 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
گفتگوی نوجوان ايرانی با تصويرگر کتاب های رولد دال | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
کتابهای "رولد دال"، نويسنده بريتانيايی (نروژی الاصل)، چندی است در ايران ترجمه و به چاپ رسيده و جذابيت زيادی برای نوجوانان داشته است. از داستان های رولد دال به عنوان نمونه هايی کلاسيک از ادبيات کودکان جهان ياد می شود و کتاب های او در نقاط مختلف جهان ترجمه و پيوسته تجديد چاپ می شود. داستان های رولد دال نه تنها برای خردسالان برای بزرگسالان هم سرگرم کننده است و نمايش های متعدد از آنها به روی صحنه تئاتر و پرده سينما رفته است. داستان "چارلی و کارخانه شکلات سازی" او به تازگی با بازيگری جانی دپ، ستاره سينمای هاليوود اکران شد. در همين حال، تصويرهايی که داستان های او را تزئين می کند به مشخصه ای ثابت از کتاب های رولد دال تبديل شده و برای بسياری از هنرمندان در عرصه تصويرگری کتاب کودکان الهام بخش بوده است. بسياری در بريتانيا با نام "کوئينتن بليک" Quentin Blake، تصويرگر داستان های رولد دال آشنا هستند. آقای بليک در کنار تصوير سازی برای کتاب های کودکان خود نيز نويسنده و سراينده شعر برای کودکان است. سرويس جهانی بی بی سی به مناسبت ويژه برنامه های "نسل فردا" برنامه ای راديويی با شرکت کوئينتن بليک و يک نوجوان 13 ساله ايرانی مقيم انگلستان تهيه کرد که برگردان آن در پی می آيد: شما اول نويسندگی را آغاز کرديد يا نقاشی را؟ من نويسندگی را بعد از نقاشی شروع کردم . شانزده سالم بود که به طور جدی نقاشی را شروع کردم البته کارهای اوليه من خيلی بد بود. هنوز هم خودم را در درجه اول نقاش و بعد نويسنده می دانم. حالا که فکرش را می کنم در زمان مدرسه به هر دو اين هنرها علاقه داشتم اما فکر می کنم نقاشی ام بهتر از کار نوشتنم هست. اولين کار من در در شانزده سالگی و در مجله فکاهی "پانج" منتشر شد. وقتی برای فروختن نقاشی هام به دفتر نشريه رفتم به خاطر سنم هيچکس به من اعتنايی نکرد اما بعد ازاين که دستمزد کارم را برای من فرستادند در نامه شان تبريک گفتند که من جوانترين نقاش اين مجله بوده ام. آيا معلم نقاشی خوبی در مدرسه داشتيد؟ در سال های اول مدرسه، نه. در واقع اين نبود که معلم های هنر من خوب نبودند بلکه آنها با اين تصور سر کلاس می آمدند که دانش آموزان مدرسه علاقه ای به اين رشته ندارند. اما من در دوران مدرسه دو معلم خوب داشتم يکی شوهر معلم من بود که نقاش و کاريکارتوريست بود که من هر شش ماه کارهام را به او نشان می دادم و او به من آموزش می داد و مهم تر اين که به من درباره نقاشان بزرگ جهان می گفت.
در سال آخر دبيرستان من يک معلم نقاشی خيلی خوب داشتم که اثرهای هنری من را برای خودم تعريف و تشريح می کرد. وقتی نوجوان هستی بدون فکر و همينطوری نقاشی می کنی و اگر کسی به تو بگويد که نقاشی تو چه توصيفی دارد خيلی برای درک هنری تو مفيد است. چرا اين سبک از نقاشی را انتخاب کرديد؟ اين سوال خوبی است. من اول که طرح نقاشی هام را به نشريات می فرستادم طرح های شاد و بانشاط بود. بعد می ديدم کدام مورد پسند است و همان را با دقت انجام می دادم. اين روش هميشه خيلی موفق نبود. متوجه شدم که وقتی بدون قيد نقاشی می کشم موفق تر است و همين روش را تا امروز ادامه دادم. اما با همين روش نقاشی ها شما شبيه به واقعيت است؟ شايد جوابم خيلی جالب نباشد ... فقط با تمرين. بعضی ها مرتب در دفترچه های خود طرح می کشند؛ از دنيای اطرافشان و از همه چيز. بعضی هنرمندان اين کار را نمی کنند و من هم از همين دسته هستم. اما همه چيز را با دقت نگاه می کنم و به خاطر می سپارم. خودم هم را جای شخصيت داستان می گذارم، حالا می خواهد انسان باشد يا حيوان. می دانی که نقاشی من از شخصيت های داستان در حال انجام کاری است: يا از ديوار بالا می روند يا از بلندی می پرند! مثل يک بازيگر من با نقاشی هام در داستان نقش بازی می کنم. بنابراين هدف من نسخه برداری نبوده بلکه تخيل يک واقعه و داستان بوده است. آيا کار کردن با نويسنده های ديگر راحت است؟ مهمترين نکته اين است که بخواهی با نويسنده همکاری کنی. بعضی نقاشان بيش از هر چيز به نقاشی خود دل می بندند اما من به کلمات داستان خيلی اهميت می دهم.
کار کردن با روالد دال چگونه بود؟ آيا شما تعيين کننده تصويرها بوديد يا يک همکاری بود؟ من داستان های او را دو سه بار می خواندم و يادداشت بر می داشتم و بعد صحنه هايی که برای نقاشی مناسب می ديدم می کشيدم و به او نشان می دادم. اينجا بود که رولد وارد ماجرا می شد و مثلا می گفت که در داستان "بی اف جی" (BFG)، حتما ما بايد هليکوپتر داشته باشيم چون بچه ها هليکوپتر دوست دارند. او به شکل شخصيت ها هم خيلی اهميت می داد. مثلا اولين طرحی که من از مدير مدرسه در داستان "ماتيلدا" کشيدم به قدری وحشتناک بود (چون شخصيت های داستان های رولد همه اغراق آميز هستند) که حتی خود او هم گفت که اين شکلی که تو کشيدی زيادی وحشتناک هست. بالاخره او عکس يک زن را پيدا کرد که به نظر او به مدير ماتيلدا شباهت داشت و مدل موی او را هم با هم تصميم گرفتيم که صاف نباشد بلکه به شکل يک گوجه پشت سرش بسته باشد تا کمی شبيه يک زن باشد هر چند که زنی وحشتناک و ترسناک. شما با نويسنده های مختلف کار کرديد اما يک سبک همواره در اين تصويرها ديده می شوند آيا هرگز خواستيد که سبک خود را تغيير بدهيد؟ من با هر نويسنده که کار می کنم سبک و شخصيت هنری خود را تا حدی هماهنگ می کنم. بنابراين تصويرهای من برای يک نويسنده کمی لطيف تر و برای ديگری مثل رولد دال خشن تر می شود. وقتی شما دست به نوشتن می زنيد آيا اول شکل و نقاشی شخصيت ها را مجسم می کنيد يا نوشتن داستان؟ من اول نقاشی و تصوير را می بينم بعد داستان را پيرامون آن شخصيت می سازم. در داستان آقای ماگنوليا من شخصيت او را برای تلويزيون خلق کردم که در نهايت استفاده نشد و من فکر کردم که ای کاش داستانی برای اين شخصيت بود و بعد از چند ماه فکر بالاخره داستان را نوشتم. در داستان های شما پيام خاصی برای کودکان هم هست؟
من فکر نمی کنم هميشه نويسنده کودکان بايد پيامی داشته بابشد. برخی داستان ها فقط بايد جنبه سرگرمی داشته باشند. اما اگر بتوانيم اين پيام را بدهيم که خيلی لازم نيست به خاطر سختی يا بدی های زندگی غصه خورد، خب چه اشکالی دارد. من وقتی می نويسم فکر نمی کنم که چه پيامی می خواهم به خواننده بدهم و با اين نيت می نويسم اگر هم پيامی هست خيلی نهان و مخفی است. آيا نوجوان ها می توانند به طور حرفه ای تصويرگر کتاب بشوند؟ من دليلی نمی بينم که نتوانند. برای تصويرگر شدن دو راه وجود دارد. يکی اين که بروی هنرستان و ديگر اين که خودت داستان بنويسی و تصويرهای آن را بکشی. شايد کار اولت چاپ نشود چون يک شبه نمی شود تصويِرگر کتاب شد. اما اگر ادامه بدهی موفق می شوی. سن در کل خيلی مانع نيست. فقط بايد بتوانی خوب بکشی و با مهارت بکشی و تجربه کسب کنی. به عنوان اولين دريافت کننده لوح تقدير شاعر کودکان چه کرديد؟ اين عنوان چون در بريتانيا بی سابقه بود من با مرور زمان تعريفی برای آن ساختم. با خودم فکر کردم که به جای مسافرت و بازديد از مدارس با آموزگاران و کتابخانه ها و بزرگترها در تماس باشم و به آنها نشان بدهم که نشر يک کتاب کودکان چقدر کار می برد. کار قابل ذکر ديگری که کردم اين بود که به موزه ملی در لندن مراجعه کردم و گفتم که قصد دارم نمايشگاهی از نقاشی بچه ها برگزار کنم با اين تفاوت که با حروف الفبا نقاشی ها را نمايش دهيم. به اين ترتيب نقاشی کودکان با نقاشی های مدرن و نقاشی بزرگان هنر از قرون گذشته به ترتيب الفبای نام آنها در گالری آويخته شد. من البته نگران بودم که کسی برای بازديد مراجعه نکند اما يکی از نويسندگان کودکان که با من همکاری داشت گفت اميدوارست که مسئولين موزه جمعيت را خوب کنترل کنند! در نهايت حق با او بود چون صف طولانی برای بازديد از اين نمايشگاه درست شد. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
'ایتالیا امنیت جانی افشاگر مافیای ناپل را تامین کند'
