ابوالحسن نجوا کارشناس موسيقی

	پوستر جشنواره موسيقی فجر

محل اجرای اين برنامه ها تالار وحدت، تالار رودکی، فرهنگسرای نياوران و فرهنگسرای بهمن است که در مقايسه با دوره های گذشته، از تعداد سالنهای اجرا کاسته شده است.

جشنواره امسال در بخشهای پژوهشی (موسيقی سنتی، موسيقی نواحی ايران، موسيقی روز)، کلاسيک، موسيقی سنتی، موسيقی بانوان، موسيقی گروههای خارجی، موسيقی نواحی و نيز موسيقی کودک و موسيقی اقليت برگزار می شود.

گروههای ارکسترال سنتی و کلاسيک

به مانند سالهای گذشته ارکستر ملی ايران به رهبری فرهاد فخرالدينی و ارکستر سمفونيک تهران به رهبری لوريس چکناواريان در اين جشنواره اجرای برنامه خواهند داشت.

درميان گروههای موسيقی کلاسيک ارکستر موسيقی نو به سرپرستی عليرضا مشايخی، ارکستر زهی پارسيان به سرپرستی مازيار ظهيرالدينی و ارکستر دانشکده صدا و سيما نام و نشان دارتر از ساير گروهها هستند که در جشنواره امسال اجرای برنامه دارند.

در بخش موسيقی سنتی نيز گروههای شناخته شده ای چون ارکستر موسيقی سنتی به سرپرستی محمد جليل عندليبی، گروه جوان به سرپرستی و آهنگسازی محمد علی کيانی نژاد، گروه همنوازان به سرپرستی مهيار فيروزبخت و آواز عبدالحسين مختاباد، گروه خورشيد به سرپرستی و آهنگسازی مجيد درخشانی و آواز عليرضا قربانی، گروه ذوالفنون به سرپرستی جلال ذوالفنون، گروه همساز به سرپرستی مسعود شعاری و گروه آبيدر به سرپرستی بهرام ساعد در تالارهای مختلف به اجرای برنامه می پردازند.

از جمله نکات قابل اعتنای اين بخش عدم حضور فرهنگ شريف، هوشنگ ظريف، محمد اسماعيلی و گروه وزيری به سرپرستی و آهنگسازی کيوان ساکت و نيز گروه ارغنون به سرپرستی حسام الدين سراج است که در چند سال اخير پای ثابت برنامه های جشنواره بوده اند.

بانوان؛ ‌چهار روز اول جشنواره3

گروههای موسيقی بانوان جشنواره موسيقی که در سالهای گذشته در تمامی روزها اجرای برنامه داشتند، امسال تنها در چهار روز نخست جشنواره برنامه دارند.

گروههای سمن بويان، ژيوار، آوای مهربانی، شاطريان، پريرخ، آواز، نيريز، ياران در بخش بانوان که در تالار وحدت برگزار می شود به اجرای برنامه خواهند پرداخت.

بخش پژوهش؛ چشم جشنواره

در بخش پژوهش موسيقی سنتی، سه نوازنده و بداهه نواز موسيقی ايران درباره بداهه نوازی در موسيقی ايرانی سخن می گويند.

از ميان اين سه تن محسن نفر و ارشد تهماسبی برای نخستين بار است که در جشنواره موسيقی فجر شرکت می کنند و داريوش طلايی نيز که سال گذشته درباره سبکهای تارنوازی در ايران سخن گفته بود، امسال به بحث درباره بداهه نوازی در تارو سه تار سخن می گويد.

داريوش پير نياکان که مديريت اين بخش را برعهده دارد، در گفتگويی علت پرداختن به بداهه نوازی را آشفتگی اين عرصه در موسيقی ايرانی نام نهاد.

در اين بخش همچنين قرار است با حضور مهدی آذر سينا و علی اکبر شکارچی، دو کمانچه نواز و رديف دان شناخته شده، سبکهای کمانچه نوازی درايران مورد بحث و بررسی قرار گيرد.

بررسی سبکهای موسيقی آوازی در ايران از ديگر برنامه های بخش پژوهش موسيقی سنتی جشنواره موسيقی فجر به شمار می رود.

در بخش پژوهش موسيقی روز يا پاپ نيز که محمد سرير و شاهين فرهت ( آهنگساز) مديريت آن را برعهده دارند دو عنوان "نسل جوان و موسيقی روز، جاذبه‌ها و آسيب‌ها" و "روند موسيقی روز و چشم‌انداز آينده آن" با حضور سرير، کامبيز روشن روان و فردين خلعتبری مورد نقد و بررسی قرار خواهد گرفت.

حضور مهدی کلهر، نماينده رئيس جمهور در شورای نظارت بر صدا و سيما که ديدگاهايش درباره موسيقی چالشهای فراوانی به دنبال داشت از جمله بخشهای بحث برانگيز جشنواره خواهد بود.

کلهر که خود زمانی رياست بخش موسيقی سازمان صدا و سيما را بر عهده داشت، قرار است موسيقی روز را در نشستی مورد بررسی قرار دهد.

موسيقی نواحی

از جمله بخشهای ديگر پژوهش موسيقايی جشنواره موسيقی فجر بخش موسيقی نواحی است که با حضور چهره های شناخته شده موسيقی از نقاط مختلف کشور در تالار رودکی و فرهنگسرای نياوران برگزار می شود.

چهره هايی چون عاشيق حسن اسکندری، عاشيق رسول قربانی، ماشاء الله بامری و گروههايی چون گروه اوغلان بخشی، گروه دولت محمد آزادی، گروه سمندريان، گروه تنبورنوازان بيستون و گروه شيدای شيخ جام در اين بخش به اجرای برنامه می پردازند.

در بخش پژوهش موسيقی نواحی ايران نيز قرار است منظومه های موسيقی نواحی ايران مورد بحث و بررسی قرار گيرد و گوشه هايی از آن به صورت زنده اجرا شود.

به گفته حيمد رضا اردلان، که دبيری اين بخش را برعهده دارد، ضمن اشاره به اضافه نمودن مبحث واژه شناسی موسيقی نواحی ايران از حضور چند موسيقی قومی شناس (اتنو موزيکو لوگ) خارجی که پژوهشهايی در موسيقی نواحی ايران انجام داده اند، در اين بخش جشنواره خبر داد.

بخش موسيقی نواحی جشنواره موسيقی فجر امسال در حالی برگزار می شود که جشنواره موسيقی نواحی کرمان، بدون هيچ توضيحی از سوی دفتر امور موسيقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار نشد.

بخش خارجی؛ انتقادات کارشناسان

بخش خارجی جشنواره موسيقی فجر نيز قرار است با حضور گروههايی از آذربايجان، افغانستان، فرانسه، آلمان، ارمنستان، هلند، ايتاليا، لهستان، اوکراين، تاجيکستان، و هند و گروهی از آلبانی برگزار شود.

اين بخش همه گاه با انتقاد برخی از کارشناسان اين حوزه روبرو بوده است. آنها گروههای شرکت کننده در اين بخش را در حد و اندازه های اين جشنواره نمی دانند و معتقدند با اين امکانات و بودجه می توان گروههايی با کيفيت بهتری را به جشنواره دعوت کرد.

اجرای گروههای موسيقی کودکان همانند گروه پارس، گروه ارف و گروه هنرستان دختران و گروه موسيقی سالم از ديگر برنامه های اين جشنواره به شمار می رود.

آواها و نواهای مذهبی

از جمله بخشهايی که به دليل نزديک ماه محرم به جشنواره موسيقی امسال اضافه شده است، بخشی به نام آواها نواهای مذهبی است که به مناسبت نزديک شدن به سالگرد درگذشت رحيم موذن زاده اردبيلی در جشنواره گنجانده شده است.

دراين بخش ضمن بررسی آواهای مذهبی چون منقبت خوانی و روايتهای مذهبی درموسيقی نواحی ايران، اذانهای مختلف هم مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

جشنواره موسيقی فجر هرساله و به مناسبت دهه فجر (روزهای ۱۲ تا ۲۲ بهمن) برگزار می شد، اما همزمانی اين روزها با دهه ايام سوگواری برای امام سوم شيعيان و روزهای تاسوعا و عاشورا سبب شده است تا هم اين جشنواره و نيز دو جشنواره تئاتر و فيلم زودتر از موعد مقرر خود برگزار شوند.