نازنین معتمدی

	تاکنون مجموعه ای کامل از آثار جلالی گردآوری و یک‌جا در ایران ارائه نشده است

این نمایشگاه مروری است اجمالی بر دوره کاری این عکاس مستند و به عبارت دیگر مروری است بر تاریخ معاصر ایران از سال ۱۳۴۹ تاکنون. بهمن جلالی مردی است که اگر روزی در مورد "عکاسی ایران" نوشته شود، قطعا فصل بزرگی به او اختصاص خواهد یافت.

این نمایشگاه با ارائه ۲۷ عکس، بخش کوچکی است از نمایشگاه بزرگی از کارهایش که از مهرماه سال جاری تا دو هفته قبل در بارسلون (اسپانیا)، برپا بود.

در آن نمایشگاه، موسسه "تاپیس" اسپانیا با گردآوری بیش از ۵۰۰ قطعه عکس از دوره های مختلف کاری بهمن جلالی و انتشار مجموعه آثار وی در کتابی ۳۰۰ صفحه ای، بسیاری از عکس های این هنرمند را برای اولین بار به نمایش درآورد.

آلبوم عکس های بهمن جلالی - 1

آلبوم عکس های بهمن جلالی - 2

این کتاب، که با عنوان"مجموعه آثار بهمن جلالی" توسط برگزارکنندگان این نمایشگاه به سه زبان اسپانیایی، انگلیسی و فرانسوی تدوین شده، علاوه بر مصاحبه کاملی با این هنرمند، حاوی مقالات، تحلیل ها و یادداشت هایی از منتقدان بین المللی عکس و جامعه شناسان است.

نمایشگاه اسپانیا شامل بخش های معماری بوشهر، کویر ایران، ماهیگیرها، بلوچستان، عکس های جنگ و انقلاب، عکس‌های قاجار و پرتره‌ها بود. همچنین دو کلیپ عکس های دوران انقلاب (بهمن جلالی - رعنا جوادی) وعکسهای جنگ، نیز در کنار عکسهای دیگر در نمایشگاه بارسلون نمایش داده شد.

تاکنون مجموعه ای کامل از آثار جلالی، که یکی از عکاسان باسابقه و پرکار ایران به‌ شمار می‌رود، گردآوری و یک‌جا در ایران ارایه نشده است.

از زبان بهمن جلالی

بهمن جلالی برگزاری بیش از ۵۰ نمایشگاه عکس در ایران، فرانسه، آلمان، مجارستان، فنلاند را در کارنامه خود دارد.

اما او مهم ترین اتفاق زندگی هنری خود را برپایی نمایشگاه اسپانیا می داند و می گوید: "برای هر عکاسی مهم است که چهل سال کار کند و موسسه‌ای به این مهمی بخواهد نمایشگاهی از دوره‌ای که کارکرده، برپا کند. متاسفم از اینکه نتوانستم چنین نمایشگاهی را در ایران برگزار کنم و مسئولان هم که به فکر این قضیه نیستند. این نمایشگاه (در گالری راه ابریشم) هم که تکه کوچکی است از نمایشگاه بارسلون، به علت کوچکی فضا متاسفانه نتوانسته خواسته من را برآورده کند."

	بهمن جلالی: عکاسی ۴۰ سال قبل، عکاسی بی واسطه و رکی بود و ادا و اصولی نداشت

وی در این نمایشگاه با کنار هم قرار دادن دو نوع عکاسی مستند، قصد نشان دادن تغییر جنس این نوع عکاسی را داشته است.

او معتقد است: "عکاسی ۴۰ سال قبل، عکاسی بی واسطه و رکی بود و ادا و اصولی نداشت. ضمن اینکه در آن عکس ها، بیننده، موضوع عکس و نه عکاس را در عکس می بیند. اما الان هم به علت تغییر ساختار بصری عکس و هم به دلیل تغییر وسایل تکنیکی عکاسی، این قالب به هم ریخته است و مخاطب در نگاه اول حضورعکاس را می بیند. من می خواستم این تفاوت را در دو دوره مختلف از عکاسی مستند نشان بدهم. در میان عکس هایی از این دست می توانم به عکس هایی که از میدان هفت تیر عکاسی کرده ام در مقابل عکس هایی که داخل قهوه خانه گرفته شده، اشاره کنم."

موسس تنها عکسخانه ایران، ۲۷ عکس منتخب نمایشگاه بهمن جلالی را از مجموعه های ماهیگیران، بلوچستان، عکس های قاجار و پرتره ها برگزیده است.

او در مورد عکس های خلاقه قاجار گفت: "این عکس ها چیزی نیست که یک شبه بوجود آمده باشد، من سالها عکاسی کردم و از یک نوع عکاسی گذشتم و حالا می توانم عکس را بسازم."

از زبان عکاسان دیگر

محمد فرنود، عکاس خبری، بعد از بازدید از این نمایشگاه گفت: "شخصیت بهمن جلالی به همراه تجارب حرفه ای اش یکی از ستون های اصلی عکاسی ایران است، خصوصا در بعد عکاسی اجتماعی دوران جنگ و انقلاب. او برداشت درستی از هر ژانری که در آن عکاسی کرده، داشته است. تک تک عکس هایش پیام هایی را در دوره ای که به تصویر کشیده شده اند در بر می گیرد."

او می افزاید: "اما در دنیای امروز رسانه ها، عکاسی موفق است که خوب تولید کند، خوب مدیریت کند و خوب بهره برداری کند. جلالی عکس های خوبی تولید می کند، خوب آنها را مدیریت می کند، اما از آنها خوب بهره برداری نمی کند، کاری که برای حیات حرفه ای یک عکاس ضروری است. البته بخش بزرگی از آن هم برمی گردد به مسئولان موزه های کشور. آنها باید فضایی دائمی را مهیا کنند و عکسهای افرادی مثل جلالی با بیش از سی سال تجربه را در آنجا برای عکاسان جوان و علاقه مند به نمایش درآورند."

	نمایشگاه عکس های بهمن جلالی تا سی ام بهمن ماه برقرار است

جواد منتظری، عکاس خبری و از شاگردان قدیمی آقای جلالی، قبل از اینکه به شخصیت بهمن جلالی یا آثارش بپردازد، می گوید: "از آنجا که سیاستگذاری های فرهنگی کشور غالبا تحت تاثیر برنامه ریزی های سیاسی قرار دارد، متاسفانه افرادی مانند آقای جلالی مورد نامهری قرار می گیرند. چرا که به واقع ۴۰ سال سابقه عکاسی و دوره های کاری ایشان را در فضایی ۹۰ متری و در طول سه هفته نمی توان نشان داد."

او در ادامه می گوید: "این کار باید با حمایت مستقیم موسسات بزرگ و معتبری مثل موزه هنرهای معاصر صورت بگیرد تا هم برد آن بیشتر باشد هم بتوان عنوان مرور دوره های کاری بهمن جلالی را در آن فضا گنجاند. منظورم اصلا ضعف گالری راه ابریشم نیست، اشاره ام به ضعف سیستم فرهنگی ماست که غالبا فراموش می شود."

پیمان هوشمندزاده، عکاس مستند و از دیگر شاگردان بهمن جلالی، مشخصه اصلی عکسهای او را این گونه برمی شمارد: "بهمن جلالی خیلی راحت با مقوله عکس برخورد می کند. او به راههایی از عکاسی رسیده که عکاس بر عکاسی مسلط است و نه مانند بسیاری از عکاسان دیگر که عکاسی بر آنها تسلط دارد. در عکس های او حضور عکاس اصلا مشخص نیست و هیچ زاویه عجیب و غریبی دیده نمی شود و سادگی و روانی نگاهش در عکسها گاهی به یک نگاه خیلی معمولی نزدیک می شود."

گفتنی است که این نمایشگاه تا ۳۰ بهمن برقرار است.