BBCPersian.com

موسیقی ایران در سالی که گذشت اتفاقات بسیاری را پشت سر گذاشت. اتفاق های خوب و بد که فضای این هنر را تحت تأثیر خود قرار دادند.

اگرچه تابستان فصل رونق موسیقی در ایران است اما تابستان 1386 برای هنر بخصوص در بخش موسیقی دستگاهی و سنتی متفاوت از سال های گذشته بود.

بعد از رکود چندساله خیلی از گروه های موسیقی تصمیم گرفتند که با مخاطبان خود آشتی کنند و در مقابل آنها ساز به دست بگیرند. تابستان فصلی است که در آن، به دلیل به کارگیری فضاهای باز‍، کمبود سالن های کنسرت در ایران آن چنان به چشم نمی آید.

تابستان 86 موسیقی با کنسرت محمدرضا لطفی در کاخ نیاوران آغاز شد. او بعد از حدود دو دهه دوری از فضای موسیقی ایران بار دیگر به صحنه بازگشت و کنسرتی بداهه نوازی را با محمد قوی حلم نوازنده تنبک به روی صحنه برد.

کنسرت او بازتاب بسیاری در رسانه ها و بین اهالی موسیقی داشت. چرا که در آن اجرا لطفی علاوه بر ساز اصلی خود تار به نواختن سازهای دیگر هم پرداخت و آواز او سازش را همراهی می کرد.

گروه آوا که نام گروه محمدرضا شجریان است،‌ در تابستان به اجرای موسیقی در تالار کشور پرداخت. پس از انحلال ترکیب موفق شجریان ها‍‌، حسین علیزاده و کیهان کلهر. شجريان بار ديگر با گروه آوا متشکل از همایون شجریان، محمد فیروزی، مجید درخشانی و سعید فرج پوری بعد از برگزاری کنسرت هایی در شهرهای مختلف اروپا‍، در تهران نیز به روی صحنه رفتند.

اما حسین علیزاده که بعد از جدایی از شجریان مشغول تمرین و کار بر روی گروه خود با نام هم آوایان بود‍‌، تابستان با این گروه به روی صحنه رفت. در این گروه فرم دیگری از آواز جمعی نقش اصلی را ایفا می کند. گروه هم آوایان در ابتدای سال هم آلبومی را با نام سرود گل در فرانسه منتشر کرد که با استقبال مواجه شد.

گروه های پرطرفدار دیگری هم از جمله کامکارها،‌ گروه نور، گروه عارف به سرپرستی پرویز مشکاتیان، گروه دستان و . . . به اجرای برنامه پرداختند و به قول حسین علیزاده جشنواره ای خودجوش را برگزار کردند.

گروه های موسیقی از خارج از کشور نیز در اجرای کنسرت در ایران سهمیم بودند اما مهمترین کنسرت در این بخش مربوط به ارکستر اوزنابروک از کشور آلمان بود.

ارکستر شصت نفری اوزنابروک آلمان به رهبری «هرمان بویمر» ۷ و ۸ شهریور ماه در تالار وحدت و مجتمع فرهنگی آسمان برگزار به روی صحنه رفت. این نخستین بار بعد از انقلاب اسلامی بود که یک ارکستر بزرگ خارجی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای اجرای کنسرت به ایران دعوت می شد.

از اتفاقات ناخوشایند سال توقف فعالیت مرکز موسیقی بتهوون بعد از ۵۴ سال سابقه در ایران بود. فروشگاه بتهوون که نخستین فروشگاه موسیقی در ایران به حسباب می آید به دلیل مشکلات مالی تعطیل شد. این فروشگاه در دو سال گذشته دوبار از سوی اداره اماکن نیروی انتظامی تهران پلمپ شده و مدیر آن در دادگاه تبرئه شد و توانسته بود فعالیتش را از سر گیرد.

این آلبوم پس از اینکه یک سال در وزارت ارشاد در انتظار صدور مجوز باقی ماند، ‌از سوی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی منتشر شد که بدون نیاز به مجوز وزارت ارشاد اقدام به انتشار اثر می کند.

انتشار این آلبوم سرآغازی بر اختلافات حوزه هنری و وزارت ارشاد بود و مسئولان وزارت ارشاد صراحتاَ اعلام کردند که حوزه هنری بدون کسب اجازه از این وزارتخانه حق اجرای کنسرت یا تولید اثر موسیقایی ندارد.

آلبوم ترنج در حالی منتشر شد که پیش از این تمامی قطعات آن بر روی اینترنت قرار گرفته و به صورت گسترده ای دانلود شده بود. محسن نامجو تا کنون موفق به اجرای کنسرت رسمی در ایران نشده است.

کریس دبرگ خواننده ایرلندی تصمیم گرفت برای اولین بار با نوازندگان ایرانی همکاری کند. این هنرمند به همراه گروه پاپ آریان در ساخت قطعه ای با نام "صلح "با مضمون محبت و باورهای انسانی همکاری کرده است و تصمیم دارد در سال ۱۳۸۷ کنسرتی را به همراه این گروه در ایران برگزار کند.

کریس دبرگ یکی از معدود هنرمندان معاصر خارجی است که آثارش با مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی روانه بازار موسیقی ایران شده است.

دستگیری رپرهای ایرانی از سوی نیروی انتظامی از دیگر اتفاقات در موسیقی ایران بود. اردیبهشت 1386 چند نفر از اعضای گروه های زیرزمینی دستگیر شدند. چند استودیو پلمب شد و این دستگیری ها با آغاز طرح مبارزه با بدحجابی و بالا بردن ضریب امنیت اجتماعی همزمان بود و پس از آن رپرها با محدودیت فراوان به کار خود ادامه دادند.

علاوه بر این چند خواننده و نوازنده دیگر در یک میهمانی که در کرج برگزار شده بود‍‌،‌ دستگیر شدند و نیروی انتظامی اعلام کرد که این میهمانی مراسمی بود که "شیطان پرستان" برگزار کرده بودند.

نخستین نمایشگاه موسیقی و آثار شنیداری تهران دی ماه در مرکز آفرینش های فکری کانون پرورش فکر کودکان و نوجوانان برگزار شد.

در این نمایشگاه چند منظوره که انجمن موسیقی ایران متولی برگزاری آن بود، علاوه بر شرکت های تولیدی آلبوم های موسیقی ، ناشران، آموزشگاههای موسیقی ، برخی شرکت های تولید کننده لوازم جانبی موسیقی و سازسازان حضور داشتند و به عرضه و فروش آثار خود پرداختند.

چندین کنسرت و برگزاری میزگردهایی درزمینه وضعیت موسیقی ایران در جهان ، بررسی حق مولف و مصنف و نسبت آن با رشد تولید در ایران از دیگر برنامه های این نمایشگاه بود.

انجمن موسیقی ایران که وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است،‌ علاوه بر این از اواخر تابستان شب های موسیقی ایران را در تالار وحدت برگزار کرد و موسیقی دانان، خوانندگان و نوازندگان استان های مختلف در شب هایی که با نام استان ها نامگذاری شده بود به اجرای برنامه پرداختند.

علاوه بر برگزاری جشنواره موسیقی جوان و جشنواره موسیقی که جایگزین جشنواره سراسری موسیقی نواحی در کرمان شد، نخستین جشنواره "موسیقی کلاسیک تا معاصر " به دبیری علیرضا مشایخی و با اجرای آثار آهنگسازان جوان آذرماه در تالار رودکی برگزار شد.

در دو دوره گذشته علیرضا مشایخی با همکاری کانون موسیقی دانشگاه تهران دوسالانه موسیقی نو را برگزار می‌کرد اما این جشنواره در صورت موفقیت قرار است جایگزین دوسالانه موسیقی نو شود.

مشایخی همچنین پایه گذار گروه موسیقی تهران است که از جمله فعالیت‌های آن معرفی بیش از ۴۰ آهنگساز ایرانی در برنامه‌های مختلف، کنسرت‌های پژوهشی و اجرای برنامه در جشنواره موسیقی فجر بوده است.

شهرام ناظری یکی از خوانندگان مطرح ایران از سوی دولت فرانسه نشان شوالیه دریافت کرد.

این نشان قرار بود سال گذشته به خاطر فعالیتهای مستمر، به این خواننده اهدا شود که بواسطه تغییر رئیس جمهور فرانسه به تعویق افتاد و امسال این نشان به ناظری اهدا شد.

پری صابری و محمدعلی سپانلو از جمله ديگر هنرمندان ایرانی هستند که پیش از این نشان شوالیه دریافت کرده بودند.

جشنواره موسیقی فجر که در دوره های گذشته همزمان با برپایی برنامه های دهه فجر در بهمن ماه برگزار می شد، امسال به علت همزمانی ماه محرم با سالگرد انقلاب ۱۳۵۷ دو ماه زودتر از زمان همیشگی خود برگزار شد.

جشنواره بیست و سوم عمده تفاوت هایی با دوره های داشت دارد که رقابتی شدن بخشی از این رویداد و همچنین حضور چند گروه پاپ و اجراهایی در این بخش از جمله این تفاوت ها بود.

گروه های پاپ پس از ناکامی در اجرای کنسرت در تابستان امسال که به لغو چندین اجرا از سوی وزارت ارشاد انجامید و همچنین غیبت در بازار موسیقی، یکباره از سوی دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد مهر قرار گرفتند و بخشی مستقل برای آنها در جشنواره موسیقی فجر تدارک دیده شد. در این بخش گروه آریان، خشایار اعتمادی، مانی رهنما، مجتبی کبیری و . .. به اجرای برنامه پرداختند.

اتفاق های خوب موسیقی ایران مثل همیشه با اتفاق های بعد از جمله فوت چند موسیقی دان نواحی ایران همراه بود.

خلیفه میرزا آغه غوثی نوازنده دف در سن ۷۹ سالگی بر اثر سکته درگذشت. این هنرمند که در سنندج سرپرستی تکیه قادریه کردستان را برعهده داشت، در جشنواره های داخلی و خارجی فراوانی شرکت کرده بود و امسال فرزند و نوه اش به جای او به روی صحنه رفتند.

همچنین احمد عاشورپور خواننده، آهنگساز و ترانه سرای گیلانی، دی ماه امسال در سن ۹۰ سالگی بر اثر عفونت ریه و کهولت سن درگذشت. عاشورپور به سبب فعالیت های خود در عرصه موسیقی تأثیر بسیاری بر موسیقی فولکلور گیلان گذاشت و بسیاری از ترانه هایی را که به زبان گیلکی خواند در کل ایران ماندگار کرد.

حاج قربان سلیمانی نیز، استاد پیشکسوت موسیقی مقامی خراسانی، بهمن ماه امسال بر اثر کهولت سن در سن ۸۵ سالگی درگذشت. این خواننده و نوازنده دوتار یکی از آخرین راویان بازمانده از نسل بخشی های بزرگ شمال خراسان بود و با مرگش بسیاری از داستانها و روایتهای این نسل از بین رفته تلقی می شود.

خدمات