'دایره مینا'؛ مهرجویی، بازار داغ خون و سانسور

۱۸ آبان ۱۴۰۲ - ۹ نوامبر ۲۰۲۳

به روز شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۲ - ۱۰ نوامبر ۲۰۲۳

'دایره مینا' یکی از مهمترین فیلم هایی است که در ایران پیش از انقلاب درباره مسائل اجتماعی جامعه ایران با نگاهی انتقادی ساخته شده و هنوز هم به لحاظ فرم، موضوع و روایت تازه به نظر می رسد.

فیلم 'دایره مینا' در فصل مروری بر گزیده آثار داریوش مهرجویی در برنامه آپارات به نمایش درآمد.

داریوش مهرجویی که در سال ‌های آغازین فیلم سازی خود با فیلم تحسین برانگیز و پیشرو 'گاو' و بعد هم فیلم های 'پستچی' و 'آقای هالو' برای خود اعتبار و شهرتی بین المللی کسب کرده و به عنوان یکی از پیشگامان موج نوی سینمای ایران شناخته شده بود، در پنجمین و آخرین فیلم‌اش در قبل از انقلاب به سراغ یک موضوع حساس دیگر رفت: مساله خون و خون فروشی در جامعه‌ای در حال گذار و درگیر در فساد و سودجویی. این فیلم بر اساس داستان 'آشغالدونی' نوشته غلامحسین ساعدی در سال۱۳۵۳ ساخته شد، اما تا سه سال بعد یعنی سال ۱۳۵۶ توقیف شد و در ایران اجازه نمایش نیافت. در حالی‌که فیلم در جشنواره های بین‌المللی معتبر از جمله در برلین به نمایش درآمده، مورد استقبال قرار گرفته و برنده جوایزی هم شده بود. در آن زمان در ایران 'دایره مینا' به دلیل موضوع حساسیت‌برانگیز، توقیف چند ساله اش و حضور بازیگرانی مثل فروزان و سعید کنگرانی تبدیل به یکی از فیلم‌های جنجالی سینمای ایران شد.

توضیح ویدئو، گفت و گوی با داریوش مهرجویی درباره فیلم «دایره مینا» - نسخه کامل

از جمله دغدغه‌ها و حساسیت‌های همیشگی داریوش مهرجویی مسائل اجتماعی و روزمره در ایران بود. 'دایره مینا' نمونه‌ای خاص از این دست فیلم‌های آقای مهرجویی است. نتیجه تلاش داریوش مهرجویی در 'دایره مینا' ساخت یک درام قدرتمند و واقع گرا است که در آن فیلم‌ساز سعی کرده فیلم‌اش آیینه‌ای باشد از اتفاقاتی که در جامعه رخ می‌دهد. او انگشت می گذارد بر یکی از بحران‌های اجتماعی این جامعه و مناسباتی که انسان را به سقوط می‌کشاند . در گفت ‌وگوی مفصل حسن صلح جو با داریوش مهرجویی در برنامه آپارات، او نزدیک به ۵۰ سال بعد از ساخت این فیلم نکات تازه ای را درباره چگونگی ساخت 'دایره مینا' و مسائل مربوط به آن مطرح کرد. شرح کامل گفت و گو با داریوش مهرجویی درباره فیلم 'دایره مینا' ر ا در بالای صفحه ببینید.

'دایره مینا '- داریوش مهرجویی — توضیح تصویر، نمایی از فیلم 'دایره مینا 'ساخته داریوش مهرجویی

داریوش مهرجویی بیش از نیم قرن در ایران فیلم ساخت، کتاب نوشت، نمایشنامه نوشت، نقاشی کرد، ترجمه کرد، جهانی متفاوت را به مخاطبانش نشان داد و بر چند نسل تاثیرگذار شد. او کارنامه ای پر از آثار خوب و به یاد ماندنی از خود به جا گذاشت. توقیف طولانی برخی از فیلم های او در پیش و پس از انقلاب و درگیری مداوم او با مساله توقیف و سانسور برخی آثارش از او چهره‌ای متمایز در سینمای ایران به جای نهاد، گرچه آثار فیلم‌های واپسین او چندان مورد استقبال مخاطبان قرار نگرفت.

آقای مهرجویی متولد هفدهم آذز ۱۳۱۸ بود و در ۲۲ مهر ۱۴۰۲ در خانه‌اش به اتفاق همسرش به قتل رسید. او که تحصیل کرده سینما و فلسفه در آمریکاست، از پیشگامان موج نو سینما در ایران به شمار می‌آید. با کوله باری از آثار متمایز در زمینه سینما، فهرست دستاوردهای سینمایی او بلند بالا و پر افتخار است و در عرصه نویسنده‌ گی، ادبیات و ترجمه هم آثار فوق‌العاده ای از او در دسترس است.