'پوهنتون' و 'عروسک' در آپارات

در این هفته در برنامه آپارات دوفیلم از افغانستان و تاجیکستان به نمایش در می آید. فیلم"پوهنتون" ساخته "صفی الله محمد قلی" و فیلم"عروسک" به کارگردانی "رابعه عطایووا".

این هفته با دو فیلم سعی می کنیم به تصویر نزدیک تری از افغانستان و تاجیکستان دست پیدا کنیم.

درباره "پوهنتون"

در فیلم" پوهنتون" سری زده می شود به دانشگاه کابل تا تصویری از فضای دانشگاهی آنجا ارائه شود. بعد از سقوط طالبان و تشکیل دولتی جدید در افغانستان با کمک کشورهای غربی و نهاد های بین المللی، این طور تصور می شود که افغانستان تبدیل به کشوری در حال گذار به سمت یک جامعه دموکراتیک است. جامعه ای که در آن انسانها از ابراز عقیده خودنگران نیستند. دانشگاه به عنوان یک مرکز علمی و روشنفکری می تواند محکی برای تشخیص درستی این وضعیت باشد.

ویژگی فیلم "پوهنتون"

نمایی از فیلم "پوهنتون"

فیلم" پوهنتون" در نگاه اول ازموضوع جذابی برخوردار است. فیلمساز انگشت بر روی نکته مهمی گذاشته و با تمرکز بر روی دانشگاه افغانستان به عنوان یک نمونه آماری کوچک از جامعه بزرگ افغانستان سعی در پژوهش درباره مشکلات امروز این جامعه، به عنوان یک جامعه سنتی در حال گذار دارد.

اما فیلم به لحاظ ساختاری دچار اشکال است و بیشتر شبیه گزارش های تلویزیونی باقی مانده است. تدوین فیلم می توانست موجزتر باشد و مدت فیلم را به کمتر از آنچه که هست، تقلیل دهد.

درباره کارگردان

"صفی الله محمدقلی" زاده ایران است و فیلمسازی مستند را به صورت تجربی و با فیلم"پوهنتون" شروع کرده است. او مجموعه های مستند دیگری درباره ادبیات فارسی در افغانستان و شبکه های "گلد کوئست" در ایران دارد.

درباره"عروسک"

زنان تاجیک در دوره تسلط شوروی از آزادی های بیشتری در قیاس با زنان کشورهای همسایه برخوردار بودند و هنوز هم سالها بعد از فرو پاشی شوروی، از نگاه قانونی حقوق مساوی و امکانات مساوی برای زن و مرد وجود دارد؛ اما واقعیت زندگی چیزی دیگری است. این فیلم نگاهی دارد به زندگی زنان تاجیک به روایت خود آنها.

ویژگی فیلم"عروسک"

نمایی از فیلم"عروسک"

"عروسک" از تصویر برداری خوبی برخوردار است و رنگ های درخشان محیط بخوبی از کار در آمده اند، اما این فیلم هم گرچه لحظات خوبی را به نمایش گذاشته است، اما در حد یک گزارش باقی مانده و به لحاظ تکنیکی به خصوص در قسمت صدا، مشکلاتی دارد.

درباره کارگردان

"رابعه عطایووا" زاده تاجیکستان و فارغ التحصیل رشته فیلمسازی مستند از دانشگاه ملی تاجیکستان و نیز روزنامه نگاری از کشور آلمان است. او فیلمهای مستند دیگری چون "سفر به دلها " و "استاد عاصمی" درباره دو تن از شخصیتهای برجسته فرهنگی تاجیکستان دارد.

فیلم"عروسک" در سال ۲۰۰۲ توسط استودیو "کینو سرویس" ساخته شده و در جشنواره هایی از کشورهای روسیه، قزاقستان و تاجیکستان به نمایش در آمده است.

مروری بر فیلم دو هفته گذشته

درمورد فیلم "عموی من پدر سالار"

عموی من پدرسالار داستان زندگی پدر یک خانواده گسترده سنتی و شیوه سنتی کسب و کار او در آستانه ورود به زندگی مدرن در یکی از شهرهای کوچک ایران است. حاج تقی چندین فرزند و نوه دارد و همواره سعی داشته تا آنها را بر سر سفره خود جمع کند و در مقابل همواره انتظارات و توقعاتی نیز از آنان داشته است. او در گذشته گیوه می دوخته است ولی با تغییر روزگار و ذائقه مردم، از طریق عمده فروشی کفشهای ماشین دوز، امرار معاش می کند. عقاید سرسختانه"حاج تقی" درباره زندگی و شیوه کسب و کارش برای نوه ها و حتی پسرانش غیر ممکن و گاه غریب می نماید.

نظرات بینندگان در مورد فیلم "عموی من پدر سالار"

الهام:

فیلم عموی من پدر سالار، گذشته از کیفیت صدای فیلم، روی هم رفته فیلم بسیار خوبی بود. شخصیت ها و همین طور توقعات پدر سالار خیلی برام جالب و آشنا بودند. انگار این خانواده را آدم چند سالی بود که می شناخت.

فربد:

فیلم پدرسالار یک فیلم مستند بود که برای من اصلا جذابیت نداشت کیفیت صدا و تصویر خوب بود و به نظرم برای اکران خانوادگی مناسب تر بود تا پخش در برنامه آپارات.

همایون:

فکر می کنم که وضع بد اقتصادی گریبان شما رو هم گرفته، پدر سالاری که فیلم نبود، نه داستان داشت، نه تصویر و صدای مناسبی، حداقل زیر نویس می گذاشتید تا بشه فهمید چی در دیالوگ گفته می شه تا یک فیلم خانوادگی با کیفیت بد قابل فهم باشد، امید وارم که دست درازی به آرشیو خانوادگی کسی نداشته باشید, فیلم نشان بدید همان طور که قبلا می کردید.

توماج از ایران:

به نظرمن فیلم عموی من پدر سالار به دلیل اینکه فیلم پیام خاصی‌ نداشت، نمی‌توان نقدی بر آن انجام داد به نظرم هیچ نکته روشنی در فیلم مشاهده نشد حتی اسم فیلم ربطی‌ به موضوع فیلم نداشت فیلم یک کلیپ خانوادگی بود که به دلیل دیکته بعضی از رفتارهای افراد و مصنوعی بازی کردن این افراد فیلم حتی جذابیت یک فیلم خانوادگی را هم از دست داده بود.

کاوه:

من یکی از دوستان خانوادگی یوسف پور هستم، نکته جالب فیلم (عموی من پدر سالار) این بود که همه شخصیت ها واقعا خودشان بودند و کسی نقابی به چهره نداشت.

امید:

فیلم"عموی من پدر سالار" ساخته "عباس یوسف پور"

فیلم عموی من پدر سالار فیلم ساده و در این حال جالبی‌ بود. البته با توجه به محدودیت‌های ابزاری و فرهنگی‌ که در ایران و به خصوص در منطقه‌ای مثل لرستان وجود دارد، چون من خودم زادهٔ آنجا هستم و می دانم حتی همچین کار ساده ای در آنجا کار زیاد آسانی نیست.
به هر حال در این مقطع قابل تحسین بود.

محسن:

این فیلم با پیش فرض قبلی ساخته شده، یعنی لباسی از قبل بر تن این مرد دوخته و از او فیلمبرداری کرده اند و گرنه کسی که در داد و ستدش مراعات حال همه را می کند چگونه می توند پدر سالار باشه؟ و یا نگذاره زن و بچه اش بروند عیادت بیمار؟ به نظر من پسرهای این پدر بر علیه پدر خود شوریده بودند و پسر عموی خود را هم همراه شورش خود کرده بودند. بازم خدا پدر شاگرد این حاجی را بیامرزد که حق نون و نمک را بجا آورد.

زنش هم وقتی می گفت من از دستش راضی نیستم، زبان چیز می گفت و رفتارش چیز دیگری.

کسی که عشق به وطن داشته باشه پدر سالار نیست. کسی که دوست داشته باشه نوه و نتیجه اش دکتر و مهندس و آدم مثبت برای مملکت شان باشند، پدر سالار نیست.
این مرد متعلق به طبقه خاصی بود که این رفتار در آن مرسوم بوده. این پدر شاید بشه گفت بیش از اندازه از بچه هاش حمایت می کرده و این حمایت بیش از حد به ضد خودش تبدیل شده. اگر محبت کمتر کرده بود، حالا نه تنها او پدر سالار نبود بلکه پدر مهربان هم بود.

جرمش این بود که همه دور سفره او می نشستند و او از این دور هم بودن خوشش می آمد.

کارگردان فیلم، موضوع پدر سالار را به زور به این فیلم چسبانیده بود. در این فیلم می بایست یکی از فرزندان برای ما وضعیت خودش را با پسر عموهاش مقایسه می کرد تا ما بدونیم تفاوت کارگردان که پدرش، پدر سالار نبوده با عموش چی بوده؟

کاظم:

فیلم عموی من پدر سالار که از بروجرد بود، نشان می داد که هنوز پدر سالاری در هر جایی که سنت هست دیده می شود. به نظر من جنبه های مثبتی هم دارد که با مدرنیته شدن جامعه از بین میرود.از جمله احترام به بزرگترها و از بین رفتن احترام در فضای خانواده رایکی ازآثار آن می دانم.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات:کلیک [email protected]

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.