپک خارج است.

علی نعيمی در قاب وزیر نفت عربستان خواستار افزایش 500 هزار بشکه ای سقف تولید اوپک شده بود حرفه اش را در صنعت نفت آغاز کرد، ولی ده سال پيش به سياست روی آورد. وی بر يک سوم ذخاير اثبات شده نفت دنيا نظارت دارد. نفوذ وی بقدری زياد است که کارشناسان، علی نعيمی را با آلن گرينسپن (رييس بانک مرکزی آمريکا) مقايسه می کنند. پس از ملی شدن شرکت آرامکو، وی در سال ۱۹۸۳ به رياست اين گروه نفتی عربستان برگزيده شد. اين وزير ۶۹ ساله در بيروت تحصيل کرده و فوق ليسانس خود را در رشته زمين شناسی از دانشگاه استنفورد در آمريکا گرفته است.

کشورهای اوپک که مجموعا يک سوم نفت جهان را تامين می کنند، به آسانی نمی توانندتقاضای فزاينده جهانی را تامين و قيمت را مهار کنند، زيرا نياز کشورهايی مانند چين و هند افزايش يافته است.

ادموند داکورو، مشاور نفت رييس جمهور نيجريه، نيز اذعان کرد که اوپک همين حالا بيش از سقف رسمی خود توليد می کند. وی پس از ورودش به اصفهان گفت: "ما گامهای اساسی برای تعديل قيمتها برداشته ايم. ما داريم بيشتر از سقف مورد توافق توليد می کنيم."

با اين حال، مخالفان طرح عربستان می کوشند چنين جلوه دهند که از بالا بودن قيمت نفت خوشحال نيستند. وزير نفت ليبی اعلام کرد: "نفت بشکه ای ۶۰ دلار به اقتصاد جهان لطمه نخواهد زد، اما اين بدين مفهوم نيست که ما می خواهيم نفت به بشکه ای ۶۰ دلار برسد. ما دلمان می خواهد که نفت کمتر از ۳۵ دلار نباشد، همين!"

مخالفت عمده اعضای اوپک با پيشنهاد عربستان سبب شده است که آقای نعيمی تهديد به تکرويی کند. وی در پاسخ به سوالی که آيا عربستان ممکن است توليدش را به تنهايی افزايش دهد، گفت: "ما در گذشته اين کار را کرده ايم. هدف ما اجتناب از تحت فشار قرار گرفتن غير ضروری بازار است."

آقای نعيمی با اشاره به اختلاف نظر اعضا در آستانه اجلاس اصفهان ابراز اميدواری کرد که بتواند مخالفان را به افزايش سقف توليد متقاعد کند.

وی گفت: "ما در اوپک ديدار می کنيم و همه مدارکشان را می آورند و اميدوارم مدارک من آنقدر قانع کننده باشد که بتوانم بقيه را به تفکر خودم نزديک کنم."

اما دست اندرکاران بازارهای نفت به اندازه آقای نعيمی خوش بين نيستند. پس از کاهش اندک قيمتها در روز دوشنبه، امروز نفت خام سبک در بازار نيويورک با ۵۲ سنت افزايش به ۵۴ دلار و ۹۵ سنت بالغ شد.

در پنج هفته گذشته قيمتها با ۲۰ درصد رشد به ۵۴ دلار در هر بشکه رسيده و همين مساله اوپک را برای اعمال نفوذ تحت فشار گذاشته بود، اما اکنون به نظر نمی رسد که مصرف کنندگان به نتيجه اجلاس اصفهان برای پايين آوردن قيمتها اميد زيادی داشته باشند.