هشدار اتاق بازرگانی ایران درباره خروج سرمایه‌گذاران افغانستان از ایران

حسین سلیمی، رئیس اتاق بازرگانی ایران و افغانستان درباره خروج سرمایه‌گذاران افغانستان از ایران هشدار داده و گفته با ادامه سیاست‌های کنونی، ممکن است آنها سرمایه خود را به کشوری مانند ترکیه منتقل کنند.

اتاق بازرگانی ایران گفته در مهرماه حدود ۴۴ طرح سرمایه‌گذاری مورد بررسی قرار گرفت که ۱۷ طرح مربوط به سرمایه گذاران افغان بود.

آقای سلیمی گفته: "پیش از این، درخواست ها بیشتر معطوف به رقم ۳۰۰ هزار دلار به عنوان کف سرمایه گذاری برای دریافت اقامت بود. اما اخیرا این ارقام افزایش یافته است. به طوری که اکنون یک پروژه سرمایه گذاری برای کشت محصولات کشاورزی و دامپروری با رقم ۱۷ میلیون دلار در کرمانشاه تعریف شده است."

گفته شده یکی از سرمایه گذاران، پروژه‌ای برای کشت گلخانه‌ای در منطقه خراسان ایجاد کرده است که ارزش این سرمایه گذاری بیش از یک میلیون دلار است.

آقای سلیمی گفته:"آنچه اخیرا نگرانی ایجاد کرده، آن است که سرمایه گذاران افغانستانی به سوی سرمایه گذاری در ترکیه تمایل پیدا کرده‌اند. به هرحال، آنها در ترکیه با سرمایه گذاری ۲۵۰ هزار دلاری می توانند علاوه بر اقامت، گذرنامه ترکیه را نیز دریافت می‌کنند."

هیئت وزیران دولت ایران تابستان دو سال پیش (۱۳۹۸) مصوبه اعطای مجوز اقامت پنج‌ساله به سرمایه‌گذاران خارجی را ابلاغ کرد که بر اساس آن اتباع خارجی که حداقل ۲۵۰ هزار دلار (یا معادل آن به ارزهای دیگر) در ایران سرمایه‌گذاری کنند می‌توانند مجوز اقامت پنج ساله در این کشور دریافت کنند.

اما این طرح موفقیت چندانی نداشت و درخواستی در این زمینه مطرح نشده است.

بابک دین‌پرست، یکی از معاونان وزارت وزارت کشور ایران دو ماه پیش گفته بود: "طرح دریافت اقامت ۵ ساله از طریق سرمایه‌گذاری در این کشور حتی یک متقاضی نداشته است."

این طرح، در صورت داشتن متقاضی، فقط اقامت را در بر می‌گیرد و مشکلاتی که سالهاست دیگر مهاجران افغان در ایران با آن دست به گریبانند، نظیر دریافت شناسنامه و حق تحصیل فرزندان آنها در ایران کماکان پابرجا خواهد بود.

نگرانی از خروج سرمایه‌گذاران افغان از ایران و ورود احتمالی سرمایه آنها به ترکیه در حالیست که کاهش ارزش لیر ترکیه از ابتدای سال جاری میلادی هم به انگیزه بیشتر برای خروج بعضی از این سرمایه‌گذاران دامن زده است.

حدود سه سال پیش دولت ترکیه بعضی از قوانین مهاجرتی را تغییر داد که در پی آن شرایط کسب شهروندی این کشور برای اتباع خارجی آسان‌تر شد؛ این تصمیم در پی سقوط ارزش لیر و با هدف جذب سرمایه‌گذاری خارجی صورت گرفت.

پیش از تغییر این قوانین متقاضیان کسب شهروندی ترکیه باید خانه‌هایی به ارزش حداقل یک میلیون دلار می‌خریدند که بر اساس قوانین جدید این رقم به یک چهارم یعنی ۲۵۰ هزار دلار کاهش پیدا کرد.

شهروندان افغانستان در سالهای اخیر از پرشمارترین خریداران خانه در ترکیه در مقایسه با شهروندان غیر ترک بوده‌اند؛ هر چند شهروندان ایرانی طی یک سال گذشته در بسیاری از ماهها بیشترین تعداد خانه را در کشور همسایه خریده‌اند.

در ماه سپتامبر شهروندان افغانستان ۲۷۰ خانه در ترکیه خریدند که آنها را در رتبه ششم بزرگترین خریدار خانه در ترکیه قرار داد.