اردوان غفوری

در اوايل دهه هشتاد ميلادی پل ولر همراه با گروهش "جم" يکی از مشهورترين و پر طرفدار ترين هنرمندان بريتانيا به شمار می رفت. آهنگ " اين سرگرمی است" آنها بدون اينکه در بريتانيا به بازار ارائه شود فقط از خريد نسخه های آلمانی آن از سوی طرفداران گروه به مقام 21 جدول پرفروش ترين تک آهنگ های بريتانيا دست يافت.

در اين دوران ولر احساس می کرد که گروه جم را تا آنجايی که ممکن بود به جلو پيش برده و به دنبال اکتشاف جريان های ديگر موسيقی بود. از اين رو در سال 1982 در حالی که گروه جم در اوج محبوبيت بود ولر گروه را منحل کرد.

بخش اول: گروه جم

موسيقی استايل کانسيل Shout to the top Walls come thumbling down Have ypu ever had it blue You are the best thing

موفقيت گروه جم برای بسياری از گروه های راک آن زمان رويائی دست نيافتنی بود و بسياری از گروه های راک، سال ها در گمنامی به سر می بردند تا شايد روزی به موفقيت گروه جم دست يابند.

با اين حال ولر بدون توجه به اين موفقيت، گروه جم را رها کرد و به سوی موسيقی پاپ رفت. اين شوک برای بسياری در جريان موسيقی راک خارج از تصور بود و در پی آن ولر انبوهی از هواداران خود را از دست داد.

در اوايل سال 1983ميلادی چند ماهی از جدايی اعضاء گروه نگذشته بود که ولر گروه جديدش را با نام استايل کانسيل تشکيل داد. استايل کانسيل يک گروه به معنی دقيق کلمه نبود بلکه وسيله ای بود برای پروژه های پاپ ولر که سليقه و علاقه او را نسبت به لباس، فيلم، کتاب، موسيقی و مد دهه شصت فرانسه منعکس می کرد.

گروه استايل کانسيل در حقيقت واکنش ولر بود به فشار زيادی که او به عنوان سخنگوی يک نسل همراه با کار انبوه و فشرده گروه جم متحمل شده بود ( در طی شش سال گروه جم هفده تک آهنگ و شش آلبوم استوديويی به بازار ارائه کرده بود همراه با حدود پانصد اجرای زنده ).

ولی حتی در تمام دوران گروه جم، ولر هميشه روح و جانش برای جريان "ماد" می تپيد و پانک راک مانند موجی بود که آمد و گذشت. ولر در باره "ماد" می گويد: "من هنوز عاشق ظاهر، موسيقی، شکل و حالت، روش و رفتار و حتی موتورهای وسپای ماد ها هستم. آنها هميشه در قلب من باقی خواهند ماند." و در باره ميراث پانک راک می گويد:" فکر نمی کنم که ميراثی داشته است. پينک فلويد و رولينگ ستونز هنوز بزرگ ترين گروه های دنيا هستند. پس چه چيزی فرق کرده است؟"

ولر با دوست خود Mick Talbot که نوازنده کی بورد گروه the Merton Parkas بود استايل کانسيل را بنيان گذاشت. نوازندگان ديگر بنا به نيازموسيقی ولر به گروه می پيوستند و جدا می شدند.

موسيقی استايل کانسيل پاپ با ترکيبی از موسيقی جاز، آر اند بی و سول بود يعنی همان گوهر موسيقی ماد های دهه شصت ميلادی. ظاهر گروه مدرن و شيک بود، انگار که ولر و بقيه گروه با لباس های پرو شده خود شب و روز را در کافه ها به سر می برند و به موسيقی جاز و سول گوش می دادند. اما کسانی که فکر می کردند موفقيت هنری و مالی ولر را نرم کرده و به اين خاطر او به پاپ روی آورده سخت در اشتباه بودند.

ولر هيچ وقت از ريشه های طبقه کارگری خود جدا نشد و اين امر در ترانه های او مشخص بود. سال ها بعد در محفلی چند دوست قديمی ولر از او می پرسند :" آيا خنده دار نيست که آخرسر ما هم جزو طبقه متوسط (مرفه ) شديم؟" ولر در جواب آنها می گويد:"فقط از قول خودتان حرف بزنيد، من که نيستم. ممکن است من خانه خوبی داشته باشم و پول زياد، ولی اين دليل آن نيست که من از طبقه متوسطم. من اين را قبول ندارم."

شکل گرفتن گروه استايل کانسيل در سال 1983 همراه با شروع دومين دوره نخست وزيری مارگارت تاچر از حزب محافظه کاران بريتانيا بود و ولر از آغاز بی پرده از دولت تاچر چه در مصاحبه های خود و چه در ترانه های خود انتقاد می کرد. در اين بين گروه استايل کانسيل در کنار چند گروه و خواننده ديگر، مهره موثری در شکل گيری گروه فشار سياسی با نام "گوه قرمز"(Red Wedge) بود که در انتخابات سال 1987 نقش موثری برای جناح های مخالف ايفا کرد.

در اين هنگام تيغ تند انتقادی ترانه های ولر بيکار نبود. ترانه بعد از ترانه ولر جوانان و هر کس را که به او گوش می داد به مخالفت با نظام حاکم و فعاليت برای تغيير اوضاع دعوت می کرد. اين در دورانی بود که در صحنه اجتماعی فردگرايی و مال اندوزی مانند تب مسری بسياری از قشرهای مردم را آلوده کرده بود.

در صحنه موسيقی دهه هشتاد ميلادی، ظهور ام تی وی (M.T.V) و سبک های مختلف موسيقی (مانند رپ ، هوی متال ، هاوس ) معادله ها را عوض کرد. موسيقی وسيله موثری برای کمپانی های تبليغاتی شد تا با استفاده از آن هر چيزی از کفش ورزشی گرفته تا نوشيدنی را به بازار عرضه کنند. ام تی وی به سرعت جای راديو در بين نسل جوان را گرفت، چون حال موسيقی با تصوير همراه بود. در نتيجه به تدريج تصوير بر موسيقی غلبه کرد. البته اين وضع از سوی کمپانی های بزرگ موسيقی تشويق می شد زيرا ويديوی موسيقی بخت صنعت موسيقی را که در سال 1979، 10در صد افت کرده بود، برگرداند.

بدون شک ولر نيز به اهميت ظاهر و طرز ارائه موسيقی خود واقف بود. ولی نکته قابل توجه اين است که در حالی که بسياری از گروه ها و خوانندگان موسيقی پاپ سراسيمه به سوی ام تی وی رفتند، ولر وسوسه نشد، برای او هنوز محتوا بر شکل غلبه می کرد.

ولر آلبوم های استايل کانسيل را در استوديوی خود به نام Solid Band Studios در نزديکی ماربل آرچ ( Marble Arch) در مرکز لندن ضبط می کرد. هر آلبوم با آلبوم قبلی متفاوت بود وموسيقی آن سيری تکاملی طی می کرد.هيچ يک از آلبوم های گروه نمی تواند به تنهايی موسيقی استايل کانسيل را خلاصه کند. ولر از آلبوم جاز الهام گرفته شده Cafe Bleu ، با آلبوم Our Favourite Shop به سوی سبک لاتين و فانک رفت. بعد از آن آلبوم The Cost Of Loving را به بازار ارائه کرد با چاشنی موسيقی سول و در سال 1988 آخرين آلبوم گروه Confessions Of A Pop Group در سبک Easy Listening .

در کلام آخر، بايد گفت که اگرچه اين درست است که گروه اول ولر، "جم" هيچ وقت از ياد نرفته و تاثير اين گروه هنوز در صحنه موسيقی راک بريتانيا بر جای مانده است (امری که از سوی گروه های اوئسيز ، بلر و موريسی خواننده گروه اسميتز نيز تصديق شده) اما شايد هيچ گروه ديگر دهه هشتاد به اندازه گروه دوم او استايل کانسيل سوء تعبير نشده است که دليل آن را بايد تغيير دائمی مسير موسيقی آلبوم های گروه از سوی ولر دانست.

در لابلای موسيقی متفاوت آلبوم ها، پيام ولر همان بود که هنگام معروفی گروه جم موجی را به سوی او جلب کرده بود. ترانه ها همان تفسير های اجتماعی بودند. ولی موسيقی دگرگون شده بود زيرا ولر بالغ شده بود و با ظرافت بيشتری بافت های موسيقی خود را به هم می دوخت.

موفقيت گروه جم و آخرين آثار انفرادی ولر در دهه گذشته سايه ای بر روی دومين گروه ولر استايل کانسيل افکنده است ولی بدون شک استايل کانسيل را می توان يکی از قابل ترين گروه های سياسی جريان پاپ دهه هشتاد تلقی کرد.