|
آخرين ديدار از دست رفتگان در پايان سال | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
بنا بر سنتی قديمی آخرين پنجشنبه و جمعه سال بسياری از مردم برای آخرين بار در سال بر سر مزار از دست رفتگان خود می روند. در تهران نيز همچون ديگر نقاط ايران در اين دو روز مردم دسته دسته به بهشت زهرا می روند. تعداد اتوبوس های مسير بهشت زهرا در اين دو روز افزايش می يابد. سال گذشته در مسيرهای رفت و برگشت به بهشت زهرا چنان راه بندان های طولانی ايجاد شد که ساعت ها مردم در اتومبيل ها حبس شدند. اما امسال راهنمايی و رانندگی تدابير ويژه ای برای کنترل اوضاع اتخاذ کرده بود. در تمام مسيرها در فاصله های دويست، سيصد متری يک يا دو پليس راهنمايی و در هر چند صدمتر يک ماشين پليس با جرثقيل مستقر شده بود. گل فروش های کنار جاده را به عقب رانده بودند و از توقف ماشين ها برای خريد گل در کنار بزرگراه جلوگيری به عمل می آمد و پليس خريداران گل و گلاب را به حاشيه جاده راهنمايی می کرد. امسال زمان مجاز بازديد از گورستان نيز افزايش يافته بود و شب پنجشنبه تا صبح هم می شد به ديدار خفتگان در خاک رفت. به گفته ماموران شب سال تحويل هم بهشت زهرا باز خواهد بود. در بهشت زهرا چند محل برای فروش گل و گلاب وجود دارد، ولی امسال تقريبا در هر قطعه دو چادر برای عرضه گل و گلاب داير شده بود و فروشندگان دوره گرد انواع شمع و عود را به بازديد کنندگان عرضه می کردند. مردم عمدتا به صورت خانوادگی و فاميلی آمده بودند. قطعه های تازه که در آنها درگذشتگان يکسال گذشته مدفون شده اند، شلوغ تر از ساير قطعه ها بود. اما در مقبره های خانوادگی پرنده هم پر نمی زد و از جای پاهای به جا مانده روی گرد و خاک سطح کاشی های جلوی مقبره ها می شد فهميد که تعداد کمی از درگذشتگان قديمی شان ديدار کرده اند. تعداد زيادی از بازديدکنندگان در پايين مزار عزيز خود زيراندازی انداخته و روی آن نشسته بودند. بنا بر باوری بسيار قديمی ارواح از نور و بوی خوش سهم می برند. به همين دليل اکثر بازديد کنندگان روی گور عزيز خود را با گلاب می شويند و شمع روشن می کنند، يا در شب های جمعه که مردم معتقدند ارواح برای ديدار خانواده و عزيزان خود به خانه برمی گردند، حلوا که بوی خوشی دارد، می پزند. باور ديگری نيز وجود دارد که بر مبنای آن ارواح از دعای نيک از جانب هرکس که باشد، به آرامش می رسند و به همين دليل بازماندگان برای دريافت دعای خير، به اصطلاح خيرات می کنند. يعنی به همديگر انواع خوراکی ها، ميوه ها و تنقلات تعارف می کنند. هر کس به فراخور وضع مادی خود چيزی برای خيرات تدارک ديده است: نارنگی، خرما، حلوا، انواع شيرينی ها، غذا های خانگی در ظرف های يکبار مصرف کوچک، چای و... و صدای کسانی که خوراکی به آنها تعارف می شود، در هم می پيچد: خدا رفتگان شما را بيامرزد، خدا اموات شما را قرين رحمت کند و... تعدادی از خانواده ها غذای خود را هم در کنار مزار از دست رفته خود صرف می کنند. تعدادی هم در شيشه های مربای کوچک عود های روشن گذاشته اند، برخی قسمت پايين ظرف های پلاستيکی نوشابه را بريده و نيمی از آن را با خاک پرکرده، شمع را در خاک کاشته و روشن کرده اند. تعدادی هم روی مزار عزيزان خود برای پرندگان و مورچه ها ارزن، برنج و گندم خرد شده ريخته اند. آنهايی که مزار عزيزانشان به هم نزديکتر است، برای ابراز همدردی روی گورهای چهار طرف از دست رفته خود هم گلاب و ارزن می ريزند و به اصطلاح حق همسايگی را ادا می کنند. قاريان حرفه ای در کنار گورها می نشينند تا با خواندن فاتحه پولکی بگيرند. زن های سائل کولی بچه به بغل و چند پيرمرد به تکدی مشغول اند. در اين دو روز تمام درهای ورودی و خروجی بهشت زهرا باز است. در جاده فرعی که درهای فرعی بهشت زهرا به آن باز می شود وانت هايی پر از هندوانه های سيستان و بلوچستان، پرتقال و نارنگی و کرفس و سير تازه راه را بند آورده اند. تعدادی از مردم هم سال را در کنار عزيز از دست رفته خود تحويل می کنند يا بلافاصله پس از تحويل سال بر سر مزار می روند. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||