'پریشان' و 'به نام سنت' در آپارات

این هفته در آپارات دو فیلم 'پریشان' ساخته مهدی رضایی و 'به نام سنت' ساخته کامیل احمدی به نمایش درمی‌آیند.

درباره فیلم

'پریشان' یک فیلم داستانی کوتاه است درباره اتفاق‌هایی که در خیابان‌های شهر با آدم‌هایی که شاید بشناسیم‌شان می‌افتد. فیلم در یک نگاه یک خطی، داستان زنی است که متوجه خیانت‌های گاه‌به‌گاه همسرش می‌شود، اما این همه ماجرا نیست.

ویژگی فیلم

'پریشان' ساخته مهدی رضایی، فیلمی است براساس طرح روایت‌های چندگانه از یک موضوع و باز کردن گره‌های داستان در روایت‌های دیگر. اگر چه فیلم با امکانات و هزینه شخصی ساخته شده بود ولی یک تمرین خوب و فکر شده در فیلمنامه‌نویسی است.

درباره کارگردان

مهدی رضایی نویسنده، کارگردان و تهیه کننده 'پریشان' متولد سال ۱۳۵۸ در بهبهان و دانش‌آموخته کارشناسی ارشد دانشکده سینما تاتر دانشگاه هنر تهران است. او علاوه بر ساخت این فیلم و نیز فیلم کوتاه 'استاپ موشن' ، فیلمنامه‌نویسی، تجربه داوری جشنواره‌های فیلم و تدریس سینما در داخل ایران را داراست و جوایزی در زمینه فیلمنامه‌نویسی به دست آورده است. آقای رضایی 'پریشان' را با هزینه شخصی خود ساخته است.

نگاه کارگردان

انسان موجودی است پیچیده و قضاوت در مورد او سخت و گاهی حتی ناممکن به نظر می‌رسد، چرا که شخص قضاوتگر باید بر احوال درونی و بیرونی قضاوت‌شونده اشراف کامل داشته باشد. این فیلم تلاشی است برای اثبات این مدعا و بهره‌گیری از «ساختارهای زمانی نو» در روایت ماجراهای این فیلم، با همین انگیزه صورت گرفته است. چرا که به نظر می‌رسد امروزه شیوه های جدید روایت در سینما یکی از موثرترین ابزار برای به بازی گرفتن انتظارات و قضاوت‌های ابتدایی تماشاگران در مورد کاراکترهای این‌گونه از فیلمها است.

درباره فیلم

امروزه ثابت شده و سازمان بهداشت جهانی هم بر این نکته تاکید دارد که ختنه هیچ سود پزشکی برای زن‌ها ندارد و علاوه بر این که باعث ناقص‌سازی آن‌ها می‌شود، مضرات خطرناک جسمی و روحی-روانی هم برای‌ آن‌ها به دنبال خواهد داشت. با این حال هنوز در بعضی مناطق روستایی و دربین کسانی که دارای باورهای مذهبی خاص هستند ، رسم 'ختنه زنان' رواج دارد و معمولا کمتر کسی از این ماجرا باخبر می‌شود. فیلم 'به نام سنت' حاصل یک تحقیق و پژوهش چند ساله است در مناطق روستایی غرب و جنوب ایران.

ویژگی فیلم

'به نام سنت' ساخته کامیل احمدی پژوهشگر و محقق، حاصل پژوهشی است که از سال ۱۳۸۵ آغاز شده و تا سال ۱۳۹۳ ادامه داشته است . البته همانطور که در فیلم هم تاکید شده بود، میزان ختنه دختران در ایران در سال‌های اخیر رو به کاهش بوده است. آن‌چه بیشتر از هر چیز در 'به نام سنت' اهمیت داشت، موضوع فیلم و ارزش پژوهشی آن است.

درباره کارگردان

کامیل احمدی، پژوهشگر و محقق متولد کردستان ایران است و تاکنون در قالب یک انسان شناس و مردم‌نگار در زمینه موضوعات مربوط به فرهنگ محلی، مهاجرت،کودکان و زنان، حقوق اقلیت‌ها و مسائل خاورمیانه کار کرده است. او دانش‌آموخته کارشناسی حقوق انتشارات و چاپ از داشنگاه هنر لندن و کارشناسی ارشد انشان‌شناسی و مردم‌نگاری از دانشگاه کنت، کانتربری انگلستان دارد. وی اولین کتاب راهنمای سفر در کردستان را با نگاهی قوم‌نگارانه برای ۱۵ استان عمدتا کردنشین کردستان در سال ۲۰۱۰ با نام 'نگاهی دیگر بر شرق و جنوب شرق ترکیه' در استانبول به چاپ رسانده است . چند مورد از کارهای تحقیقی و بصری اخیر وی عبارتند از دو کتاب و سه فیلم کوتاه مستند- قوم نگاری که در آخرین بازدیدهای خود از منطقه خاور میانه تهیه کرده است. مهم ترین این فیلمها 'ختنه زنان در ایران' است. وی همچنین مقالات زیادی در زمینه موضوعاتی از قبیل جنسیت، اقلیت‌ها، چند فرهنگی و مدرنیته در خاورمیانه و سایر بخش‌های جهان ارائه کرده است. وی اخیرا در حال ارائه پروژه‌هایی در زمینه فرهنگ رایج زنان و جوانان در اروپا و خاورمیانه و نیز در مورد ازدواج خردسال است.

نگاه کارگردان

شروع این تحقیق تصویری برمی­‌گردد به سال ۲۰۰۵ که پس از سال­ها از اروپا به زادگاه خود یعنی کردستان ایران بازگشتم تا درباره ختنه دختران بیشتر بدانم. قبل از بازگشتن به ایران، با برخی سازمان­های غیردولتی بشردوستانه در آفریقا همکاری کرده بودم و فرصت آن را یافته بودم که پروژه­شهای سازمان ملل برای مبارزه با ختنه دختران را در کشورهایی مثل سومالی، کنیا و سودان از نزدیک تجربه کنم. من که از کودکی خاطراتی مبهم در سر داشتم حاکی از این که در بخش­هایی از کردستان ایران دختران را ختنه می­‌کنند، تصمیم گرفتم تحقیقی مقدماتی در این خصوص صورت دهم. بر این اساس کار را از خانواده و بستگان نزدیک خودم شروع کردم و با کمال تعجب متوجه شدم که ختنه دختران رسمی دیرین در مناطق مکریان است و حتی در میان خانواده درجه اول انجام شده است. راست این‌که، در ایران در میان مردم مناطقی که ختنه دختران میان آنها معمول نیست کمتر کسی خبر دارد که در این کشور دختران را ختنه می­‌کنند. اولین و البته تنها مستندی که تا به حال درباره ختنه دختران در ایران ساخته شده فیلمی است با عنوان «به نام سنت» حاوی دیدگاه­های اهالی روستاها و توابع کردنشین مهاباد و نیز برخی روستاهای اطراف استان کردستان و اورامان –منطقه­‌ای واقع میان کرمانشاه و کردستان – که اینجانب فیلمبرداری کردم. نسخه اخیر این مستندِ مردم­شناختی شامل مصاحبه­‌هایی است که در برخی مناطق و روستاهای استان کرمانشاه و هرمزگان از جمله در جزایری نظیر قشم، هرمز و کیش انجام داده‌­ام. این مستند علاوه بر مصاحبه با زنان و ختنه­‌کنندگان محلی (بی­‌بی­‌ها)، عقاید و باورهای مردان، کارکنان بخش­های درمانی و پزشکی و همچنین روحانیون آن مناطق را نیز گردآوری کرده و بدین­ ترتیب سند تصویری گویایی از ختنه دختران در برخی نواحی روستایی ایران که پای کمتر کسی بدانجا رسیده به‌دست می­‌دهد.

خلاصه فیلم هفته گذشته 'گفتگو در مه' ساخته محمدرضا مقدسیان

'گفت و گو در مه ' فیلمی است که مواجهه سنت و پدیده مدرنی مثل شورا و انتخابات را در ساختار جامعه ایرانی به تصویر می کشد. فیلم نگاه بسیار نزدیک و تا ثیر گذار به این مساله دارد. مساله ای که ریشه خیلی از مشکلات در جامعه ایرانی می تواند باشد. کارگردان در این فیلم سعی دارد که تصویری از دشواری های یک جامعه در حال تحول ارائه دهد.

نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

شهره

این فیلم یک شاهکار تمام و کمال است . نمونه درستی از رندی و تو‌در‌تو بودن بعضی مردهای ایرانی.

محمد

زنی با تفکر مدرن‌ و تلاش برای دست‌یابی به حقوق مساوی در مقابل مردی با تفکرات زن‌ستیز و مرد سالار و ضد مدرنیته. واقعا زیبا بود.

علی

بنظرم کمال خیلی تنها بود: نه دوربین با او بود نه روایت. کسی حرفهایش را نشنید و شعری هم که می‌خواند به درد مسخره کردن و بزرگ کردن تناقض کمال می‌خورد تا آن‌که گشایشی از افکار یا زندگی کمال بکند. یعنی شخصیت‌ها نابرابر بودند و کارگردان تلاش نکرده بود تا بتوانیم شناختی از کمال داشته باشیم.

الهه

از دید من فیلم بسیار غم انگیز بود, پیر مردی هشتاد ساله مرد سالار با مقامی‌که به‌خاطر کهولت سن بدست آورده، همراه با یک طرز تفکر محدود و قدیمی، در محیطی کوچک که فقط خودش را درک می‌کند با خانم تحصیل‌کرده‌ای رو‌به‌رو می‌شود, مشکل اینجا شروع می‌شود که این خانم برای بهبود محیط زیست و وضعیت زادگاه خود آمده و رای مردم بخصوص رای این پیرمرد که بزرگ محله است را باید داشته باشد اما پیر مرد نمی تواند او را بپذیرد و در درون خود را با او مقایسه می‌کند و ضعف و تحقیر را می‌بیند و سخت برایش تمام می‌شود . اما زن فعال و جوان که خود اختیار انتخاب لباس خود را ندارد و جامعه او را در پارچه سیاه کرده مدافع حقوق زنان شده و می خواهد از ازدواج دختر ۲۰ ساله با مرد ۸۰ ساله جلوگیری کند , البته اگر کسی با صداقت با این دختران ۲۰ ساله به گفتگو بنشیند می‌فهمد فقط فقر خانوادگی مجبورشان می‌کند که به این نوع ازدواجها تن دهند.

حامد از تهران

این آقای پیری که در فیلم بود، چقدر شباهت با کاراکتر صمد که توسط آقای پرویز صیاد خلق شده بود،داشت. یعنی بیش از ۴۰ سال پیش آقای صیاد این مرد یا بهتر بگویم این‌گونه مردها را شناخته بود. کسی که کاملا سوال طرف مقابل را می‌فهمد اما چنان خود را به نفهمی می‌زند که حرص آدم را در می‌آورد. آن زمان مردم ما صمد را نفهمیدند و آن را یک لودگی دانستند اما جداً باید صمد را با چشم دیگر دید.

محمد

حاج کمال گناه داشت. ۸۰ سال سن داشت. بیچاره نمی‌دانست جلو دوربین قرار دارد. شخصاً برای آن خانم و زحماتی که می‌کشیدند احترام قائل هستم ولی خوب بود با احترام بیشتری نسبت به یک فرد مسن که ریش سفید آبادی هم بود، برخورد می‌کردند.

موسی

فیلم بسیار صمیمی و روانی است، با شخصیت‌پردازی برجسته و با اندکی بازسازی، که به مستند بودن اثر لطمه می‌زند.

شهرام

عمق تضاد را خوب به تصویر کشیده بود ولی به‌نظرم بازی، بازیگر نقش زن کمی تصنعی به نظر می‌آمد.

آرشیو برنامه های آپارات

<bold>برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی<documentLink href="" document-type=""> اینجا</documentLink> کلیک کنید.</bold>

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی نیز قابل مشاهده است.

برای مشاهده برنامه از طریق لینک پخش زنده تلویزیونی وب سایت بی‌بی‌سی <documentLink href="" document-type=""> اینجا</documentLink> را کلیک کنید.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: کلیک <documentLink href="" document-type=""> </documentLink><documentLink href="" document-type=""> [email protected]</documentLink>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات:کلیک <documentLink href="" document-type=""> https://www.facebook.com/aparatonbbc</documentLink><documentLink href="" document-type=""> </documentLink>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.