مهرداد فرهمند قونیه

یکی از مسئولان مراسم می گفت که کنسرت شهرام ناظری تنها چند روز قبل و به صورت از پیش اعلام نشده به برنامه مراسم اضافه شده بود.

کنسرتهای موسیقی اغلب در یکی از تالارهای شهر قونیه برگزار می شد و شهرام ناظری تنها هنرمند خارجی بود که کنسرتش در تالار موسیقی محل اصلی مراسم، یعنی مرکز فرهنگی مولانا برگزار شد.

تالار گنجایش هفتصد نفر را داشت اما تقریباً هزار نفر تماشاچی خودشان را به هر نحو شده در تالار جا داده بودند و البته اکثریت قاطعشان هم ایرانی بودند که این خودش نشانه ای بود از رقم چشمگیر و بی سابقه مسافران ایرانی در شهر قونیه.

کنسرت از پیش اعلام نشده، بی نظمیهای خودش را هم داشت؛ کنسرت با تأخیر زیاد آغاز شد، کیفیت صدابرداری بسیار بد بود و گروههای حرفه ای موسیقی ایرانی با وسواس زیادی که در مورد کیفیت صدای تالار دارند معمولاً در کشور خودشان حاضر نمی شوند در حالی که بلندگوها مرتب سوت می کشند به اجرای برنامه ادامه بدهند.

سال مولانا سال شهرام ناظری هم بود، او که بیش از دیگر خوانندگان ایرانی اشعار مولانا را در کارنامه هنری اش جا داده، ثمره ارادت به ملای روم را در تقدیرهای متعددی که در گوشه و کنار جهان از او شد دید که مهمترین آنها، دریافت نشانه شوالیه لژیون دونور بود.

پیش از آغاز کنسرت، خانم اسین چلبی، بیست و دومین نواده مولانا از شهرام ناظری تقدیر کرد و گفت که قرار است این خواننده موسیقی عرفانی را در ایران نماینده افتخاری بنیادی بین المللی کند که برای حفظ میراث و ترویج اندیشه مولانا تأسیس شده است.

شهرام ناظری با همراهی گروه نوازندگان اشعاری از مولانا را در دستگاه نوا و به شیوه و سبک خاص خود خواند.

شیوه آهنگسازی و اجرای تصنیفهایی که شهرام ناظری روی اشعار مولانا به اجرا در می آورد بیشتر تکیه بر ریتم دارد تا ملودی و اساساً تنوع چندانی در ملودی سازی و نغمه پردازی به گوش نمی رسد و به آوازی می ماند که ریتمیک و با میزان بندی اجرا بشود، تا آنجا که تصور می شود ارکستری حرفه ای در سطح شهرام ناظری و همنوازانش به راحتی بتواند بدون تمرین و بداهتاً تصنیف را اجرا کند.

آثاری که شهرام ناظری در کنسرت قونیه اجرا کرد به علاقمندان او یادآور می شد که شاید همچنان باید بهترینهای خوانندگی او روی اشعار مولانا را همچنان در نوزده بیست سال پیش و در ساخته های آهنگسازانی همچون حسین علیزاده و آلبومهایی مانند شورانگیز جستجو کنند که آهنگسازی آنها چه در ملودی و چه در ریتم و هم در تنظیم ارکستر و اجرا و خوانندگی شهرام ناظری، به باور بسیاری از اهل موسیقی، هنوز بی بدیل باقی مانده اند.

البته شیوه اجرایی که شهرام ناظری برای ادای حال و هوای اشعار مولانا برگزیده در نشان دادن شوریدگی و شور و حال این عارف بزرگ بسیار موفق بوده اما در حالی که فضای تالار کنسرت مرکز فرهنگی قونیه غرق در این حال و هوا بود، یکی از اداره کنندگان گروه و کنسرت شهرام ناظری که ایرانی بود مانع از ادامه کار من و همکارم شد که می کوشیدیم همین حال و هوا را در قالب گزارشی ویدیویی هم به شمار بیشتری از مخاطبان انتقال دهیم.

وقتی توضیح دادیم که از وزارت فرهنگ ترکیه اجازه تصویربرداری از کلیه بخشهای مراسم بزرگداشت مولانا را داریم جواب شنیدیم: "اینجا فقط من هستم که باید مجوز بدهم". جالب بود، شاید از دوران سلجوقیان تاکنون هیچ ایرانی دیگری در این شهر نگفته که فقط اوست که باید مجوز بدهد.

البته همین آقا بعداً بیرون از تالار از ما پوزش خواست و از دلخوری خود از کسانی گفت که ویدئوهای شهرام ناظری را بدون اجازه در سایتهای اینترنتی منتشر می کنند.

غیر از شهرام ناظری و نوازندگان همراهش، چندین گروه موسیقی سنتی و عرفانی ایرانی هم طی هفده روزی که مراسم بزرگداشت مولانا در قونیه برپا بود به هنرنمایی پرداختند اما این هنرنماییها خارج از مراسم و تنها در هتلهای محل اقامت مسافران ایرانی صورت گرفت.

این گروههای موسیقی را بنگاههای گردشگری همراه با مسافران ایرانی به قونیه آورده بودند.